Русско-башкирский словарь, под редакцией З. Г. Ураксина, I том. Страница 664


Поиск по словарям

Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. I том

НЕЖЕЛАТЕЛЬНЫЙ
НЕЖЕЛАТЕЛЬНЫЙ, -ая, -ое кәрәкмәгән, күңелгә ятмаған, телә(н)мәгән; нежелательные последствия кәрәкмәгән һөҙөмтәләр
НЕЖЕЛИ союз сравнит.; книжн. (чем) -ға/-гә ҡарағанда; сегодня она одета лучше, нежели вчера ул бөгөн кисәгегә ҡарағанда матурыраҡ кейенгән
НЕЖЕНАТЫЙ, -ая, -ое буйҙаҡ, өйләнмәгән; неженатый парень өйләнмәгән егет
нЕженка ж и м; разг. иркә, наҙлы (кеше); расти неженкой иркә булып үҫеү
НЕЖИВОЙ, -ая, -ое 1. үле, үлгән, тере булмаған; ребёнок родился неживой бала үле тыуған 2. (неорганический) йәнһеҙ, тере булмаған; неживая природа йәнһеҙ тәбиғәт 3. (вялый ) һүлпән, һүрән, дәртһеҙ, йәнһеҙ, күңелһеҙ; неживой вид йәнһеҙ (күңелһеҙ) ҡиәфәт 4. перен. (тусклый) тоноҡ; неживой свет тоноҡ яҡтылыҡ
НЕЖИЗНЕСПОСОБНОСТЬ ж йәшәүгә һә-ләтһеҙлек; нежизнеспособность организма организмдың йәшәүгә һәләтһеҙлеге
НЕЖИЗНЕСПОСОБНЫЙ, -ая, -ое 1. йәшәүгә һәләтһеҙ; нежизнеспособные клетки йәшәүгә һәләтһеҙ күҙәнәктәр 2. тормошҡа яраҡлашмаған; нежизнеспособная натура тормошҡа яраҡлашмаған натура
НЕЖИЛОЙ, -ая, -ое 1. (такой, в котором не живут) кеше тормай (йәшәмәй) торған, кеше тормаған (йәшәмәгән); нежилые места кеше йәшәмәгән урындар; нежилой дом кеше йәшәмәгән йорт 2. (не приспособленный для жилья) торорға яраҡһыҙ, йәшәү өсөн тәғәйенләнмәгән; нежилое помещение йәшәү өсөн тәғәйенләнмәгән йорт
НЕЖИТЬ несов. кого - что иркәләү, иркә-ләндереү, наҙлау; нежить детей балаларҙы иркәләү
НЕЖИТЬСЯ несов. иркәләнеү, наҙланыу;
нежиться на солнце ҡояшта иркәләнеү
НЕЖНИЧАТЬ несов. с кем - чем и без доп.; разг. иркәләү, наҙлау, йомшаҡлыҡ күрһәтеү; нежничать с ребёнком баланы иркәләү; нежничать с нарушителями порядка тәртип боҙоусыларға ҡарата йомшаҡлыҡ күрһәтеү
нежность ж 1. яғымлылыҡ, наҙлылыҡ, мөләйемлек, йомшаҡлыҡ; нежность взгляда ҡараштың яғымлылығы 2. (мягкость, ласка) иркәләү; материнская нежность әсә иркәләүе 3. обычно мн. нежности; разг. иркәләү һүҙҙәре, иркә, наҙлауҙар; говорить нежности иркәләү һүҙҙәре һөйләү 4. обычно мн. нежности; разг. (изнеженность) иркәлек; что за нежности был ниндәй иркәлек
НЕЖНЫЙ, -ая, -ое 1. (ласковый ) һөйкөмлө, мөләйем; нежный взгляд мөләйем ҡараш 2. (мягкий ) йомшаҡ, наҙлы, нескә; нежная кожа йомшаҡ тире 3. (приятный по окраске, звучанию и т.п.) нәфис, яғымлы; нежный цветок нәфис
сәскә; нежный голос яғымлы тауыш; нежный цвет нәфис төҫ 4. (хрупкий, изнеженный) нескә, иркә, ватылыусан; нежный прибор ватылыусан прибор; нежный стебель нескә һабаҡ; нежный мальчик иркә малай ♦ нежный пол ҡатын-ҡыҙ
НЕЗАБВЕННЫЙ, -ая, -ое высок. (мәңге) онотолмаҫ(лыҡ); незабвенные слова онотолмаҫ һүҙҙәр; незабвенный учитель (мәңге) онотолмаҫлыҡ уҡытыусы
НЕЗАБУДКА ж күгәрсен күҙе (сәскә)
НЕЗАБЫВАЕМОСТЬ ж онотолмаҫлыҡ булыу; незабываемость событий ваҡиғаларҙың онотолмаҫлыҡ булыуы
НЕЗАБЫВАЕМЫЙ, -ая, -ое онотолмаҫлыҡ, тәрән тәьҫир ҡалдырған; незабываемые дни онотолмаҫлыҡ көндәр
НЕЗАВЕРШЁННОСТЬ ж тамамланмағанлыҡ, осланмағанлыҡ; незавершённость работы эштең тамамланмағанлығы
НЕЗАВЕРШЁННЫЙ, -ая, -ое -ып/-еп тамамланмаған (бөтмәгән, осланмаған); незавершённая книга яҙылып бөтмәгән китап
НЕЗАВИДНЫЙ, -ая, -ое ҡыҙыҡһыҙ, ҡыҙы-ғырлыҡ булмаған (түгел), насар; незавидное положение насар хәл
НЕЗАВИСИМОСТЬ ж бойондороҡһоҙлоҡ; национальная независимость милли бойондороҡһоҙлоҡ
НЕЗАВИСИМЫЙ, -ая, -ое 1. бойондороҡһоҙ; независимые страны бойондороҡһоҙ илдәр 2. (выражающий самостоятельность) ирекле, буйһонмаусан; независимый характер буйһон-маусан характер
НЕЗАВИСЯЩИЙ: по независящим обстоятельствам бәйле булмаған сәбәптәр (хәлдәр) арҡаһында
НЕЗАДАЧА ж; разг. уңышһыҙлыҡ, уңышһыҙ хәл; что за незадача был ниндәй уңышһыҙлыҡ
НЕЗАДАЧЛИВЫЙ, -ая, -ое разг. 1. эше уңмай торған, ебегән, бешмәгән; незадачливый человек эше уңмай торған кеше 2. бәхетһеҙ, уңышһыҙ; незадачливая работа уңышһыҙ эш
НЕЗАДОЛГО нареч. аҙ ғына элек (алда), алдынан; незадолго перед праздником байрамдан аҙ ғына алда
НЕЗАЖИВАЮЩИЙ, -ая, -ее уңалмаған, уңалмай торған; незаживающая рана уңалмаған яра
НЕЗАИНТЕРЕСОВАННОСТЬ ж ҡыҙыҡһынмау, һалҡын ҡарау; незаинтересованность в деле эш менән ҡыҙыҡһынмауҙы күрһәтеү, эшкә һалҡын ҡарау
НЕЗАИНТЕРЕСОВАННЫЙ, -ая, -ое ҡыҙыҡһынмаусы, һалҡын ҡараусы
НЕЗАКОННОРОЖДЁННЫЙ, -ая, -ое 1. никахһыҙ тыуған, тыума; незаконнорождённый ребёнок никахһыҙ тыуған бала 2. в знач. сущ.
664