Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 100 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОДТРУНИВАТЬ
тыу; болезнь подточила его сир уны ҡаҡшатҡан ♦ комар носу (носа) не подточит см. комар
ПОДТРУНИВАТЬ несов. см. подтрунить
ПОДТРУНИТЬ сов. над кем-чем шаяртыу, ирештереү
ПОДТЫКАТЬ несов. см. подоткнуть
ПОДТЯГИВАНИЕ с см. подтягивать, подтягиваться
ПОДТЯГИВАТЬ несов. см. подтянуть
ПОДТЯГИВАТЬСЯ несов. 1. см. подтянуться 2. страд. от подтягивать
ПОДТЯЖКА ж 1. см. подтянуть — подтягивать 1; 2. мн. подтяжки тарттырғыс; надеть подтяжки тарттырғыс кейеү
ПОДТЯНУТОСТЬ ж ыҡсымлыҡ, йыйнаҡлыҡ
ПОДТЯНУТЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от подтянуть 2. прил. (ввалившийся — о животе, боках ) эскә тартылған 3. прил.; перен. (строгий, сдержанный) ыҡсым, йыйнаҡ; подтянутый вид йыйнаҡ ҡиәфәт
ПОДТЯНУТЬ сов. 1. кого-что тартып (һөйрәп) килтереү; подтянуть лодку к берегу кәмәне яр буйына тартып килтереү 2. кого-что (затащить подо что-л.) аҫҡа (аҫтына) тартыу (индереү), тартып алып инеү; подтянуть сани под навес сананы лапаҫ аҫтына индереү 3. кого-что туплау, йыйыу; подтянуть войска к городу ғәскәрҙе ҡала янына туплау 4. что тарта (тарттыра, ҡыҫа) биреү (төшөү); подтянуть пояс билбауҙы ҡыҫа төшөү; подтянуть подпруги айылды тарта биреү 5. кого-что; перен., разг. алға һөйрәү (әйҙәү, этәреү); подтянуть отстающих артта ҡалыусыларҙы алға әйҙәү 6. кому и без доп. (подпеть) ҡушылыу, ҡушылып китеү (йырга)
ПОДТЯНУТЬСЯ сов. 1. күтәрелеү, кәүҙәне күтәреү; подтянуться на руках ҡулдарҙа кәүҙәне күтәреү 2. йыйылыу, тупланыу; войска подтянулись к границе ғәскәрҙәр сик буйына тупланды 3. перен., разг. яҡшыраҡ эшләй башлау, тырыша башлау; подтянуться в работе эштә тырыша башлау 4. разг. (о животе, губах и т. п.) ыҡсымланыу, турайыу, тартылыу
ПОДУМАТЬ сов. 1. о ком-чём, над чем уйлау, уйлап ҡарау, фекер йөрөтөү, уйлап тороу, уйға сумыу (талыу); надо подумать об этом был турала уйлап ҡарарға кәрәк 2. (прийти к ка-кой-л. мысли) фекергә килеү 3. во 2 л. ед. ч. буд. вр. подумаешь в знач. межд.; разг. (для выражения иронии, пренебрежения) харап икән, иҫең киткән икән ♦ подумать только! уйлап ҡараһаң!
ПОДУМЫВАТЬ несов.; разг. 1. уйлаштырғылау, уйлаштырыу, ваҡыт-ваҡыт уйлап ҡуйыу; подумывать об отъезде китеү тураһында уйлаштырыу 2. ниәтләү, иҫәп тотоу; я давно подумывал уехать мин күптән китергә ниәтләгән инем
ПОДУРАЧИТЬ сов. кого; разг. шаяртып алыу, шаяртыу
ПОДУРАЧИТЬСЯ сов.; разг. шаярыу, шаярып (ҡотороп) алыу
ПОДУРНЕТЬ сов. йәмһеҙләнә биреү (төшөү), бер аҙ йәмһеҙләнеү; лицо её подурнело йөҙө йәмһеҙләнә төшкән
ПОДУТЬ сов. 1. иҫә (өрә) башлау; к вечеру подул северный ветер кискә табан төньяҡ еле иҫә башланы 2. (бер аҙ) иҫеп (өрөп) тороу; ветер подует и перестанет ел бер аҙ иҫер ҙә туҡтар
ПОДУЧИВАТЬ несов. см. подучить
ПОДУЧИВАТЬСЯ несов. 1. см. подучиться 2. страд. от подучивать
ПОДУЧИТЬ сов. 1. кого (бер аҙ) өйрәтеп алыу; подучить молодого рабочего йәш эшсене өйрәтеп алыу 2. что (выучить лучше) яҡшыраҡ өйрәнеү, уҡыңҡырау, өйрәнә биреү (төшөү); подучить арифметику арифметиканы яҡшыраҡ өйрәнеү 3. кого (подговорить) ҡотортоу; он меня подучил соврать ул мине алдашырға ҡотортто
ПОДУЧИТЬСЯ сов.; разг. әҙерәк (бер аҙ) уҡыу (уҡып алыу), әҙерәк (бер аҙ) өйрәнеү (өйрәнеп алыу)
ПОДУШЕЧКА ж 1. уменьш. от подушка 1;
2. мн. подушечки (вид конфет) дүрткел кәнфит
ПОДУШИТЬ I сов. кого; разг. (задушить) быуып (тамаҡлап) сығыу (ташлау); волк подушил много овец бүре күп һарыҡты тамаҡлап сыҡҡан
ПОДУШИТЬ II сов. кого-что әҙерәк (бер аҙ) хушбуй һөртөү, (һөртөштөрөү, һөрткөләү), хушбуй (һөртөп, һөртөштөрөп, һөрткөләп) алыу; подушить платок яулыҡҡа әҙерәк хушбуй һөртөү
ПОДУШИТЬСЯ сов. әҙерәк (бер аҙ) хушбуйланыу, хушбуй һөртөп алыу
подУшка ж 1. мендәр, яҫтыҡ; пуховая подушка мамыҡ мендәр; взбить подушку мендәр ҡабартыу 2. тех. түш, күкрәк (төрлө ҡоролмала , механизмда)
ПОДУШНЫЙ, -ая, -ое ист. йән башынан алына (түләнә) торған; подушная подать йән башынан түләнә торған һалым
ПОДФАРНИК м подфарник
ПОДХАЛИМ м ялағай, ҡуштан, ярамһаҡ
ПОДХАЛИМАЖ м; разг. см. подхалимство
ПОДХАЛИМНИЧАТЬ несов.; разг. ялағайланыу, ярамһаҡланыу, ҡуштанланыу
ПОДХАЛИМСТВО с ялағайлыҡ, ярамһаҡ-лыҡ, ҡуштанлыҡ
ПОДХВАТИТЬ сов. 1. кого-что тотоп (күтәреп) алыу, эләктереп тотоу; подхватить больного под мышки ауырыуҙы ҡултығынан тотоп алыу 2. кого-что (не дать упасть) йығылтмай тотоп алыу 3. кого-что (схватить) эләктереп алыу; подхватить шапку бүректе эләктереп алыу 4. что; перен., разг. эләктереү; подхватить грипп грипп эләктереү 5. без доп. (стремительно рвануться — о лошадях и др.) ҡапыл ҡуҙғалып китеү, ҡапыл сабып китеү (атҡа һ. б. ҡара-
100
тыу; болезнь подточила его сир уны ҡаҡшатҡан ♦ комар носу (носа) не подточит см. комар
ПОДТРУНИВАТЬ несов. см. подтрунить
ПОДТРУНИТЬ сов. над кем-чем шаяртыу, ирештереү
ПОДТЫКАТЬ несов. см. подоткнуть
ПОДТЯГИВАНИЕ с см. подтягивать, подтягиваться
ПОДТЯГИВАТЬ несов. см. подтянуть
ПОДТЯГИВАТЬСЯ несов. 1. см. подтянуться 2. страд. от подтягивать
ПОДТЯЖКА ж 1. см. подтянуть — подтягивать 1; 2. мн. подтяжки тарттырғыс; надеть подтяжки тарттырғыс кейеү
ПОДТЯНУТОСТЬ ж ыҡсымлыҡ, йыйнаҡлыҡ
ПОДТЯНУТЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от подтянуть 2. прил. (ввалившийся — о животе, боках ) эскә тартылған 3. прил.; перен. (строгий, сдержанный) ыҡсым, йыйнаҡ; подтянутый вид йыйнаҡ ҡиәфәт
ПОДТЯНУТЬ сов. 1. кого-что тартып (һөйрәп) килтереү; подтянуть лодку к берегу кәмәне яр буйына тартып килтереү 2. кого-что (затащить подо что-л.) аҫҡа (аҫтына) тартыу (индереү), тартып алып инеү; подтянуть сани под навес сананы лапаҫ аҫтына индереү 3. кого-что туплау, йыйыу; подтянуть войска к городу ғәскәрҙе ҡала янына туплау 4. что тарта (тарттыра, ҡыҫа) биреү (төшөү); подтянуть пояс билбауҙы ҡыҫа төшөү; подтянуть подпруги айылды тарта биреү 5. кого-что; перен., разг. алға һөйрәү (әйҙәү, этәреү); подтянуть отстающих артта ҡалыусыларҙы алға әйҙәү 6. кому и без доп. (подпеть) ҡушылыу, ҡушылып китеү (йырга)
ПОДТЯНУТЬСЯ сов. 1. күтәрелеү, кәүҙәне күтәреү; подтянуться на руках ҡулдарҙа кәүҙәне күтәреү 2. йыйылыу, тупланыу; войска подтянулись к границе ғәскәрҙәр сик буйына тупланды 3. перен., разг. яҡшыраҡ эшләй башлау, тырыша башлау; подтянуться в работе эштә тырыша башлау 4. разг. (о животе, губах и т. п.) ыҡсымланыу, турайыу, тартылыу
ПОДУМАТЬ сов. 1. о ком-чём, над чем уйлау, уйлап ҡарау, фекер йөрөтөү, уйлап тороу, уйға сумыу (талыу); надо подумать об этом был турала уйлап ҡарарға кәрәк 2. (прийти к ка-кой-л. мысли) фекергә килеү 3. во 2 л. ед. ч. буд. вр. подумаешь в знач. межд.; разг. (для выражения иронии, пренебрежения) харап икән, иҫең киткән икән ♦ подумать только! уйлап ҡараһаң!
ПОДУМЫВАТЬ несов.; разг. 1. уйлаштырғылау, уйлаштырыу, ваҡыт-ваҡыт уйлап ҡуйыу; подумывать об отъезде китеү тураһында уйлаштырыу 2. ниәтләү, иҫәп тотоу; я давно подумывал уехать мин күптән китергә ниәтләгән инем
ПОДУРАЧИТЬ сов. кого; разг. шаяртып алыу, шаяртыу
ПОДУРАЧИТЬСЯ сов.; разг. шаярыу, шаярып (ҡотороп) алыу
ПОДУРНЕТЬ сов. йәмһеҙләнә биреү (төшөү), бер аҙ йәмһеҙләнеү; лицо её подурнело йөҙө йәмһеҙләнә төшкән
ПОДУТЬ сов. 1. иҫә (өрә) башлау; к вечеру подул северный ветер кискә табан төньяҡ еле иҫә башланы 2. (бер аҙ) иҫеп (өрөп) тороу; ветер подует и перестанет ел бер аҙ иҫер ҙә туҡтар
ПОДУЧИВАТЬ несов. см. подучить
ПОДУЧИВАТЬСЯ несов. 1. см. подучиться 2. страд. от подучивать
ПОДУЧИТЬ сов. 1. кого (бер аҙ) өйрәтеп алыу; подучить молодого рабочего йәш эшсене өйрәтеп алыу 2. что (выучить лучше) яҡшыраҡ өйрәнеү, уҡыңҡырау, өйрәнә биреү (төшөү); подучить арифметику арифметиканы яҡшыраҡ өйрәнеү 3. кого (подговорить) ҡотортоу; он меня подучил соврать ул мине алдашырға ҡотортто
ПОДУЧИТЬСЯ сов.; разг. әҙерәк (бер аҙ) уҡыу (уҡып алыу), әҙерәк (бер аҙ) өйрәнеү (өйрәнеп алыу)
ПОДУШЕЧКА ж 1. уменьш. от подушка 1;
2. мн. подушечки (вид конфет) дүрткел кәнфит
ПОДУШИТЬ I сов. кого; разг. (задушить) быуып (тамаҡлап) сығыу (ташлау); волк подушил много овец бүре күп һарыҡты тамаҡлап сыҡҡан
ПОДУШИТЬ II сов. кого-что әҙерәк (бер аҙ) хушбуй һөртөү, (һөртөштөрөү, һөрткөләү), хушбуй (һөртөп, һөртөштөрөп, һөрткөләп) алыу; подушить платок яулыҡҡа әҙерәк хушбуй һөртөү
ПОДУШИТЬСЯ сов. әҙерәк (бер аҙ) хушбуйланыу, хушбуй һөртөп алыу
подУшка ж 1. мендәр, яҫтыҡ; пуховая подушка мамыҡ мендәр; взбить подушку мендәр ҡабартыу 2. тех. түш, күкрәк (төрлө ҡоролмала , механизмда)
ПОДУШНЫЙ, -ая, -ое ист. йән башынан алына (түләнә) торған; подушная подать йән башынан түләнә торған һалым
ПОДФАРНИК м подфарник
ПОДХАЛИМ м ялағай, ҡуштан, ярамһаҡ
ПОДХАЛИМАЖ м; разг. см. подхалимство
ПОДХАЛИМНИЧАТЬ несов.; разг. ялағайланыу, ярамһаҡланыу, ҡуштанланыу
ПОДХАЛИМСТВО с ялағайлыҡ, ярамһаҡ-лыҡ, ҡуштанлыҡ
ПОДХВАТИТЬ сов. 1. кого-что тотоп (күтәреп) алыу, эләктереп тотоу; подхватить больного под мышки ауырыуҙы ҡултығынан тотоп алыу 2. кого-что (не дать упасть) йығылтмай тотоп алыу 3. кого-что (схватить) эләктереп алыу; подхватить шапку бүректе эләктереп алыу 4. что; перен., разг. эләктереү; подхватить грипп грипп эләктереү 5. без доп. (стремительно рвануться — о лошадях и др.) ҡапыл ҡуҙғалып китеү, ҡапыл сабып китеү (атҡа һ. б. ҡара-
100