Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 138 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОТАСКАТЬ
ПОТАСКАТЬ сов. что; разг. 1. кого-что, чего (таскать некоторое время) ташыу, ташып алыу; потаскать дров утын ташыу 2. (перетаскать всё, многое) ташып бөтөрөү (ҡуйыу); дети потаскали все яблоки балалар барлыҡ алманы ташып бөтөрҙө
ПОТАСОВКА ж; разг. уҫмаҡлашыу, айҡашыу
ПОТАЧКА ж; разг. (поблажка) уҙындырыу, буйлатыу, юл (ирек) ҡуйыу
ПОТАШ м; хим. поташ (аҡ онтаҡ рәце-шендәге, һыуҙа яҡшы ирей торган, производствола киц ҡулланылган һелтеле матдә)
ПОТАЩИТЬ сов. кого-что һөйрәп (етәкләп) алып китеү
ПОТАЩИТЬСЯ сов.; разг. һөйрәлеп барыу
ПОТВОРСТВО с буйлатыу, ирек (юл) ҡуйыу; потворство капризам көйһөҙләнеүҙәргә ирек ҡуйыу
ПОТВОРСТВОВАТЬ несов. кому-чему буйлатыу, ирек (юл) ҡуйыу, уҙындырыу; потворствовать капризам ребёнка баланың көйһөҙлөктәренә ирек ҡуйыу
ПОТВОРЩИК м и ПОТВОРЩИЦА ж буйлатыусы, ирек (юл) ҡуйыусы, уҙындырыусы
ПОТЁК м (һыу, май, буяу) аҡҡан эҙ; потёки на потолке түшәмдә һыу аҡҡан эҙҙәр
ПОТЁМКИ только мн. ҡараңғы, ҡараңғылыҡ; блуждать в потёмках ҡараңғыла аҙашып йөрөү
ПОТЕМНЕТЬ сов. см. темнеть 1, 2; серебро потемнело көмөш ҡарайҙы; в комнате потемнело бүлмә ҡараңғыланып китте
потЕние с см. потеть; потение ног аяҡ тирләү
ПОТЕНЦИАЛ м потенциал (1. физ. есемдец бер берәмек массаһындагы эске энергия мөмкинлеген кцрһәткән дәцмәл 2. кцсм., кит. ниндәйҙер көс-ҡецәтте эсенә алган мөмкинлек); разность потенциалов потенциалдар айырмаһы; экономический потенциал государства дәүләттең иҡтисади потенциалы
ПОТЕНЦИАЛЬНЫЙ, -ая, -ое 1. потенциаль, потенциялағы; потенциальная энергия тела есемдең потенциаль энергияһы 2. (возможный) ихтимал, буласаҡ, мөмкин булған; потенциальный противник буласаҡ дошман
потенция ж; книжн. потенция, эске мөмкинлек, эске һәләт; творческие потенции эске ижади мөмкинлектәр
ПОТЕПЛЕНИЕ с см. потеплеть; потепление морской воды диңгеҙ һыуының йылыныуы
ПОТЕПЛЕТЬ сов. см. теплеть; к вечеру потеплело кискә йылытып ебәрҙе
ПОТЕРЕТЬ сов. 1. что ыуыу, ышҡыу, ыуып (ышҡып) алыу; потереть грудь түште ыуып алыу 2. что, чего; разг. (натереть некоторое количество) ҡырыу, ҡырып ҡуйыу (алыу); потереть морковь кишер ҡырып ҡуйыу
ПОТЕРЕТЬСЯ сов. 1. ышҡыныу; кошка потёрлась о мою ногу бесәй минең аяҡҡа ышҡынды 2. (протереться от трения, носки и т.п.) ҡырылыу; пиджак потёрся на локтях пинжәктең терһәктәре ҡырылған
ПОТЕРПЕВШИЙ, -ая, -ее 1. прич. от потерпеть 2. в знач. сущ. потерпевший м и потерпевшая ж зарар (зыян) күргән кеше, бәләгә тарыусы
ПОТЕРПЕТЬ сов. 1. что и без доп. түҙеү, сыҙау, сабыр итеү; потерпеть ещё немного тағы әҙерәк сабыр итеү 2. см. терпеть 3; потерпеть неудачу уңышһыҙлыҡҡа тарыу
ПОТЁРТЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от потереть 2. прил. ҡырылған, таушалған, ҡырылып (таушалып) бөткән; потёртый костюм таушалып бөткән костюм
потеря ж 1. юғалтыу; потеря книг китаптарҙы юғалтыу; потеря сознания аң юғалтыу; убрать урожай без потерь уңышты юғалтыуһыҙ йыйып алыу 2. (трата) юғалтыу, тәләф; потеря времени ваҡытты тәләф итеү
потерянный, -ая, -ое 1. прич. см. потерять 2. прил. юғалып (аптырап) ҡалған; говорить потерянным голосом аптырап ҡалған тауыш менән һөйләү; он ходит с потерянным видом ул юғалып ҡалған хәлдә (аптырап) йөрөй
ПОТЕРЯТЬ сов. см. терять ♦ потерять счёт см. счёт
ПОТЕРЯТЬСЯ сов. см. теряться
ПОТЕСНИТЬ сов. кого-что ҡыҫыу, ҡыҫырыҡлау, ҡыҫа (ҡыҫырыҡлай) биреү; потеснить соседа плечом күршене иңбаш менән ҡыҫа төшөү
ПОТЕСНИТЬСЯ сов. ҡыҫылыу, ҡыҫыла биреү, тығыҙланыу
потЕть несов. тирләү; лоб его потеет маңлайы тирләй; стёкла в окнах потеют тәҙрә быялалары тирләй
потЕха ж ҡыҙыҡ, уйын-көлкө, күңел асыу; ради потехи ҡыҙыҡ өсөн; найти себе потеху үҙеңә ҡыҙыҡ табыу ♦ пошла потеха китте уйын-көлкө
потЕчь сов. 1. аға башлау; потекли ручьи гөрләүектәр аға башланы 2. (дать течь) тишелеп аға башлау; ведро потекло биҙрә аға башланы
ПОТЕШАТЬСЯ несов. 1. чем и без доп.; уст. (забавляться) күңел асыу, йыуаныу; потешаться охотой һунар итеп күңел асыу 2. над кем-чем (подшучивать) шаяртыу, уйнап (шаяртып) көлөү; потешаться над детьми балаларҙы шаяртып көлөү
потЕшить сов. кого-что; разг. йыуатыу, күнелен асыу (аулау); потешить ребят балаларҙың күңелен йыуатыу
ПОТЕШИТЬСЯ сов.; разг. йыуаныу, күңел асыу (аулау)
потЕшный, -ая, -ое разг. ирмәк, мәҙәк, ҡыҙыҡ; потешный ребёнок ирмәк бала
138
ПОТАСКАТЬ сов. что; разг. 1. кого-что, чего (таскать некоторое время) ташыу, ташып алыу; потаскать дров утын ташыу 2. (перетаскать всё, многое) ташып бөтөрөү (ҡуйыу); дети потаскали все яблоки балалар барлыҡ алманы ташып бөтөрҙө
ПОТАСОВКА ж; разг. уҫмаҡлашыу, айҡашыу
ПОТАЧКА ж; разг. (поблажка) уҙындырыу, буйлатыу, юл (ирек) ҡуйыу
ПОТАШ м; хим. поташ (аҡ онтаҡ рәце-шендәге, һыуҙа яҡшы ирей торган, производствола киц ҡулланылган һелтеле матдә)
ПОТАЩИТЬ сов. кого-что һөйрәп (етәкләп) алып китеү
ПОТАЩИТЬСЯ сов.; разг. һөйрәлеп барыу
ПОТВОРСТВО с буйлатыу, ирек (юл) ҡуйыу; потворство капризам көйһөҙләнеүҙәргә ирек ҡуйыу
ПОТВОРСТВОВАТЬ несов. кому-чему буйлатыу, ирек (юл) ҡуйыу, уҙындырыу; потворствовать капризам ребёнка баланың көйһөҙлөктәренә ирек ҡуйыу
ПОТВОРЩИК м и ПОТВОРЩИЦА ж буйлатыусы, ирек (юл) ҡуйыусы, уҙындырыусы
ПОТЁК м (һыу, май, буяу) аҡҡан эҙ; потёки на потолке түшәмдә һыу аҡҡан эҙҙәр
ПОТЁМКИ только мн. ҡараңғы, ҡараңғылыҡ; блуждать в потёмках ҡараңғыла аҙашып йөрөү
ПОТЕМНЕТЬ сов. см. темнеть 1, 2; серебро потемнело көмөш ҡарайҙы; в комнате потемнело бүлмә ҡараңғыланып китте
потЕние с см. потеть; потение ног аяҡ тирләү
ПОТЕНЦИАЛ м потенциал (1. физ. есемдец бер берәмек массаһындагы эске энергия мөмкинлеген кцрһәткән дәцмәл 2. кцсм., кит. ниндәйҙер көс-ҡецәтте эсенә алган мөмкинлек); разность потенциалов потенциалдар айырмаһы; экономический потенциал государства дәүләттең иҡтисади потенциалы
ПОТЕНЦИАЛЬНЫЙ, -ая, -ое 1. потенциаль, потенциялағы; потенциальная энергия тела есемдең потенциаль энергияһы 2. (возможный) ихтимал, буласаҡ, мөмкин булған; потенциальный противник буласаҡ дошман
потенция ж; книжн. потенция, эске мөмкинлек, эске һәләт; творческие потенции эске ижади мөмкинлектәр
ПОТЕПЛЕНИЕ с см. потеплеть; потепление морской воды диңгеҙ һыуының йылыныуы
ПОТЕПЛЕТЬ сов. см. теплеть; к вечеру потеплело кискә йылытып ебәрҙе
ПОТЕРЕТЬ сов. 1. что ыуыу, ышҡыу, ыуып (ышҡып) алыу; потереть грудь түште ыуып алыу 2. что, чего; разг. (натереть некоторое количество) ҡырыу, ҡырып ҡуйыу (алыу); потереть морковь кишер ҡырып ҡуйыу
ПОТЕРЕТЬСЯ сов. 1. ышҡыныу; кошка потёрлась о мою ногу бесәй минең аяҡҡа ышҡынды 2. (протереться от трения, носки и т.п.) ҡырылыу; пиджак потёрся на локтях пинжәктең терһәктәре ҡырылған
ПОТЕРПЕВШИЙ, -ая, -ее 1. прич. от потерпеть 2. в знач. сущ. потерпевший м и потерпевшая ж зарар (зыян) күргән кеше, бәләгә тарыусы
ПОТЕРПЕТЬ сов. 1. что и без доп. түҙеү, сыҙау, сабыр итеү; потерпеть ещё немного тағы әҙерәк сабыр итеү 2. см. терпеть 3; потерпеть неудачу уңышһыҙлыҡҡа тарыу
ПОТЁРТЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от потереть 2. прил. ҡырылған, таушалған, ҡырылып (таушалып) бөткән; потёртый костюм таушалып бөткән костюм
потеря ж 1. юғалтыу; потеря книг китаптарҙы юғалтыу; потеря сознания аң юғалтыу; убрать урожай без потерь уңышты юғалтыуһыҙ йыйып алыу 2. (трата) юғалтыу, тәләф; потеря времени ваҡытты тәләф итеү
потерянный, -ая, -ое 1. прич. см. потерять 2. прил. юғалып (аптырап) ҡалған; говорить потерянным голосом аптырап ҡалған тауыш менән һөйләү; он ходит с потерянным видом ул юғалып ҡалған хәлдә (аптырап) йөрөй
ПОТЕРЯТЬ сов. см. терять ♦ потерять счёт см. счёт
ПОТЕРЯТЬСЯ сов. см. теряться
ПОТЕСНИТЬ сов. кого-что ҡыҫыу, ҡыҫырыҡлау, ҡыҫа (ҡыҫырыҡлай) биреү; потеснить соседа плечом күршене иңбаш менән ҡыҫа төшөү
ПОТЕСНИТЬСЯ сов. ҡыҫылыу, ҡыҫыла биреү, тығыҙланыу
потЕть несов. тирләү; лоб его потеет маңлайы тирләй; стёкла в окнах потеют тәҙрә быялалары тирләй
потЕха ж ҡыҙыҡ, уйын-көлкө, күңел асыу; ради потехи ҡыҙыҡ өсөн; найти себе потеху үҙеңә ҡыҙыҡ табыу ♦ пошла потеха китте уйын-көлкө
потЕчь сов. 1. аға башлау; потекли ручьи гөрләүектәр аға башланы 2. (дать течь) тишелеп аға башлау; ведро потекло биҙрә аға башланы
ПОТЕШАТЬСЯ несов. 1. чем и без доп.; уст. (забавляться) күңел асыу, йыуаныу; потешаться охотой һунар итеп күңел асыу 2. над кем-чем (подшучивать) шаяртыу, уйнап (шаяртып) көлөү; потешаться над детьми балаларҙы шаяртып көлөү
потЕшить сов. кого-что; разг. йыуатыу, күнелен асыу (аулау); потешить ребят балаларҙың күңелен йыуатыу
ПОТЕШИТЬСЯ сов.; разг. йыуаныу, күңел асыу (аулау)
потЕшный, -ая, -ое разг. ирмәк, мәҙәк, ҡыҙыҡ; потешный ребёнок ирмәк бала
138