Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 140 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОТРЕБИТЕЛЬНЫЙ
ПОТРЕБИТЕЛЬНЫЙ, -ая, -ое ҡулланыу ...ы ♦ потребительная стоимость эк. (әйберҙең) ҡулланыу хаҡы
ПОТРЕБИТЕЛЬСКИЙ, -ая, -ое 1. ҡулланыусылар ...ы, потребителдәр ...ы, һатып алыусылар ...ы; потребительское Общество потребителдәр йәмғиәте 2. перен., неодобр. үҙ ихтыяждарын ғына ҡәнәғәтләндереүгә ынтылыусан
ПОТРЕБИТЬ сов. см. потреблять
ПОТРЕБЛЕНИЕ с 1. см. потребить — потреблять; потребление воды һыу тотоноу 2. эк. ҡулланыу, тотоноу, файҙаланыу; личное потребление шәхси ҡулланыу (тотоноу); товары широкого потребления киң ҡулланыу тауарҙары
ПОТРЕБЛЯТЬ несов. что ҡулланыу, тотоноу, файҙаланыу; потреблять электроэнергию электр энергияһын ҡулланыу
ПОТРЕБНОСТЬ ж 1. (надобность) ихтыяж, талап, кәрәклек, хәжәт; увеличение потребностей ихтыяж артыу; удовлетворить потребности талаптарҙы ҡәнәғәтләндереү 2. (желание,
стремление) теләк, ынтылыш; потребность работать эшләргә теләк
ПОТРЕБНЫЙ, -ая, -ое кәрәкле, зарур, хәжәт
ПОТРЕБОВАТЬ сов. см. требовать 1, 3
ПОТРЕБОВАТЬСЯ сов. см. требоваться 1, 2; на эту работу потребуется два дня безл. был эшкә ике көн кәрәк булыр
ПОТРЕВОЖИТЬ сов. кого-что 1. борсоу, тынысһыҙлау, мәшәҡәтләү 2. см. тревожить 3
ПОТРЕВОЖИТЬСЯ сов. борсолоу, тынысһыҙланыу, мәшәҡәтләнеү
ПОТРЁПАННЫЙ, -ая, -ое разг. 1. прич. от потрепать 2. прил. (истрёпанный) тетелгән, ой-паланған, ылбыраған, ылйыраған, күп кейелгән 3. прил.; перен. (изнурённый) таушалған, бирешкән, йонсоған; потрёпанный вид йонсоған ҡиәфәт
ПОТРЕПАТЬ сов.; разг. 1. что (истрепать) туҙҙырыу, туҙҙырып бөтөрөү, таушалдырыу; потрепать пальто пальтоны туҙҙырып бөтөрөү 2. кого-что ҡаҡҡылау, һыйпау; потрепать по щеке яңағынан ҡаҡҡылап алыу 3. что; с. -х. тәрәпләү, тәрәпләп бөтөү; потрепать лён етенде тәрәпләү
ПОТРЕПАТЬСЯ сов.; разг. 1. туҙыу, туҙып (таушалып) бөтөү 2. тел сарлап алыу, гәпләшеү
ПОТРЕСКАТЬСЯ сов. см. трескаться; от холода потрескались руки һыуыҡҡа ҡул ярылды
ПОТРЕСКИВАТЬ несов. чем и без доп. сытырлатыу, сырт-сырт итеү, сырт-сырт итеп ҡуйыу, сытыр-сытыр килеү; дрова потрескивают в печке утын мейестә сырт-сырт итеп яна
ПОТРОГАТЬ сов. кого-что һәрмәү, ҡапшап ҡарау, тейеү
ПОТРОХА только мн. эс-ҡарын, эсәк-бауыр, эсәк-ҡарын (малдыц, ҡоштоц цпкә-бауыры,
эсәк-ҡарыны һ. б.) ♦ со всеми потрохами прост. башы-тояғы менән
ПОТРОШИТЬ несов. 1. кого-что (очищать от внутренностей) (эсен ярып) таҙартыу (йыуыу); потрошить рыбу балыҡты таҙартыу 2. что; перен., разг. (извлекать содержимое) эсен аҡтарыу, аҡтарып ташлау (алыу)
ПОТРУДИТЬСЯ сов. 1. эшләү, көс һалыу, хеҙмәт итеү 2. с неопр. (счесть возможным сделать что-л.) кәрәкле һанау, иренмәү, әле, -сы/-се; даже не потрудился предупредить алдан хәбәр итеп тә торманы 3. повел. потру-ди(те)сь кәрәкле һанау, әле, -сы/-се; потрудитесь передать тапшырығыҙсы
потрясать несов. см. потрясти 2 — 4
ПОТРЯСАЮЩЕ нареч. хәтәр, иҫ киткес, хайран (таң) ҡалырлыҡ, тетрәндергес; рассказывать потрясающе хәтәр һөйләү
ПОТРЯСАЮЩИЙ, -ая, -ее 1. прич. от потрясать 2. прил. (крайне волнующий) хайран (таң) ҡалырлыҡ, иҫ киткес, тетрәндергес, хәтәр; потрясающий успех хайран ҡалырлыҡ уңыш
ПОТРЯСЕНИЕ с 1. көслө тулҡынланыу, ауыр кисереш; душевное потрясение ауыр рухи кисереш 2. (коренная ломка) нигеҙенән (тамырынан) үҙгәртеү
ПОТРЯСЁННЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от потрясти 2. прил. (крайне удивлённый) хайран ҡалған, шаҡ ҡатҡан, тетрәнгән
ПОТРЯСТИ сов. 1. кого-что, чем ҡағыу, һелкетеү; потрясти ковёр келәм ҡағыу; потрясти яблоню алмағасты һелкетеү 2. что (заставить сотрясаться) тетрәтеү, дер һелкетеү 3. что; перен. (пошатнуть) ҡаҡшатыу 4. кого-что ; перен. (взволновать) ғәжәпкә ҡалдырыу, хайран ҡалдырыу, тетрәтеү; это событие потрясло всех был ваҡиға бөтәһен дә тетрәтте
ПОТРЯХИВАТЬ несов. кого-что, чем; разг. һелккеләү, ҡаҡҡылау, һелккеләп алыу
потУги мн. (ед. потуга ж) 1. (сокращение мышц) көсәнеү, асырғаныу, тулғаҡ; родовые потуги тулғаҡ тотоу 2. перен., неодобр. көсәнеү, көсәнеп маташыу, тырышыу; потуги на остроумие тапҡыр һөйләргә көсәнеү
ПОТУЖИТЬ сов. о ком-чём; разг., трад. -поэт . ҡайғырып алыу (ҡуйыу)
ПОТУПИТЬ сов. что (голову) башты түбән эйеү, башты төшөрөү; (глаза) аҫҡа ҡарау, түбән ҡарау
ПОТУПИТЬСЯ сов. (о голове) башты түбән эйеү, башты эйеп тороу; (о глазах) аҫҡа ҡарап тороу, түбән ҡарау
ПОТУПЛЯТЬ несов. см. потупить
ПОТУПЛЯТЬСЯ несов. 1. см. потупиться 2. страд. от потуплять
ПОТУСКНЕЛЫЙ, -ая, -ое 1. тоноҡланған, төҫө киткән, ялтырауығы бөткән; потускнелое серебро ялтырауығы бөткән көмөш 2. перен.
140
ПОТРЕБИТЕЛЬНЫЙ, -ая, -ое ҡулланыу ...ы ♦ потребительная стоимость эк. (әйберҙең) ҡулланыу хаҡы
ПОТРЕБИТЕЛЬСКИЙ, -ая, -ое 1. ҡулланыусылар ...ы, потребителдәр ...ы, һатып алыусылар ...ы; потребительское Общество потребителдәр йәмғиәте 2. перен., неодобр. үҙ ихтыяждарын ғына ҡәнәғәтләндереүгә ынтылыусан
ПОТРЕБИТЬ сов. см. потреблять
ПОТРЕБЛЕНИЕ с 1. см. потребить — потреблять; потребление воды һыу тотоноу 2. эк. ҡулланыу, тотоноу, файҙаланыу; личное потребление шәхси ҡулланыу (тотоноу); товары широкого потребления киң ҡулланыу тауарҙары
ПОТРЕБЛЯТЬ несов. что ҡулланыу, тотоноу, файҙаланыу; потреблять электроэнергию электр энергияһын ҡулланыу
ПОТРЕБНОСТЬ ж 1. (надобность) ихтыяж, талап, кәрәклек, хәжәт; увеличение потребностей ихтыяж артыу; удовлетворить потребности талаптарҙы ҡәнәғәтләндереү 2. (желание,
стремление) теләк, ынтылыш; потребность работать эшләргә теләк
ПОТРЕБНЫЙ, -ая, -ое кәрәкле, зарур, хәжәт
ПОТРЕБОВАТЬ сов. см. требовать 1, 3
ПОТРЕБОВАТЬСЯ сов. см. требоваться 1, 2; на эту работу потребуется два дня безл. был эшкә ике көн кәрәк булыр
ПОТРЕВОЖИТЬ сов. кого-что 1. борсоу, тынысһыҙлау, мәшәҡәтләү 2. см. тревожить 3
ПОТРЕВОЖИТЬСЯ сов. борсолоу, тынысһыҙланыу, мәшәҡәтләнеү
ПОТРЁПАННЫЙ, -ая, -ое разг. 1. прич. от потрепать 2. прил. (истрёпанный) тетелгән, ой-паланған, ылбыраған, ылйыраған, күп кейелгән 3. прил.; перен. (изнурённый) таушалған, бирешкән, йонсоған; потрёпанный вид йонсоған ҡиәфәт
ПОТРЕПАТЬ сов.; разг. 1. что (истрепать) туҙҙырыу, туҙҙырып бөтөрөү, таушалдырыу; потрепать пальто пальтоны туҙҙырып бөтөрөү 2. кого-что ҡаҡҡылау, һыйпау; потрепать по щеке яңағынан ҡаҡҡылап алыу 3. что; с. -х. тәрәпләү, тәрәпләп бөтөү; потрепать лён етенде тәрәпләү
ПОТРЕПАТЬСЯ сов.; разг. 1. туҙыу, туҙып (таушалып) бөтөү 2. тел сарлап алыу, гәпләшеү
ПОТРЕСКАТЬСЯ сов. см. трескаться; от холода потрескались руки һыуыҡҡа ҡул ярылды
ПОТРЕСКИВАТЬ несов. чем и без доп. сытырлатыу, сырт-сырт итеү, сырт-сырт итеп ҡуйыу, сытыр-сытыр килеү; дрова потрескивают в печке утын мейестә сырт-сырт итеп яна
ПОТРОГАТЬ сов. кого-что һәрмәү, ҡапшап ҡарау, тейеү
ПОТРОХА только мн. эс-ҡарын, эсәк-бауыр, эсәк-ҡарын (малдыц, ҡоштоц цпкә-бауыры,
эсәк-ҡарыны һ. б.) ♦ со всеми потрохами прост. башы-тояғы менән
ПОТРОШИТЬ несов. 1. кого-что (очищать от внутренностей) (эсен ярып) таҙартыу (йыуыу); потрошить рыбу балыҡты таҙартыу 2. что; перен., разг. (извлекать содержимое) эсен аҡтарыу, аҡтарып ташлау (алыу)
ПОТРУДИТЬСЯ сов. 1. эшләү, көс һалыу, хеҙмәт итеү 2. с неопр. (счесть возможным сделать что-л.) кәрәкле һанау, иренмәү, әле, -сы/-се; даже не потрудился предупредить алдан хәбәр итеп тә торманы 3. повел. потру-ди(те)сь кәрәкле һанау, әле, -сы/-се; потрудитесь передать тапшырығыҙсы
потрясать несов. см. потрясти 2 — 4
ПОТРЯСАЮЩЕ нареч. хәтәр, иҫ киткес, хайран (таң) ҡалырлыҡ, тетрәндергес; рассказывать потрясающе хәтәр һөйләү
ПОТРЯСАЮЩИЙ, -ая, -ее 1. прич. от потрясать 2. прил. (крайне волнующий) хайран (таң) ҡалырлыҡ, иҫ киткес, тетрәндергес, хәтәр; потрясающий успех хайран ҡалырлыҡ уңыш
ПОТРЯСЕНИЕ с 1. көслө тулҡынланыу, ауыр кисереш; душевное потрясение ауыр рухи кисереш 2. (коренная ломка) нигеҙенән (тамырынан) үҙгәртеү
ПОТРЯСЁННЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от потрясти 2. прил. (крайне удивлённый) хайран ҡалған, шаҡ ҡатҡан, тетрәнгән
ПОТРЯСТИ сов. 1. кого-что, чем ҡағыу, һелкетеү; потрясти ковёр келәм ҡағыу; потрясти яблоню алмағасты һелкетеү 2. что (заставить сотрясаться) тетрәтеү, дер һелкетеү 3. что; перен. (пошатнуть) ҡаҡшатыу 4. кого-что ; перен. (взволновать) ғәжәпкә ҡалдырыу, хайран ҡалдырыу, тетрәтеү; это событие потрясло всех был ваҡиға бөтәһен дә тетрәтте
ПОТРЯХИВАТЬ несов. кого-что, чем; разг. һелккеләү, ҡаҡҡылау, һелккеләп алыу
потУги мн. (ед. потуга ж) 1. (сокращение мышц) көсәнеү, асырғаныу, тулғаҡ; родовые потуги тулғаҡ тотоу 2. перен., неодобр. көсәнеү, көсәнеп маташыу, тырышыу; потуги на остроумие тапҡыр һөйләргә көсәнеү
ПОТУЖИТЬ сов. о ком-чём; разг., трад. -поэт . ҡайғырып алыу (ҡуйыу)
ПОТУПИТЬ сов. что (голову) башты түбән эйеү, башты төшөрөү; (глаза) аҫҡа ҡарау, түбән ҡарау
ПОТУПИТЬСЯ сов. (о голове) башты түбән эйеү, башты эйеп тороу; (о глазах) аҫҡа ҡарап тороу, түбән ҡарау
ПОТУПЛЯТЬ несов. см. потупить
ПОТУПЛЯТЬСЯ несов. 1. см. потупиться 2. страд. от потуплять
ПОТУСКНЕЛЫЙ, -ая, -ое 1. тоноҡланған, төҫө киткән, ялтырауығы бөткән; потускнелое серебро ялтырауығы бөткән көмөш 2. перен.
140