Академический словарь башкирского языка. Том VII. Страница 68


Поиск по словарям

Башҡорт теленең академик һүҙлеге. Том VII

ПАНОРАМА ФИЛЬМЫ
ҡала панорамаһына төбәне. Т. Ғарипова. Алда, куҙ куреме етмәҫ ерҙә, киң панорама йәйелеп ята. В. Исхаҡов. [Бәхтийәров] алда төҙөлөш панорамаһы асылған урында машинаны асфальттан ситкә бороп туҡтатты ла инде йәйәу ҡалҡыуыраҡ урынға кутәрелде. Ш. Янбаев.
2. Алғы планында кешеләр, предметтар төшөрөлгән ҙур һүрәт. □ Панорама. / Панорамный. Һуғыш панорамаһы. ■ Унда [музейҙа] бөтәһе лә бар: Бородино һуғышын бар тулылығында куҙ алдына баҫтырыусы панорама ла, 1812 йылғы Ватан һуғышына арналған экспонаттар ҙа. М. Ямалетдинов. Тарихтан, ил-халыҡтар тормошонан килтерелгән бындай панорамалар, әлбиттә, тамашасыны тетрәтә, уйҙарға һала. Ғ. Хөсәйенов.
3. хәрби. Тупты сәпкә төҙәү өсөн ҡулланылған оптик прибор. □ Панорама. / Панорамный. Туптың панорамаһы. 3 Төҙәу-селәр тоҫҡау өсөн панорамаға эйелде. И. Ғиззәтуллин.
4. Бөгөнгө көндөң ваҡиғаларын, күренештәрен матбуғатта, кинола һ. б. киң күләмдә күҙәтеү. □ Панорама. / Панорамный. Ваҡиғалар панорамаһы. ■ Китап эсенә тупланған был биографик очерктар тарихи эҙмә-эҙлелек, тарихи уҫеш панорамаһын куҙ алдына килтерергә .. булышлыҡ итә. Р. Шәкүр.
ПАНОРАМА ФИЛЬМЫ (Р: панорам ный фильм; И.: panoramic film; T: panoramik film) и.
Өс кинотаҫмаға йәки төшөрөү аппаратын үҙ күсәре тирәләй әкренләп бороп төшөрөлгән фильм (ярым туңәрәк ҙур экранда өс кинопроектор ярҙамында курһәтелә). □ Панорамный фильм. Панорама фильмы ҡарау. Панорама фильмына барыу.
ПАНСИОН [рус. < фр. pension < лат. pensio] (Р: пансион; И.: boarding house; boarding school; T: pansiyon) и.
1. Октябрь революцияһына тиклемге Рәсәйҙә һәм ҡайһы бер илдәрҙә тулы тәьминәтле ябыҡ типтағы уҡытыу-тәрбиә йорто. □ Пансион. / Пансионный, панси
онский. Ҡыҙҙар пансионы. Пансион йорто. Пансион уҡыусыһы.
2. Октябрь революцияһына тиклемге Рәсәйҙә ҡайһы бер урта уҡыу йорттарындағы түләүле ятаҡ. □ Пансион. / Пансионный, пансионский. Пансионда йәшәу. Пансион өсөн туләу.
3. Бүлмә менән бергә ашау-эсеүе лә булған ҡунаҡхана төрө. □ Пансион. / Пансионный. Пансионға юллама алыу. Пансионда ял итеу.
ПАНСИОНАТ [рус. < fyp. pensionnat] (Р: пансионат; И.: holiday-hotel; T.: pansiyon) и.
1. Ҡайһы бер уҡыу йорттарында, курорттарҙа һ. б. ерҙәрҙә йәшәгәндәргә булдырылған тулы тәьминәт. □ Пансионат. Лицей пансионаты. Курорт пансионаты. Ял итеу-селәргә тулы пансионат булдырылған.
2. Ял итеүселәр өсөн тәғәйенләнгән ҡунаҡ йорто төрө. □ Пансионат. Пансионатта ял итеу. Пансионат тоҙөу. Пансионатҡа барыу. ■ Улар [Сәғиҙуллолар] идараһы Ялтала ҡала хеҙмәт эйәләре өсөн айырым пансионат төҙөй. М. Садиҡова. Әбйәлил районындағы «Яҡтыкул» шифаханаһындағы яңы пансионат киләһе йыл ял итеуселәрҙе ҡаршылаясаҡ. «Башҡортостан», 18 май 2013.
ПАНСИОНЕР [рус. < фр. pensionnaire] (Р: пансионер; И.: boarder; T.: yatılı öğrenci) и. иҫк.
1. Пансионда (1) уҡыусы. □ Пансионер. Пансионерҙарҙың көн тәртибе. Пансионер-ҙар көндәлеге.
2. Пансионда (3) йәшәүсе. □ Пансионер. Пансионерҙарҙың ялын ойоштороу. Пансио-нерҙарҙы экскурсияға алып барыу.
3. Пансионда (3) тулы тәьминәт менән файҙаланыусы. □ Пансионер. Пансионер булып килеу. Пансионер булып ял итеу.
ПДНТ [рус. панты < нан. < монг.] (Р: панты; И.: unossified antlers, velvet antler; T.: geyik boynuzu) и.
Йәш болан, марал, изюбрҙың ҡатып етмәгән мөгөҙө (дарыу әҙерләуҙә ҡулланыла). □ Панты. / Пантовый. Болан панты. Панттан эшләнгән дарыу.
68