Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 114 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОЛИТЕХНИЧЕСКИЙ
ПОЛИТЕХНИЧЕСКИЙ, -ая, -ое политехник; политехнический институт политехник институт; политехническое образование политехник белем
ПОЛИТИК м сәйәсмән; дальновидный политик алдан күреүсән сәйәсмән
ПОЛИТИКА ж 1. сәйәсәт; внутренняя политика эске сәйәсәт; торговая политика сауҙа сәйәсәте; текущая политика ағымдағы сәйәсәт 2. разг. ниәт, хәйлә; знать политику чью-л. кем-децдер хәйләһен белеү
ПОЛИТИКАН м; презр. политикан (маҡсатына ирешец өсөн бер саранан да тартын-маган принципһыҙ сәйәсмән)
ПОЛИТИКАНСТВО с; презр. политиканлыҡ
ПОЛИТИКО-ВОСПИТАТЕЛЬНЫЙ, -ая,
-ое сәйәси тәрбиә ...ы; политико-воспитательная работа сәйәси тәрбиә эше
ПОЛИТИЧЕСКИЙ, -ая, -ое в разн. знач. сәйәси; политическая деятельность сәйәси эшмәкәрлек; политический строй сәйәси ҡоролош; политическое преступление сәйәси енәйәт; политическое движение сәйәси хәрәкәт ♦ политическая экономия сәйәси иҡтисад
ПОЛИТИЧНЫЙ, -ая, -ое разг. уйлап эш иткән, үҙен-үҙе тота белгән, нескә уйланылған; политичное обращение алдын-артын уйлап эш иткән мөғәмәлә; политичный поступок нескә уйланылған эш-ҡылыҡ
ПОЛИТУРА ж политура (полировка өсөн спиртлы лак)
ПОЛИТУЧЁБА ж ( (политическая учёба) сәйәси уҡыу, сәйәси белем алыу
ПОЛИТЬ сов. 1. кого-что һибеү, һыу һибеү (ҡойоу), һуғарыу; полить цветы гөлдәргә һыу һибеү; полить деревья в саду баҡсалағы ағастарға һыу һибеү 2. без доп. (начать лить) яуа (ҡоя) башлау; полил дождь ямғыр ҡоя башланы
ПОЛИТЬСЯ сов. 1. (полить себя) ҡойоноу; политься холодной водой һалҡын һыу менән ҡойоноу 2. (начать литься) ағыу, ҡойолоу, ағып китеү; из крана полилась вода һемәктән һыу ағып китте 3. перен. (начаться) башланыу; полилась задушевная беседа ихлас һөйләшеү башланды
ПОЛИТЭКОНОМИЯ ж ( (политическая экономия ) политэкономия
ПОЛИФОНИЯ и ПОЛИФОНИЯ ж; муз. полифония, күп тауышлылыҡ
ПОЛИЦЕЙСКИЙ, -ая, -ое 1. полиция ...ы; полицейское управление полиция идаралығы 2. в знач. сущ. полицейский м полицей
ПОЛИЦИЯ ж полиция (1. дәцләт тәртибен һаҡлау органы 2. полицейҙарҙан торган төркөм ); налоговая полиция һалым полицияһы
ПОЛИЦМЕЙСТЕР м полицмейстер (ҡайһы бер сит илдәрҙә эре ҡалалагы полиция баш-лыгы )
ПОЛИЧНОЕ: с поличным енәйәт өҫтөндә; поймать с поличным енәйәт өҫтөндә тотоу; попасться с поличным енәйәт өҫтөндә тотолоу
ПОЛИШИНЕЛЬ м Полишинель (француз халыҡ театрыныц мәрәкәсеһе) ♦ секрет Полишинеля бөтәһенә күптән билдәле сер, буш сер
ПОЛК м 1. воен. полк 2. кого; перен., разг. төркөм, көтөү; полк просителей һораусылар төркөмө ♦ нашего полку (в нашем полку) прибыло беҙҙең сафта кеше артты, арабыҙға берәү өҫтәлде
пОлка i ж 1. кәштә; книжная полка китап кәштәһе 2. урын, полка (вагонда); нижняя полка аҫҡы урын
ПОЛКА II ж см. полоть; полка сорняков сүп үләнен утау
ПОЛКОВНИК м полковник
ПОЛКОВОДЕЦ м полководец, ғәскәр башлығы
ПОЛКОВОЙ, -ая, -ое воен. полк ...ы; полковое знамя полк байрағы
полнЕть несов. йыуанайыу, ҡалынайыу; быстро полнеть тиҙ йыуанайыу
ПОЛНИТЬ несов. кого-что; разг. йыуанайтыу, йыуан итеп күрһәтеү; это платье её полнит был күлдәк уны йыуан итеп күрһәтә
ПОЛНИТЬСЯ несов.; книжн. тулыу, таралыу; надеждой полнится сердце йөрәк өмөт менән тула ♦ слухом земля полнится хәбәр менән донъя тула
пОлно 1. нареч. иркен, тулыраҡ; жить так полно шундай иркен йәшәү 2. в знач. сказ., безл., с неопр.; разг. етер, етте, ҡуй(ығыҙ), ташлағыҙ); полно плакать етер, илама 3. частица (в значении “перестаньте”) ярай, йә ярар, ярай инде; полно, здесь все свои ярай, бында барыһы ла үҙебеҙҙекеләр
полнО нареч. в знач. числ.; разг. туп-тулы, бик күп; в доме полно народу өйҙә кеше туп-тулы ♦ полным-полно бик күп, туп-тулы, бихисап
ПОЛНО... урыҫ телендә ҡушма һцҙҙәрҙец “тулы” мәгәнәһен ацлатҡан беренсе өлөшө, мәҫ., полновластие тулы хакимиәтлек; полнотелый тулы кәүҙәле
ПОЛНОВЕСНЫЙ, -ая, -ое 1. тулы ауырлыҡтағы (ауырлыҡлы); полновесная гиря тулы ауырлыҡтағы гер 2. перен., разг. (сильный) ҡаты, көслө; полновесный удар ҡаты һуғыу
ПОЛНОВЛАСТНЫЙ, -ая, -ое тулы хакимиәтле
ПОЛНОВОДНЫЙ, -ая, -ое тулы (мул) һыулы; полноводная река мул һыулы йылға
ПОЛНОВОДЬЕ с һыу муллығы, һыуға муллыҡ
ПОЛНОГЛАСИЕ с; лингв. тулы һуҙынҡы-лыҡ (боронго славян телендәге “-ра-”, “-ла-”, “ -ре-” урынына урыҫ, украин, белорус телдә
114
ПОЛИТЕХНИЧЕСКИЙ, -ая, -ое политехник; политехнический институт политехник институт; политехническое образование политехник белем
ПОЛИТИК м сәйәсмән; дальновидный политик алдан күреүсән сәйәсмән
ПОЛИТИКА ж 1. сәйәсәт; внутренняя политика эске сәйәсәт; торговая политика сауҙа сәйәсәте; текущая политика ағымдағы сәйәсәт 2. разг. ниәт, хәйлә; знать политику чью-л. кем-децдер хәйләһен белеү
ПОЛИТИКАН м; презр. политикан (маҡсатына ирешец өсөн бер саранан да тартын-маган принципһыҙ сәйәсмән)
ПОЛИТИКАНСТВО с; презр. политиканлыҡ
ПОЛИТИКО-ВОСПИТАТЕЛЬНЫЙ, -ая,
-ое сәйәси тәрбиә ...ы; политико-воспитательная работа сәйәси тәрбиә эше
ПОЛИТИЧЕСКИЙ, -ая, -ое в разн. знач. сәйәси; политическая деятельность сәйәси эшмәкәрлек; политический строй сәйәси ҡоролош; политическое преступление сәйәси енәйәт; политическое движение сәйәси хәрәкәт ♦ политическая экономия сәйәси иҡтисад
ПОЛИТИЧНЫЙ, -ая, -ое разг. уйлап эш иткән, үҙен-үҙе тота белгән, нескә уйланылған; политичное обращение алдын-артын уйлап эш иткән мөғәмәлә; политичный поступок нескә уйланылған эш-ҡылыҡ
ПОЛИТУРА ж политура (полировка өсөн спиртлы лак)
ПОЛИТУЧЁБА ж ( (политическая учёба) сәйәси уҡыу, сәйәси белем алыу
ПОЛИТЬ сов. 1. кого-что һибеү, һыу һибеү (ҡойоу), һуғарыу; полить цветы гөлдәргә һыу һибеү; полить деревья в саду баҡсалағы ағастарға һыу һибеү 2. без доп. (начать лить) яуа (ҡоя) башлау; полил дождь ямғыр ҡоя башланы
ПОЛИТЬСЯ сов. 1. (полить себя) ҡойоноу; политься холодной водой һалҡын һыу менән ҡойоноу 2. (начать литься) ағыу, ҡойолоу, ағып китеү; из крана полилась вода һемәктән һыу ағып китте 3. перен. (начаться) башланыу; полилась задушевная беседа ихлас һөйләшеү башланды
ПОЛИТЭКОНОМИЯ ж ( (политическая экономия ) политэкономия
ПОЛИФОНИЯ и ПОЛИФОНИЯ ж; муз. полифония, күп тауышлылыҡ
ПОЛИЦЕЙСКИЙ, -ая, -ое 1. полиция ...ы; полицейское управление полиция идаралығы 2. в знач. сущ. полицейский м полицей
ПОЛИЦИЯ ж полиция (1. дәцләт тәртибен һаҡлау органы 2. полицейҙарҙан торган төркөм ); налоговая полиция һалым полицияһы
ПОЛИЦМЕЙСТЕР м полицмейстер (ҡайһы бер сит илдәрҙә эре ҡалалагы полиция баш-лыгы )
ПОЛИЧНОЕ: с поличным енәйәт өҫтөндә; поймать с поличным енәйәт өҫтөндә тотоу; попасться с поличным енәйәт өҫтөндә тотолоу
ПОЛИШИНЕЛЬ м Полишинель (француз халыҡ театрыныц мәрәкәсеһе) ♦ секрет Полишинеля бөтәһенә күптән билдәле сер, буш сер
ПОЛК м 1. воен. полк 2. кого; перен., разг. төркөм, көтөү; полк просителей һораусылар төркөмө ♦ нашего полку (в нашем полку) прибыло беҙҙең сафта кеше артты, арабыҙға берәү өҫтәлде
пОлка i ж 1. кәштә; книжная полка китап кәштәһе 2. урын, полка (вагонда); нижняя полка аҫҡы урын
ПОЛКА II ж см. полоть; полка сорняков сүп үләнен утау
ПОЛКОВНИК м полковник
ПОЛКОВОДЕЦ м полководец, ғәскәр башлығы
ПОЛКОВОЙ, -ая, -ое воен. полк ...ы; полковое знамя полк байрағы
полнЕть несов. йыуанайыу, ҡалынайыу; быстро полнеть тиҙ йыуанайыу
ПОЛНИТЬ несов. кого-что; разг. йыуанайтыу, йыуан итеп күрһәтеү; это платье её полнит был күлдәк уны йыуан итеп күрһәтә
ПОЛНИТЬСЯ несов.; книжн. тулыу, таралыу; надеждой полнится сердце йөрәк өмөт менән тула ♦ слухом земля полнится хәбәр менән донъя тула
пОлно 1. нареч. иркен, тулыраҡ; жить так полно шундай иркен йәшәү 2. в знач. сказ., безл., с неопр.; разг. етер, етте, ҡуй(ығыҙ), ташлағыҙ); полно плакать етер, илама 3. частица (в значении “перестаньте”) ярай, йә ярар, ярай инде; полно, здесь все свои ярай, бында барыһы ла үҙебеҙҙекеләр
полнО нареч. в знач. числ.; разг. туп-тулы, бик күп; в доме полно народу өйҙә кеше туп-тулы ♦ полным-полно бик күп, туп-тулы, бихисап
ПОЛНО... урыҫ телендә ҡушма һцҙҙәрҙец “тулы” мәгәнәһен ацлатҡан беренсе өлөшө, мәҫ., полновластие тулы хакимиәтлек; полнотелый тулы кәүҙәле
ПОЛНОВЕСНЫЙ, -ая, -ое 1. тулы ауырлыҡтағы (ауырлыҡлы); полновесная гиря тулы ауырлыҡтағы гер 2. перен., разг. (сильный) ҡаты, көслө; полновесный удар ҡаты һуғыу
ПОЛНОВЛАСТНЫЙ, -ая, -ое тулы хакимиәтле
ПОЛНОВОДНЫЙ, -ая, -ое тулы (мул) һыулы; полноводная река мул һыулы йылға
ПОЛНОВОДЬЕ с һыу муллығы, һыуға муллыҡ
ПОЛНОГЛАСИЕ с; лингв. тулы һуҙынҡы-лыҡ (боронго славян телендәге “-ра-”, “-ла-”, “ -ре-” урынына урыҫ, украин, белорус телдә
114