Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 136 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОСТОЙ
постой м; разг. ҡуныу, ҡуна инеү, ҡунып китеү, тороу (гәскәри частарҙыц шәхси йорттарҙа квартирала тороуы); взять на постой ҡуна индереү
ПОСТОЛЬКУ: постольку, поскольку в знач. союза -ған/-гән икән, шулай булғас; постольку поскольку в знач. нареч. бигүк; верить постольку поскольку кому-л. кемгәлер бигүк ышанмау
ПОСТОРОНИТЬСЯ сов. тайпылыу, ҡайырылыу, юл биреү; вежливо посторониться ихтирам менән юл биреү
ПОСТОРОННИЙ, -яя, -ее 1. (чужой) сит, ят; посторонний человек сит кеше 2. (побочный) башҡа, бүтән; заниматься посторонними делами башҡа эштәр менән шөғөлләнеү 3. в знач. сущ. посторонние мн. ситтәр; посторонним вход воспрещён ситтәргә инеү тыйыла
ПОСТОЯЛЕЦ м и ПОСТОЯЛИЦА ж; разг. (ваҡытлыса) тороусы, фатирҙа тороусы
ПОСТОЯЛЫЙ: постоялый двор уст. юлаусылар йорто
ПОСТОЯННЫЙ, -ая, -ое 1. в разн. знач. даими; постоянная забота даими хәстәрлек; постоянный посетитель театра театрға даими йөрөгән кеше; постоянная выставка даими күргәҙмә; постоянное местожительство даими йәшәү урыны 2. (неизменный в своих склонностях) үҙгәрмәүсән, тотороҡло, тоғро, тоғролоҡло, даими; постоянный человек тоғро кеше; постоянная любовь тоғролоҡло мөхәббәт ♦ постоянная величина спец. даими дәүмәл; постоянный капитал эк. даими капитал; постоянный ток физ. даими ток
ПОСТОЯНСТВО с 1. даимилыҡ, үҙгәрмәүсәнлек; постоянство температуры тела тән температураһының даимилығы 2. тотороҡлолоҡ, тоғролоҡ; постоянство привычек ғәҙәттәрҙең тотороҡлолоғо; постоянство в любви мөхәббәткә тоғролоҡ
ПОСТОЯТЬ сов. 1. баҫып тороу, тора биреү; постоять под дождём ямғыр аҫтында баҫып тороу; постоять на посту һаҡта баҫып тороу 2. за кого-что; перен. (защитить кого-что-л.) яҡлау, һаҡлау, ҡурсалау; постоять за Родину Тыуған илде һаҡлау 3. повел. постой(те): 1) көт(өгөҙ), ашыҡма(ғыҙ); постой, я сейчас приду көт, мин хәҙер килермен; 2) разг. (подожди (те), не торопи(те)сь делать что-л.) туҡта(ғыҙ) әле, тороп тор(оғоҙ); постойте, вы не ошиблись туҡтағыҙ әле, һеҙ яңылышманығыҙмы
ПОСТРАДАВШИЙ, -ая, -ее 1. прич. от пострадать 2. в знач. сущ. пострадавший м и пострадавшая ж зарар (зыян) күргән кеше, зарар (зыян) күреүсе; оказать помощь пострадавшим от землетрясения ер тетрәүенән зыян күреүселәргә ярҙам күрһәтеү
ПОСТРАДАТЬ сов. 1. от кого-чего, за кого-что яфа күреү, ғазап сигеү, интегеү 2. из-за
чего и без доп. (понести ущерб) зарар (зыян) күреү (килеү); пострадать от наводнения һыу баҫыуҙан зарар күреү 3. (страдать некоторое время) ғазап сигеү, интегеү
ПОСТРАНИЧНЫЙ, -ая, -ое бит иҫәбенән, битләп; постраничный подсчёт битләп хисаплау
ПОСТРЕЛ м; разг. шаян, шуҡ (бала) ♦ наш пострел везде поспел беҙҙең шуҡтың етешмәгән ере юҡ
ПОСТРЕЛИВАТЬ несов. 1. разг. (изредка стрелять) атҡылау, атҡылаштырыу 2. безл. сәнсеп-сәнсеп алыу (ҡуйыу); в ухе постреливает ҡолаҡ сәнсеп-сәнсеп ҡуя
ПОСТРЕЛЯТЬ сов. 1. кого-что и без доп. (стрелять некоторое время) атҡылау, бер аҙ атыу 2. кого-чего; разг. (стреляя, добыть некоторое количество дичи) атып алыу; пострелять уток өйрәктәр атып алыу 3. кого; разг. (перестрелять ) атып бөтөрөү
ПОСТРИГ м; церк. сәс ҡырҡтырыу (монах (монахиня) булыу йолаһы)
постригать несов. см. постричь
ПОСТРИГАТЬСЯ несов. 1. см. постричься 2. страд. от постригать
ПОСТРИЧЬ сов. 1. кого-что сәс алыу (алдырыу), сәс ҡырҡыу (ҡырҡтырыу) 2. кого; церк. сәс ҡырҡтырыу (монах (монахиня) булыу өсөн )
ПОСТРИЧЬСЯ сов. 1. сәс алдырыу (ҡырҡтырыу); постричься в парикмахерской бөҙрәха-нала сәс алдырыу 2. церк. сәс ҡырҡтырыу; постричься в монахи монахлыҡҡа сәс ҡырҡтырыу
ПОСТРОЕНИЕ с 1. см. построить, построиться 2. төҙөлөш, ҡоролош; верное построение фразы фразаның дөрөҫ төҙөлөшө
ПОСТРОИТЬ сов. см. строить; построить школу мәктәп һалыу; построить баррикады баррикадалар ҡороу; построить новую жизнь яңы тормош ҡороу; построить роту ротаны сафҡа теҙеү
ПОСТРОИТЬСЯ сов. см. строиться 1—3, 5
ПОСТРОЙКА ж 1. см. построить 1; постройка дома йорт һалыу 2. (то, что построено ) ҡаралты, бина; деревянная постройка ағас ҡаралты
ПОСТРОМКИ мн. (ед. постромка ж) мисәү, мисәү бауы
ПОСТРОЧНЫЙ, -ая, -ое юл иҫәбенән, юллап; построчная оплата юл иҫәбенән түләү
ПОСТСКРИПТУМ м; книж. постскриптум (хатҡа ҡул ҡуйгас, ҡыҫҡартылған Р. S. хәрефтәре менән өҫтәлгән яҙыу)
ПОСТУЛАТ м; книжн. постулат (фаразга нигеҙ итеп алынган фекер); высказать в качестве постулата постулат рәүешендә әйтеү
ПОСТУЛИРОВАТЬ сов., несов. что; книжн. постулат итеп алыу
136
постой м; разг. ҡуныу, ҡуна инеү, ҡунып китеү, тороу (гәскәри частарҙыц шәхси йорттарҙа квартирала тороуы); взять на постой ҡуна индереү
ПОСТОЛЬКУ: постольку, поскольку в знач. союза -ған/-гән икән, шулай булғас; постольку поскольку в знач. нареч. бигүк; верить постольку поскольку кому-л. кемгәлер бигүк ышанмау
ПОСТОРОНИТЬСЯ сов. тайпылыу, ҡайырылыу, юл биреү; вежливо посторониться ихтирам менән юл биреү
ПОСТОРОННИЙ, -яя, -ее 1. (чужой) сит, ят; посторонний человек сит кеше 2. (побочный) башҡа, бүтән; заниматься посторонними делами башҡа эштәр менән шөғөлләнеү 3. в знач. сущ. посторонние мн. ситтәр; посторонним вход воспрещён ситтәргә инеү тыйыла
ПОСТОЯЛЕЦ м и ПОСТОЯЛИЦА ж; разг. (ваҡытлыса) тороусы, фатирҙа тороусы
ПОСТОЯЛЫЙ: постоялый двор уст. юлаусылар йорто
ПОСТОЯННЫЙ, -ая, -ое 1. в разн. знач. даими; постоянная забота даими хәстәрлек; постоянный посетитель театра театрға даими йөрөгән кеше; постоянная выставка даими күргәҙмә; постоянное местожительство даими йәшәү урыны 2. (неизменный в своих склонностях) үҙгәрмәүсән, тотороҡло, тоғро, тоғролоҡло, даими; постоянный человек тоғро кеше; постоянная любовь тоғролоҡло мөхәббәт ♦ постоянная величина спец. даими дәүмәл; постоянный капитал эк. даими капитал; постоянный ток физ. даими ток
ПОСТОЯНСТВО с 1. даимилыҡ, үҙгәрмәүсәнлек; постоянство температуры тела тән температураһының даимилығы 2. тотороҡлолоҡ, тоғролоҡ; постоянство привычек ғәҙәттәрҙең тотороҡлолоғо; постоянство в любви мөхәббәткә тоғролоҡ
ПОСТОЯТЬ сов. 1. баҫып тороу, тора биреү; постоять под дождём ямғыр аҫтында баҫып тороу; постоять на посту һаҡта баҫып тороу 2. за кого-что; перен. (защитить кого-что-л.) яҡлау, һаҡлау, ҡурсалау; постоять за Родину Тыуған илде һаҡлау 3. повел. постой(те): 1) көт(өгөҙ), ашыҡма(ғыҙ); постой, я сейчас приду көт, мин хәҙер килермен; 2) разг. (подожди (те), не торопи(те)сь делать что-л.) туҡта(ғыҙ) әле, тороп тор(оғоҙ); постойте, вы не ошиблись туҡтағыҙ әле, һеҙ яңылышманығыҙмы
ПОСТРАДАВШИЙ, -ая, -ее 1. прич. от пострадать 2. в знач. сущ. пострадавший м и пострадавшая ж зарар (зыян) күргән кеше, зарар (зыян) күреүсе; оказать помощь пострадавшим от землетрясения ер тетрәүенән зыян күреүселәргә ярҙам күрһәтеү
ПОСТРАДАТЬ сов. 1. от кого-чего, за кого-что яфа күреү, ғазап сигеү, интегеү 2. из-за
чего и без доп. (понести ущерб) зарар (зыян) күреү (килеү); пострадать от наводнения һыу баҫыуҙан зарар күреү 3. (страдать некоторое время) ғазап сигеү, интегеү
ПОСТРАНИЧНЫЙ, -ая, -ое бит иҫәбенән, битләп; постраничный подсчёт битләп хисаплау
ПОСТРЕЛ м; разг. шаян, шуҡ (бала) ♦ наш пострел везде поспел беҙҙең шуҡтың етешмәгән ере юҡ
ПОСТРЕЛИВАТЬ несов. 1. разг. (изредка стрелять) атҡылау, атҡылаштырыу 2. безл. сәнсеп-сәнсеп алыу (ҡуйыу); в ухе постреливает ҡолаҡ сәнсеп-сәнсеп ҡуя
ПОСТРЕЛЯТЬ сов. 1. кого-что и без доп. (стрелять некоторое время) атҡылау, бер аҙ атыу 2. кого-чего; разг. (стреляя, добыть некоторое количество дичи) атып алыу; пострелять уток өйрәктәр атып алыу 3. кого; разг. (перестрелять ) атып бөтөрөү
ПОСТРИГ м; церк. сәс ҡырҡтырыу (монах (монахиня) булыу йолаһы)
постригать несов. см. постричь
ПОСТРИГАТЬСЯ несов. 1. см. постричься 2. страд. от постригать
ПОСТРИЧЬ сов. 1. кого-что сәс алыу (алдырыу), сәс ҡырҡыу (ҡырҡтырыу) 2. кого; церк. сәс ҡырҡтырыу (монах (монахиня) булыу өсөн )
ПОСТРИЧЬСЯ сов. 1. сәс алдырыу (ҡырҡтырыу); постричься в парикмахерской бөҙрәха-нала сәс алдырыу 2. церк. сәс ҡырҡтырыу; постричься в монахи монахлыҡҡа сәс ҡырҡтырыу
ПОСТРОЕНИЕ с 1. см. построить, построиться 2. төҙөлөш, ҡоролош; верное построение фразы фразаның дөрөҫ төҙөлөшө
ПОСТРОИТЬ сов. см. строить; построить школу мәктәп һалыу; построить баррикады баррикадалар ҡороу; построить новую жизнь яңы тормош ҡороу; построить роту ротаны сафҡа теҙеү
ПОСТРОИТЬСЯ сов. см. строиться 1—3, 5
ПОСТРОЙКА ж 1. см. построить 1; постройка дома йорт һалыу 2. (то, что построено ) ҡаралты, бина; деревянная постройка ағас ҡаралты
ПОСТРОМКИ мн. (ед. постромка ж) мисәү, мисәү бауы
ПОСТРОЧНЫЙ, -ая, -ое юл иҫәбенән, юллап; построчная оплата юл иҫәбенән түләү
ПОСТСКРИПТУМ м; книж. постскриптум (хатҡа ҡул ҡуйгас, ҡыҫҡартылған Р. S. хәрефтәре менән өҫтәлгән яҙыу)
ПОСТУЛАТ м; книжн. постулат (фаразга нигеҙ итеп алынган фекер); высказать в качестве постулата постулат рәүешендә әйтеү
ПОСТУЛИРОВАТЬ сов., несов. что; книжн. постулат итеп алыу
136