Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том I. Страница 123
Поиск по словарям
АВАНТЮРИН
ҡайһы бер рәссамдарҙың сәнғәттәге тотороҡло принциптар һәм традицияларҙы, шулай уҡ реализмды ҡабул итмәй, йөкмәткеһе буйынса яңы формалар эҙләү, яңы саралар ҡулланып, художестволы образдарҙы символизм йүнәлешендә биреү). □ Авангардизм. Авангардизм йүнәлеше.
АВАНГАРДСЫ (Р.: авангардист; И.: avant-gardist; T.: öncü) и.
Авангард йүнәлешендә ижад итеүсе.
□ Авангардист. ■ Бөгөн башҡорт профессиональ музыкаһының йүнәлештәре байтаҡ, шуларҙың бер осонда авангардсылар, икенсеһендә — традиция яҡлылар. «Йәшлек», 9 февраль 2010.
АВАНПОСТ [рус. < фр. avantposte ‘алғы урындар’] (Р.: аванпост; И.: outpost; T.: ileri karakol) и.
Дошмандың һиҙҙермәҫтән һөжүм итеүен булдырмаҫ өсөн алға ҡуйылған һаҡ. □ Аванпост. Аванпост ҡуйыу.
АВАНС [рус. < фр. avance, avancer ‘алдан аҡса бирен ҡуйыу’] (Р: аванс; И.: advance payment; T.: avans) и.
1. Эш хаҡының алдан түләнгән өлөшө.
□ Аванс. Аванс түләү. Аванс биреү. Аванс рәүешендә. Маҡсатлы аванс. ■ Ризыҡ барҙа килеп шәп иттегеҙ. Ҡартым кисә генә утыҙ тин аванс алып ҡайтты. Я. Хамматов. Ғүмер буйы шулай, эш-эш, тиеп, теше төштө беҙҙең быуындың. Аванстан авансҡа тиклем билдәребеҙ биштән быуылған. Р. Шәкүр.
2. Киләсәктә аҡланылырға тейешле кемгәлер күрһәтелгән ышаныс. □ Аванс (доверие, оказанное кому-л. заранее, которое необходимо оправдать в будущем).
АВ АНСЛАУ (а ване л а-) (Р: авансировать; И.: advance money; T.: avans vermek) ҡ.
Эш хаҡының бер өлөшөн алдан түләү.
□ Авансировать. // Авансирование. Эште аванслау.
АВАНС ТҮЛӘҮЕ (Р: авансовый платёж; И.: down payment; T.: peşinat) и.
Тауарҙы, хеҙмәтте алғанға йәки башҡарғанға тиклем алдан түләү. □ Авансовый пла
тёж. ■ Фиксацияланған аванс түләүен сит ил гражданы йәшәгән (килгән) урыны буйынса түләй. «Йүрүҙән», 5 апрель 2011.
АВАНСЦЕНА [рус. < фр. avant scene] и. ҡар. сәхнә алды. Авансценаға сығыу.
АВАНТИТУЛ [рус. < фр. avant ‘алда’ + лат. titulus ‘яҙыу, башлыҡ’] (Р: авантитул; И.: foretitle; T: kitabın başındaki sayfa) и. no-лигр.
Титул бите алдынан нәшриәт, китап исеме яҙылған бит. Китаптың тәүге бите.
□ Авантитул. Авантитулда яҙыу.
АВАНТЮРА [рус. < фр. aventure < польск. awantura < лат. advenire, adventura ‘килеп сығыу’] (Р: авантюра; И.: adventure; T: macera) и.
Барып сығыуы шикле булған, тәүәккәллеккә генә ҡоролған, еңел уңышҡа иҫәп тотоп башланған ышанысһыҙ эш. □ Авантюра. Хәрби авантюра. Сәйәси авантюра. ■ Атаһы ла авантюраға әүәҫ ине, бер мәлде, 102 йәшлек олатаһының инерле-сығырлы аҡылына ышанып, шул тирәләге ҡалҡыулыҡтарҙы ҡаҙып-аҡтарып ботто шул Зәхмәт, ҡушаматы мас ҡына үҙенә. Г. Яҡупова.
АВАНТЮРАЛЫ (Р: авантюрный; И.: adventurous; T: maceracı) с.
Ҡотҡоға ҡоролған, еңел уңышҡа иҫәп тотоп башланған эш. □ Авантюрный. Авантюралы план.
АВАНТЮРАСЫ (Р: авантюрист; И.: adventurer; T.: maceracı) и.
Авантюра менән шөғөлләнгән кеше.
□ Авантюрист.
АВАНТЮРИЗМ [рус. < фр. aventure] (Р: авантюризм; И.: adventurism; T.: maceraperestlik) и.
Авантюраға әүәҫлек. □ Авантюризм.
АВАНТЮРИН [рус. < фр. aventurine] (Р: авантюрин; И.: aventurine; T.: yıldız taşı) и. мин.
Эсендә яҡтылыҡ аҫтында ялтыраған һары слюда бөртөктәре булған ҡыҙыл төҫтәге кварц төрө. □ Авантюрин.
123
ҡайһы бер рәссамдарҙың сәнғәттәге тотороҡло принциптар һәм традицияларҙы, шулай уҡ реализмды ҡабул итмәй, йөкмәткеһе буйынса яңы формалар эҙләү, яңы саралар ҡулланып, художестволы образдарҙы символизм йүнәлешендә биреү). □ Авангардизм. Авангардизм йүнәлеше.
АВАНГАРДСЫ (Р.: авангардист; И.: avant-gardist; T.: öncü) и.
Авангард йүнәлешендә ижад итеүсе.
□ Авангардист. ■ Бөгөн башҡорт профессиональ музыкаһының йүнәлештәре байтаҡ, шуларҙың бер осонда авангардсылар, икенсеһендә — традиция яҡлылар. «Йәшлек», 9 февраль 2010.
АВАНПОСТ [рус. < фр. avantposte ‘алғы урындар’] (Р.: аванпост; И.: outpost; T.: ileri karakol) и.
Дошмандың һиҙҙермәҫтән һөжүм итеүен булдырмаҫ өсөн алға ҡуйылған һаҡ. □ Аванпост. Аванпост ҡуйыу.
АВАНС [рус. < фр. avance, avancer ‘алдан аҡса бирен ҡуйыу’] (Р: аванс; И.: advance payment; T.: avans) и.
1. Эш хаҡының алдан түләнгән өлөшө.
□ Аванс. Аванс түләү. Аванс биреү. Аванс рәүешендә. Маҡсатлы аванс. ■ Ризыҡ барҙа килеп шәп иттегеҙ. Ҡартым кисә генә утыҙ тин аванс алып ҡайтты. Я. Хамматов. Ғүмер буйы шулай, эш-эш, тиеп, теше төштө беҙҙең быуындың. Аванстан авансҡа тиклем билдәребеҙ биштән быуылған. Р. Шәкүр.
2. Киләсәктә аҡланылырға тейешле кемгәлер күрһәтелгән ышаныс. □ Аванс (доверие, оказанное кому-л. заранее, которое необходимо оправдать в будущем).
АВ АНСЛАУ (а ване л а-) (Р: авансировать; И.: advance money; T.: avans vermek) ҡ.
Эш хаҡының бер өлөшөн алдан түләү.
□ Авансировать. // Авансирование. Эште аванслау.
АВАНС ТҮЛӘҮЕ (Р: авансовый платёж; И.: down payment; T.: peşinat) и.
Тауарҙы, хеҙмәтте алғанға йәки башҡарғанға тиклем алдан түләү. □ Авансовый пла
тёж. ■ Фиксацияланған аванс түләүен сит ил гражданы йәшәгән (килгән) урыны буйынса түләй. «Йүрүҙән», 5 апрель 2011.
АВАНСЦЕНА [рус. < фр. avant scene] и. ҡар. сәхнә алды. Авансценаға сығыу.
АВАНТИТУЛ [рус. < фр. avant ‘алда’ + лат. titulus ‘яҙыу, башлыҡ’] (Р: авантитул; И.: foretitle; T: kitabın başındaki sayfa) и. no-лигр.
Титул бите алдынан нәшриәт, китап исеме яҙылған бит. Китаптың тәүге бите.
□ Авантитул. Авантитулда яҙыу.
АВАНТЮРА [рус. < фр. aventure < польск. awantura < лат. advenire, adventura ‘килеп сығыу’] (Р: авантюра; И.: adventure; T: macera) и.
Барып сығыуы шикле булған, тәүәккәллеккә генә ҡоролған, еңел уңышҡа иҫәп тотоп башланған ышанысһыҙ эш. □ Авантюра. Хәрби авантюра. Сәйәси авантюра. ■ Атаһы ла авантюраға әүәҫ ине, бер мәлде, 102 йәшлек олатаһының инерле-сығырлы аҡылына ышанып, шул тирәләге ҡалҡыулыҡтарҙы ҡаҙып-аҡтарып ботто шул Зәхмәт, ҡушаматы мас ҡына үҙенә. Г. Яҡупова.
АВАНТЮРАЛЫ (Р: авантюрный; И.: adventurous; T: maceracı) с.
Ҡотҡоға ҡоролған, еңел уңышҡа иҫәп тотоп башланған эш. □ Авантюрный. Авантюралы план.
АВАНТЮРАСЫ (Р: авантюрист; И.: adventurer; T.: maceracı) и.
Авантюра менән шөғөлләнгән кеше.
□ Авантюрист.
АВАНТЮРИЗМ [рус. < фр. aventure] (Р: авантюризм; И.: adventurism; T.: maceraperestlik) и.
Авантюраға әүәҫлек. □ Авантюризм.
АВАНТЮРИН [рус. < фр. aventurine] (Р: авантюрин; И.: aventurine; T.: yıldız taşı) и. мин.
Эсендә яҡтылыҡ аҫтында ялтыраған һары слюда бөртөктәре булған ҡыҙыл төҫтәге кварц төрө. □ Авантюрин.
123