Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том I. Страница 129
Поиск по словарям
АВТОМАТИК НОМЕР АСЫҠЛАҒЫС
АВТОҠУРСАЛАУ (Р: автоблокировка; И.: automatic blocking system; T.: otomatik blok sistemi) u.
Автомобилдәрҙе ҡурсалау өсөн тәғәйенләнгән махсус автоматик система. □ Автоблокировка.
АВТОҠУРСАЛАУ СИГНАЛЫ (Р.: ав тосигнализация; И.: car alarm systems; T.: araba alarmı) u.
Автомобилдәрҙе ҡурсалау өсөн тәғәйенләнгән махсус автоматик системалағы сигналдар. □ Автосигнализация.
АВТОЛ [рус. < ингл. automobile oil ‘автомобиль майы’] (Р: автол; И.: motor oil; T.: avtol) и.
Нефттән алынған шыйыҡ ҡара май.
□ Автол.
АВТОМАГИСТРАЛЬ [рус. < гр. auto + лат. magistralis ‘төп’] (Р: автомагистраль; И.: highway; T.: otoyol) и.
Башҡа юлдар менән киҫешмәгән һәм ҡаршы транспорттарҙы айырыу өсөн бүлеү һыҙыҡтары үткәрелгән тиҙ йөрөшлө автомобиль юлы. □ Автомагистраль. Ағастар ауыу сәбәпле, тимер юлда, автомагистралдә өҙөклөктәр барлыҡҡа килгән.
АВТОМАТ [рус. < гр. automates ‘үҙе хәрәкәт итеүсән’] (Р: автомат; И.: automatic machine; T.: otomat) и.
1. Кеше ҡатнашлығынан тыш үҙ алдына эшләй торған аппарат, машина, прибор.
□ Автомат. Синхронлаштырыу автоматы. Тулы автомат. Юғары дәрәжәле автомат. ■ Ниһайәт, ул ниҙер ҡылыр хәлгә килде лә, иң тәуҙә газетаға шылтыратырға ниәтләп, автомат эҙләп китте. Ә. Хәкимов. Технология процестарын автоматтар башҡара. Ғ. Сәйфетдинов.
2. Тиҙ ата торған еңел һуғыш ҡоралы (автоматик винтовка). □ Автомат. ■ Аяҡ аҫтындағы ҡомло тупраҡ һаман артҡа тарта, ә ул уның һайын серәшеп-ныҡышып куҙ куреме ерҙә автоматын тотоп куккә тексәйгән улына — йөрәк майҡайына ҡан һауҙырып сит-ят ерҙә хеҙмәт иткән Дауытына талпына. Т. Гарипова.
АВТОМАТИК (Р: автоматический; И.: automatic; T: otomatik) с.
1. Кеше ҡатнашлығынан тыш, үҙ алдына эшләгән. □ Автоматический. Автоматик телефон станцияһы. Автоматик винтовка. Автоматик стабилизатор. Автоматик контроль. Автоматик станция. Автоматик улсәу.
2. Кеше ихтыярынан тыш, үҙенән-үҙе башҡарылған. □ Автоматичный, непроизвольный, машинальный. Автоматик хәрәкәт.
АВТОМАТИКА [рус.] (Р: автоматика; И.: automatics; T: otomatik) и.
1. Фән һәм техниканың эш процестарын автоматлаштырыу буйынса эш алып барған тармағы. □ Автоматика. Автоматика өлкәһендәге тикшеренеуҙәр.
2. Автоматик рәүештә эшләй торған ҡорамалдар. □ Автоматика. Автоматика ҡулланыу.
АВТОМАТИК ПЛАНЕТА-АРА СТАНЦИЯ (Р: автоматическая межпланетная станция; И.: automatic interplanetary station; T.: otomatik gezegenlerarası istasyon) u.
Космос бушлығын, Айҙы, планеталарҙы тикшереү өсөн ғилми аппаратура менән йыһазландырылған пилотһыҙ осоу аппараты. □ Автоматическая межпланетная станция.
АВТОМАТЛАШТЫРЫУ (автоматлаштыр-) (Р: автоматизирование; И.: automation technology; T.: otomasyon teknolojisi) ҡ.
Автоматик ысулға күсереү. □ Автоматизирование. // Автоматизация. Етештереу процестарын автоматлаштырыу. Производствоны автоматлаштырыу.
АВТОМАТЛАШЫУ (автоматлаш-) (Р: автоматизация; И.: otomasyon; T.: otomasyon) ҡ.
Автоматик ысулға күсеү. □ Автоматизация.
АВТОМАТИК НОМЕР АСЫҠЛАҒЫС (Р: автоматический определитель номера; И.: automatic number identification; T.: otomatik numara tanımlama) и.
5-1.0151.11
129
АВТОҠУРСАЛАУ (Р: автоблокировка; И.: automatic blocking system; T.: otomatik blok sistemi) u.
Автомобилдәрҙе ҡурсалау өсөн тәғәйенләнгән махсус автоматик система. □ Автоблокировка.
АВТОҠУРСАЛАУ СИГНАЛЫ (Р.: ав тосигнализация; И.: car alarm systems; T.: araba alarmı) u.
Автомобилдәрҙе ҡурсалау өсөн тәғәйенләнгән махсус автоматик системалағы сигналдар. □ Автосигнализация.
АВТОЛ [рус. < ингл. automobile oil ‘автомобиль майы’] (Р: автол; И.: motor oil; T.: avtol) и.
Нефттән алынған шыйыҡ ҡара май.
□ Автол.
АВТОМАГИСТРАЛЬ [рус. < гр. auto + лат. magistralis ‘төп’] (Р: автомагистраль; И.: highway; T.: otoyol) и.
Башҡа юлдар менән киҫешмәгән һәм ҡаршы транспорттарҙы айырыу өсөн бүлеү һыҙыҡтары үткәрелгән тиҙ йөрөшлө автомобиль юлы. □ Автомагистраль. Ағастар ауыу сәбәпле, тимер юлда, автомагистралдә өҙөклөктәр барлыҡҡа килгән.
АВТОМАТ [рус. < гр. automates ‘үҙе хәрәкәт итеүсән’] (Р: автомат; И.: automatic machine; T.: otomat) и.
1. Кеше ҡатнашлығынан тыш үҙ алдына эшләй торған аппарат, машина, прибор.
□ Автомат. Синхронлаштырыу автоматы. Тулы автомат. Юғары дәрәжәле автомат. ■ Ниһайәт, ул ниҙер ҡылыр хәлгә килде лә, иң тәуҙә газетаға шылтыратырға ниәтләп, автомат эҙләп китте. Ә. Хәкимов. Технология процестарын автоматтар башҡара. Ғ. Сәйфетдинов.
2. Тиҙ ата торған еңел һуғыш ҡоралы (автоматик винтовка). □ Автомат. ■ Аяҡ аҫтындағы ҡомло тупраҡ һаман артҡа тарта, ә ул уның һайын серәшеп-ныҡышып куҙ куреме ерҙә автоматын тотоп куккә тексәйгән улына — йөрәк майҡайына ҡан һауҙырып сит-ят ерҙә хеҙмәт иткән Дауытына талпына. Т. Гарипова.
АВТОМАТИК (Р: автоматический; И.: automatic; T: otomatik) с.
1. Кеше ҡатнашлығынан тыш, үҙ алдына эшләгән. □ Автоматический. Автоматик телефон станцияһы. Автоматик винтовка. Автоматик стабилизатор. Автоматик контроль. Автоматик станция. Автоматик улсәу.
2. Кеше ихтыярынан тыш, үҙенән-үҙе башҡарылған. □ Автоматичный, непроизвольный, машинальный. Автоматик хәрәкәт.
АВТОМАТИКА [рус.] (Р: автоматика; И.: automatics; T: otomatik) и.
1. Фән һәм техниканың эш процестарын автоматлаштырыу буйынса эш алып барған тармағы. □ Автоматика. Автоматика өлкәһендәге тикшеренеуҙәр.
2. Автоматик рәүештә эшләй торған ҡорамалдар. □ Автоматика. Автоматика ҡулланыу.
АВТОМАТИК ПЛАНЕТА-АРА СТАНЦИЯ (Р: автоматическая межпланетная станция; И.: automatic interplanetary station; T.: otomatik gezegenlerarası istasyon) u.
Космос бушлығын, Айҙы, планеталарҙы тикшереү өсөн ғилми аппаратура менән йыһазландырылған пилотһыҙ осоу аппараты. □ Автоматическая межпланетная станция.
АВТОМАТЛАШТЫРЫУ (автоматлаштыр-) (Р: автоматизирование; И.: automation technology; T.: otomasyon teknolojisi) ҡ.
Автоматик ысулға күсереү. □ Автоматизирование. // Автоматизация. Етештереу процестарын автоматлаштырыу. Производствоны автоматлаштырыу.
АВТОМАТЛАШЫУ (автоматлаш-) (Р: автоматизация; И.: otomasyon; T.: otomasyon) ҡ.
Автоматик ысулға күсеү. □ Автоматизация.
АВТОМАТИК НОМЕР АСЫҠЛАҒЫС (Р: автоматический определитель номера; И.: automatic number identification; T.: otomatik numara tanımlama) и.
5-1.0151.11
129