Академический словарь башкирского языка. Том I. Страница 178


Поиск по словарям

Башҡорт теленең академик һүҙлеге. Том I

АЙМАҒАС
АЙМАҒАС р. диал. ҡар. бөтәһе.
АЙМАҒЫС/z диал. ҡар. бөтәһе.
АЙМАҠ I (аймағы) [монг.] (Р.: родовое подразделение; И.: tribal unit; T.: soy) и. тар.
1. Ырыу эсенә ингән бәләкәйерәк туғандаш төркөм. □ Родовое подразделение. ■ Башҡорт халҡы борон ырыуҙарға, ә ырыу — аймаҡ йәки тубәләргә буленгән. Ә. Бейешев.
2. һөйл. Билдәле бер урын; төбәк. □ Место, местность. ■ [Ирйегет:] Был урмандың һәр мөйөшө, һәр аймағы .. миңә таныш. С. Мифтахов.
3. диал. Асыҡ урын, аҡлан. □ Поляна.
АЙМАҠ II (Р.: многочисленный; И.: numerous; T.: kalabalık) с. диал.
Күп, күмәк; ишле. □ Многочисленный.
АЙМАҠ БАЛА (Р: ребёнок из многодетной семьи; И.: child from a large family; T.: büyük bir ailenin çocuğu) и. диал.
Күп балалы ғаилә балаһы. □ Ребёнок из многодетной семьи. Балаһыҙ ҡатын аймаҡ баланы алдына алып, тәңренән бала һорай.
АЙМАҠЛАП/?. диал. ҡар. бергә-бергә.
АЙМАҠЛАШЫУ р. диал. ҡар. күмәкләшеү.
АЙМАУ (айма-) (Р: обхватывать; И.: embrace; T.: yakalamak) ҡ.
1. Киң, мул итеп ҡулға эләктереү. □ Обхватывать, охватывать, захватывать (одним движением). // Обхват, охват, захват. Аймап алыу. Аймап тотоу. Ураҡ менән аймап урыу.
2. Ян-яҡты киң әйләндерел биләү. □ Раскинуться, простираться. ■ Баяр имениеһы аймап ятҡан бар йылғаны, туғай, урманды. Б. Бикбай.
АЙМЫЛ (Р: ошибочный; И.: erroneous; T.: yanlış) с.
Дөрөҫ булмаған, хата, яңылыш, яҙыҡ. □ Ошибочный, неправильный, неверный. Аймыл фекер. Аймыл хәбәр.
АЙМЫЛ БУЛЫУ (аймыл бул ) (Р: ошибаться; И.: be mistaken; T: yanılmak) ҡ.
1. Яңылышыу, хаталаныу. □ Ошибаться, допускать ошибку.
2. Яҙа юлдан китеү, аймылышыу. □ Сбиваться с пути, разминуться.
АЙМЫЛ ИТЕҮ (аймыл ит ) (Р: обмануть; И.: cheat; T.: aldatmak) ҡ.
Алдау, хаталандырыу. □ Обмануть, привести к ошибке.
АЙМЫЛЫУ (аймыл-) (Р: ошибаться; И.: be mistaken; T.: yanılmak) ҡ.
1. Дөрөҫтән ситләшеү, хата эш ҡылыу; яңылышыу, хаталаныу, яҙлығыу. □ Ошибаться. Аймылып, харап булды.
2. кусм. Тайпылыу, ситләшеү. □ Отступаться, расходиться, разойтись в пути.
■ Ағай -эне һуҙенән мин аймылдым, еттем буғай ғәзиз башыма. Халыҡ йырынан.
АЙМЫЛЫШ I (Р: ошибочный; И.: erroneous; T.: hatalı) с.
Дөрөҫкә тап килмәгән, дөрөҫтән ситкә сыҡҡан; хата, яңылыш, яҙыҡ. □ Ошибочный, неверный. Аймылыш эш.
АЙМЫЛЫШ II (Р: легкомысленный; И.: silly; T.: düşüncesiz) с.
Аҡылы камиллашмаған, аҡылы теүәлләнеп етмәгән. □ Легкомысленный, недалёкий, глупый. ■ Аҡ — аймылыш сабыйҙарҙы арыҫлан иткән аш-аҙыҡ. Ы. Юл-баева.
АЙМЫЛЫШ III (Р: ошибка; И.: erroneous; T.: hata) и.
Яңылышлыҡ, яҙыҡлыҡ. □ Ошибка.
■ Оҙон юлдан атлағанда аймылыштар ҙа булғыланы, ләкин беҙ аҙашманыҡ. Р. Сол-тангәрәев.
АЙМЫЛЫШ БУЛЫУ (аймылыш бул-) (Р: ошибаться; И.: make mistakes; T.: yanılmak) ҡ.
1. Хата эш ҡылыу; яңылышыу, хаталаныу. □ Ошибаться, допускать ошибку. Һин килә тип аймылыш булдым, юғиһә уҙем генә бара инем.
2. Яҙа йөрөп, ситкә китеү; үҙ-ара тап
булмай, яҙлығыу. □ Сбиться с пути; разминуться. •
178