Академический словарь башкирского языка. Том I. Страница 197


Поиск по словарям

Башҡорт теленең академик һүҙлеге. Том I

АКУШЕР-ГИНЕКОЛОГ
Акт төҙөү. Акт яҙыу. Банкротлыҡ акты. Баһалау акты. Ҡабул итеү-тапшырыу акты. Ғәйепләү акты. Санитария тикшереү акты. Суд-медицина экспертизаһы акты.
3. Никах теркәү һарайында, ғилми ойошмаларҙа үткәрелгән тантаналы йыйылыш. □ Акт. Никах теркәү акты.
4. ҡар. хәрәкәт.
АКТ II [рус. < лат. actus ‘эш-хәрәкәт’] (Р.: акт; И.: act; T.: hareket) и. театр.
Сәхнә әҫәрҙәренең тамамланған бер бүлеге; бүлек, шаршау. □ Акт. Беренсе акт. Өс актлы пьеса.
АКТЁР [рус. < фр. acteur < лат. actor] (Р.: актёр; И.: player; T.: aktör) и. сәнғ.
Спектаклдә, кинола ролде профессиональ башҡарыусы артист. □ Актёр. Актёр һәләте. Актёрҙар йорто. Актёр булыу.
АКТИВ I [рус. < фр. actif ‘эшлекле’
< лат. activus ‘тәьҫирле’] (Р: актив; И.: active; T.: aktif) с.
1. ҡар. әүҙем.
2. Тиҙ барған, бик шәп үҫешкән; ғәмәлдәге. □ Активный; действующий. Актив процесс. Актив матдәләр.
3. лингв. Лексика тураһында: киң ҡулланылышлы, телмәрҙә йыш ҡулланылған. □ Активный. Актив һүҙлек. Актив һүҙҙәр.
4. Көсөргәнешле, ныҡышмалы, интенсив. □ Интенсивный. Актив ял.
АКТИВ II [рус. < лат. activus] (Р: актив; И.: activists; T.: eylemci) и.
Коллективтың, ойошманың иң алдынғы эшмәкәр өлөшө. □ Актив. Класс активы.
АКТИВ III [рус. < лат. activus] (Р: активы; И.: assets; T.: aktif) и. бухг.
Бухгалтер балансының бер яғы. □ Активы. Табышлы активтар.
АКТИВ IV [рус. < лат. activus] (Р: активный; И.: active; T.: aktif) и. бухг.
1. Предприятиеның бөтә булған мөлкәтенә ҡараған. □ Активный. Актив балансы.
2. Төшөмлө, килемле; түләү мөмкинлеге булған. □ Активный. Актив сауҙа балансы.
АКТИВЛЫҠ (активлығы) и. ҡар. әүҙемлек.
АКТРИСА [рус. < фр. actrice] (Р: актриса; И.: actress; T: aktris) и. сәнғ.
Актёр ҡатын-ҡыҙ; артист ҡатын-ҡыҙ.
□ Актриса. Актриса ролде бик ихлас башҡарҙы.
АКТУАЛЛЕК (актуаллеге) (Р: актуальность; И.: topicality; T: güncellik) и.
Хәҙерге көн өсөн кәрәклек, мөһимлек.
□ Актуальность. Теманыц актуаллеге.
АКТУАЛЬ [рус. < лат. actualis ‘эшлекле’] (Р: актуальный; И.: topical; T: güncel) с. ҡар. көнүҙәк. Актуаль мәсьәлә. Актуаль проблема.
АКУЛА [рус. < лат. aquilla] (Р: акула; И.: shark; T: köpekbalığı) и. зоол.
Оҙон йомро кәүҙәле, осло моронло эре йыртҡыс диңгеҙ балығы. □ Акула (лат. Selachimorpha). Аҡ акула.
АКУПУНКТУРА [рус. < лат. acupunctu-га ‘энә менән дауалау’] (Р: акупунктура; И.: acupuncture; T.: akupunkture) и.
Энә менән дауалау ысулы. □ Акупунктура (метод лечения с иглами).
АКУСТИК [рус.] (Р: акустический; И.: acoustic; T.: akustik) c.
Акустикаға бәйле, акустика менән шөғөлләнгән. □ Акустический.
АКУСТИКА [рус. < лат. acustika < гр. akystikos] (Р: акустика; И.: acoustics; T.: akustik) и.
1. Физиканың тауыш тәбиғәтен өйрәнә торған бүлеге. □ Акустика.
2. Бүлмәлә тауыштың яңғыраш шарты.
□ Акустика. Залдыц акустикаһы һәйбәт.
АКУШЕР [рус. < фр. accoucheur] (Р: акушер; И.: obstetrician; T.: doğum hekimi) и. мед.
Акушерлыҡ менән шөғөлләнгән медицина белгесе. □ Акушер. Акушер тикшереүе. Акушер ярҙамы.
АКУШЕР-ГИНЕКОЛОГ (Р: акушер гинеколог; И.: obstetrician-gynaecologist; T.: doğum hekimi) и. мед.
197