Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том I. Страница 282
Поиск по словарям
АНТОЛОГИЯ
АНТОЛОГИЯ [рус. < гр. anthos ‘сәскә’ + lego ‘йыямын’] (Р.: антология; И.: anthology; T.: antoloji) и. әҙ.
Төрлө авторҙарҙың һайланма әҫәрҙәренән (ғәҙәттә, шиғырҙарҙан) һайлап төҙөлгән йыйынтыҡ. □ Антология. Башҡорт поэзияһының антологияһы.
АНТОНИМ [рус. < гр. anti + опута ‘исем’] (Р: антоним; И.: antonym; T: karşıt anlamlı sözcük) и. лингв.
Ҡапма-ҡаршы мәғәнәле һүҙҙәр. □ Антоним. Антонимдар һуҙлеге.
АНТОНОВКА [рус.] (Р: антоновка; И.: antonovka apples; T.: antonovka elması) и.
1. Алма ағасының ҡышҡы сорты. □ Антоновка (зимний сорт яблони).
2. Шул ағастың йәшкелт һары әскелтем тәмле алмаһы. □ Яблоко сорта антоновка. Антоновка алмаһы.
АНТРАКТ [рус. < фр. entfacte] (Р: антракт; И.: intermission; T: perde arası) и. театр.
Спектакль, концерт өлөштәре араһында яһалған тәнәфес. □ Антракт. Антракт ваҡыты. Антракт иғлан итеу.
АНТРАЦИТ [рус. < гр. anthrax ‘күмер’] (Р: антрацит; И.: anthracite; T.: parlak taşkömürü) и.
Иң яҡшы ҡаты ташкүмер (йылтыр ҡара төҫтә). □ Антрацит. Антрацит ятҡылыҡтары. ■ Тектоник ҡыҫымдар аҫтында балсыҡташ — сланецҡа, ҡомташ — кварцитҡа, эзбизташ — мәрмәргә, ташкумер антрацитҡа әуерелә. Д. Бураҡаев.
АНТРЕСОЛЬ [рус. < фр. entresol] (Р: антресоль; И.: mezzanine; T.: asma kat) и.
1. Өйҙөң өҫкө тәнәш ҡаты. □ Антресоль.
2. Бейек бүлмәләге галерея формаһындағы рәшәткәле ярым ҡат. □ Антресоли.
3. Шкаф, сервант өҫтөнә ҡуйылған айырым ябыҡ кәштә. □ Антресоль.
АНТРОПОГЕНЕЗ [рус. < гр. anthropos ‘кеше’ + genesis ‘сығыш’] (Р: антропогенез; И.: anthropogenesis; T.: insan evrimi) и.
1. Кешенең эволюцион-тарихи формалашыу процесы. □ Антропогенез (процесс
эволюционно-исторического формирования человека ).
2. Антропология фәненең кешенең барлыҡҡа килеүен өйрәнеүсе бер бүлеге. □ Антропогенез (раздел антропологии, учение о происхождении человека).
АНТРОПОЛОГ [рус. < гр. anthropolog] (Р: антрополог; И.: anthropologist; T.: antropolog) и.
Антропология белгесе. □ Антрополог. ■ Антропологтар, һөйәктәргә ҡарап, ҡаҙылма кешеләрҙең физик төҙөлөштәрен, уларҙың ҡатын кешеме, ирме икәнлеген, нисә йәштә улеп ҡалыуҙарын белә алалар. Н. Мәжитов.
АНТРОПОЛОГИК [рус.] (Р: антропологический; И.: anthropological; T.: antropolojik) с.
Антропологияға мөнәсәбәтле. □ Антропологический. Антропологик мәғлумәттәр.
АНТРОПОЛОГИЯ [рус. < гр. anthropos ‘кеше’ + logos ‘төшөнсә, белем’] (Р: антропология; И.: anthropology; T.: antropoloji) и.
Кешенең килеп сығышын һәм үҫешен, кеше расаларының барлыҡҡа килешен, ке- <. шенең тән төҙөлөшө үҙгәрештәрен өйрәнә торған фән. □ Антропология. Антропология белгесе. Антропология музейы.
АНТРОПОМЕТРИК [рус ] (Р: антропо метрический; И.: anthropometric; T.: antro-pometrik) c.
Антропометрияға мөнәсәбәтле. □ Антропометрический. Антропометрик мәғлу-мәттәр.
АНТРОПОМЕТРИЯ [рус. < гр. anthropos ‘кеше’ + metron ‘сама’] (Р: антропометрия; И.: anthropometry; T.: antropometri) и.
Антропологик тикшеренеүҙәрҙең кеше тәнен, уның өлөштәрен үлсәү менән шөғөлләнгән алымы. □ Антропометрия.
АНТРОПОМОРФИЗМ [рус. < гр. anthropos ‘кеше’ + тогрһе ‘ҡиәфәт’] (Р: антропоморфизм; И.: anthropomorphism; T.: in-sanbiçimcilik) и.
Кешегә хас психик үҙенсәлектәрҙе тәбиғәт күренештәренә, үҫемлектәргә һәм айы-
282
АНТОЛОГИЯ [рус. < гр. anthos ‘сәскә’ + lego ‘йыямын’] (Р.: антология; И.: anthology; T.: antoloji) и. әҙ.
Төрлө авторҙарҙың һайланма әҫәрҙәренән (ғәҙәттә, шиғырҙарҙан) һайлап төҙөлгән йыйынтыҡ. □ Антология. Башҡорт поэзияһының антологияһы.
АНТОНИМ [рус. < гр. anti + опута ‘исем’] (Р: антоним; И.: antonym; T: karşıt anlamlı sözcük) и. лингв.
Ҡапма-ҡаршы мәғәнәле һүҙҙәр. □ Антоним. Антонимдар һуҙлеге.
АНТОНОВКА [рус.] (Р: антоновка; И.: antonovka apples; T.: antonovka elması) и.
1. Алма ағасының ҡышҡы сорты. □ Антоновка (зимний сорт яблони).
2. Шул ағастың йәшкелт һары әскелтем тәмле алмаһы. □ Яблоко сорта антоновка. Антоновка алмаһы.
АНТРАКТ [рус. < фр. entfacte] (Р: антракт; И.: intermission; T: perde arası) и. театр.
Спектакль, концерт өлөштәре араһында яһалған тәнәфес. □ Антракт. Антракт ваҡыты. Антракт иғлан итеу.
АНТРАЦИТ [рус. < гр. anthrax ‘күмер’] (Р: антрацит; И.: anthracite; T.: parlak taşkömürü) и.
Иң яҡшы ҡаты ташкүмер (йылтыр ҡара төҫтә). □ Антрацит. Антрацит ятҡылыҡтары. ■ Тектоник ҡыҫымдар аҫтында балсыҡташ — сланецҡа, ҡомташ — кварцитҡа, эзбизташ — мәрмәргә, ташкумер антрацитҡа әуерелә. Д. Бураҡаев.
АНТРЕСОЛЬ [рус. < фр. entresol] (Р: антресоль; И.: mezzanine; T.: asma kat) и.
1. Өйҙөң өҫкө тәнәш ҡаты. □ Антресоль.
2. Бейек бүлмәләге галерея формаһындағы рәшәткәле ярым ҡат. □ Антресоли.
3. Шкаф, сервант өҫтөнә ҡуйылған айырым ябыҡ кәштә. □ Антресоль.
АНТРОПОГЕНЕЗ [рус. < гр. anthropos ‘кеше’ + genesis ‘сығыш’] (Р: антропогенез; И.: anthropogenesis; T.: insan evrimi) и.
1. Кешенең эволюцион-тарихи формалашыу процесы. □ Антропогенез (процесс
эволюционно-исторического формирования человека ).
2. Антропология фәненең кешенең барлыҡҡа килеүен өйрәнеүсе бер бүлеге. □ Антропогенез (раздел антропологии, учение о происхождении человека).
АНТРОПОЛОГ [рус. < гр. anthropolog] (Р: антрополог; И.: anthropologist; T.: antropolog) и.
Антропология белгесе. □ Антрополог. ■ Антропологтар, һөйәктәргә ҡарап, ҡаҙылма кешеләрҙең физик төҙөлөштәрен, уларҙың ҡатын кешеме, ирме икәнлеген, нисә йәштә улеп ҡалыуҙарын белә алалар. Н. Мәжитов.
АНТРОПОЛОГИК [рус.] (Р: антропологический; И.: anthropological; T.: antropolojik) с.
Антропологияға мөнәсәбәтле. □ Антропологический. Антропологик мәғлумәттәр.
АНТРОПОЛОГИЯ [рус. < гр. anthropos ‘кеше’ + logos ‘төшөнсә, белем’] (Р: антропология; И.: anthropology; T.: antropoloji) и.
Кешенең килеп сығышын һәм үҫешен, кеше расаларының барлыҡҡа килешен, ке- <. шенең тән төҙөлөшө үҙгәрештәрен өйрәнә торған фән. □ Антропология. Антропология белгесе. Антропология музейы.
АНТРОПОМЕТРИК [рус ] (Р: антропо метрический; И.: anthropometric; T.: antro-pometrik) c.
Антропометрияға мөнәсәбәтле. □ Антропометрический. Антропометрик мәғлу-мәттәр.
АНТРОПОМЕТРИЯ [рус. < гр. anthropos ‘кеше’ + metron ‘сама’] (Р: антропометрия; И.: anthropometry; T.: antropometri) и.
Антропологик тикшеренеүҙәрҙең кеше тәнен, уның өлөштәрен үлсәү менән шөғөлләнгән алымы. □ Антропометрия.
АНТРОПОМОРФИЗМ [рус. < гр. anthropos ‘кеше’ + тогрһе ‘ҡиәфәт’] (Р: антропоморфизм; И.: anthropomorphism; T.: in-sanbiçimcilik) и.
Кешегә хас психик үҙенсәлектәрҙе тәбиғәт күренештәренә, үҫемлектәргә һәм айы-
282