Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том II. Страница 190
Поиск по словарям
БАШҠОРТСАЛАШТЫРЫУ
Башҡортсаға өйләндереп (әйтеу, яуап биреу). □ По-башкирски (об ответе). Баш-ҡорсалатып әйткән булды.
БАШҠОРТСАЛАШТЫРЫУ (башҡортсалаштыр-) (Р.: переводить на башкирский язык; И.: translate into Bashkir; T.: Baş-kurtçaya çevirmek) ҡ.
Башҡорт теленә әйләндереү. □ Переводить на башкирский язык. Рус фильмын башҡортсалаштырыу. Башҡортсалашты -рып әйтеу.
БАШҠОРТ СЕЙӘҺЕ (Р: сорт, башкирский подвид степной вишни; И.: wild Bashkir cherry; T.: Başkurt vişnesi) и. бот.
Яланда үҫкән сейә сорты. □ Сорт, башкирский подвид степной вишни. Башҡорт сейәһен йыйыу. Башҡорт сейәһен ҡайнатыу.
БАШҠОРТ СОЛОҠ ҠОРТО (Р: баш кирская бортевая пчела; И.: original bashkir bee species; T.: Başkurt arıları) и.
Башҡортостанда йәшәгән ҡырағай бал ҡорттары тоҡомо. □ Башкирская бортевая пчела. Башҡорт солоҡ ҡортон урсетеу эше менән Башҡортостан дәуләт ҡурсау-лығыныц Ағиҙел филиалы шөғөлләнә.
БАШҠОРТ ТӨБӘГЕ (Р: название одного из родовых подразделений башкир; И.: one of Bashkir clan names; T.: bir Başkurt soyunun adi) и. этн.
Ҡаңны ырыуына ҡараған бер башҡорт араһының исеме. □ Название одного из родовых подразделений башкир-канглинцев.
БАШҠОРТ ТӨЛКӨҺӨ (Р: лиса с тёмной брюшиной; И.: Bashkir fox species; T.: tilki türü) и. зоол.
Ҡара бауыр төлкө. □ Лиса с тёмной брюшиной.
БАШҠОРТ УРАМЫ (Р: название одного из родовых подразделений башкир; И.: one of Bashkir clan names; T.: bir Başkurt soyunun adı) и. этн.
Ҡыпсаҡ ырыуына ҡараған бер башҡорт араһының исеме. □ Название одного из родовых подразделений башкир-кипчаков.
БАШ ҠОҪОУ (баш ҡоҫ-) (Р.: колоситься; И.: be in the ear; T.: başak bağlamak) ҡ.
Башаҡ ебәреү (игенгә ҡарата). □ Колоситься, давать колос. Бойҙай баш ҡоҫто. Әсәйем игендәр баш ҡоҫҡан саҡта кейәугә барған.
БАШҠУЛЛАЙ р. диал. ҡар. бөтөнләйгә.
Б АШ Л АМ и. ҡар. башланыш.
БАШЛАНҒЫС I [боронғо яҙма төрки башла-] (Р: начало; И.: beginning; Т.: başlangıç) и.
1. Ниҙелер башлап ебәргән нәмә. □ Начало, исток. Тормош башланғысы. Фән башланғыстары. ■ Һәр файҙалы эште яҡларға, бәләкәйме, ҙурмы, һәр яңылыҡтың башланғысын тоя белергә кәрәк. М. Тажи.
2. Ниндәйҙер әлкәлә башланған яңы эш.
□ Начинание, почин. Бәрәкәтле башланғыстар. Завод эшселәренең башланғысын өйрәнеу. Башланғысты кутәреп алыу.
БАШЛАНҒЫС II [боронғо яҙма төрки башлау] (Р.: начальный; И.: initial; T.: baş) с.
Ниҙеңдер башы, беренсе баҫҡысы булған.
□ Начальный, первоначальный. Башланғыс белем. Башланғыс мәктәп.
БАШЛАНДЫРЫҠ (башландырығы) (Р.: палочка, при помощи которой основа нити прикрепляется к пришве; И.: kind of stick used in weaving; T.: dokumacılıkta kullanılan değnek türü) и. туҡ.
Киндер башлағанда, буйлыҡ ептәрҙең осон элеп, борғосаға беркетеп тора торған таяҡ. □ Палочка, при помощи которой основа нити прикрепляется к пришве (в домашнем ткачестве).
БАШЛАНСЫҒАҒАС и. туҡ. диал. ҡар. башландырыҡ.
БАШЛАНЫУ (башлан-) (Р: начинаться; И.: begin; T.: başlanmak) ҡ.
1. Ғәмәлләшә башлау. □ Начинаться, наступить, наставать. // Начало. Бәйге башланды. Буран башланды. Ҡыш башланды. Эш башланды. ■ Куҙен томалаусы дуңгәләктәр әкренләп юғала, ҡарашы яҡтыра башланы, быуындарына көс ҡайтҡандай булды. Ә. Хәкимов.
2. Ғәмәл алыу. □ Начинаться, брать начало. // Начало. Ағиҙел Уралдан башла-
190
Башҡортсаға өйләндереп (әйтеу, яуап биреу). □ По-башкирски (об ответе). Баш-ҡорсалатып әйткән булды.
БАШҠОРТСАЛАШТЫРЫУ (башҡортсалаштыр-) (Р.: переводить на башкирский язык; И.: translate into Bashkir; T.: Baş-kurtçaya çevirmek) ҡ.
Башҡорт теленә әйләндереү. □ Переводить на башкирский язык. Рус фильмын башҡортсалаштырыу. Башҡортсалашты -рып әйтеу.
БАШҠОРТ СЕЙӘҺЕ (Р: сорт, башкирский подвид степной вишни; И.: wild Bashkir cherry; T.: Başkurt vişnesi) и. бот.
Яланда үҫкән сейә сорты. □ Сорт, башкирский подвид степной вишни. Башҡорт сейәһен йыйыу. Башҡорт сейәһен ҡайнатыу.
БАШҠОРТ СОЛОҠ ҠОРТО (Р: баш кирская бортевая пчела; И.: original bashkir bee species; T.: Başkurt arıları) и.
Башҡортостанда йәшәгән ҡырағай бал ҡорттары тоҡомо. □ Башкирская бортевая пчела. Башҡорт солоҡ ҡортон урсетеу эше менән Башҡортостан дәуләт ҡурсау-лығыныц Ағиҙел филиалы шөғөлләнә.
БАШҠОРТ ТӨБӘГЕ (Р: название одного из родовых подразделений башкир; И.: one of Bashkir clan names; T.: bir Başkurt soyunun adi) и. этн.
Ҡаңны ырыуына ҡараған бер башҡорт араһының исеме. □ Название одного из родовых подразделений башкир-канглинцев.
БАШҠОРТ ТӨЛКӨҺӨ (Р: лиса с тёмной брюшиной; И.: Bashkir fox species; T.: tilki türü) и. зоол.
Ҡара бауыр төлкө. □ Лиса с тёмной брюшиной.
БАШҠОРТ УРАМЫ (Р: название одного из родовых подразделений башкир; И.: one of Bashkir clan names; T.: bir Başkurt soyunun adı) и. этн.
Ҡыпсаҡ ырыуына ҡараған бер башҡорт араһының исеме. □ Название одного из родовых подразделений башкир-кипчаков.
БАШ ҠОҪОУ (баш ҡоҫ-) (Р.: колоситься; И.: be in the ear; T.: başak bağlamak) ҡ.
Башаҡ ебәреү (игенгә ҡарата). □ Колоситься, давать колос. Бойҙай баш ҡоҫто. Әсәйем игендәр баш ҡоҫҡан саҡта кейәугә барған.
БАШҠУЛЛАЙ р. диал. ҡар. бөтөнләйгә.
Б АШ Л АМ и. ҡар. башланыш.
БАШЛАНҒЫС I [боронғо яҙма төрки башла-] (Р: начало; И.: beginning; Т.: başlangıç) и.
1. Ниҙелер башлап ебәргән нәмә. □ Начало, исток. Тормош башланғысы. Фән башланғыстары. ■ Һәр файҙалы эште яҡларға, бәләкәйме, ҙурмы, һәр яңылыҡтың башланғысын тоя белергә кәрәк. М. Тажи.
2. Ниндәйҙер әлкәлә башланған яңы эш.
□ Начинание, почин. Бәрәкәтле башланғыстар. Завод эшселәренең башланғысын өйрәнеу. Башланғысты кутәреп алыу.
БАШЛАНҒЫС II [боронғо яҙма төрки башлау] (Р.: начальный; И.: initial; T.: baş) с.
Ниҙеңдер башы, беренсе баҫҡысы булған.
□ Начальный, первоначальный. Башланғыс белем. Башланғыс мәктәп.
БАШЛАНДЫРЫҠ (башландырығы) (Р.: палочка, при помощи которой основа нити прикрепляется к пришве; И.: kind of stick used in weaving; T.: dokumacılıkta kullanılan değnek türü) и. туҡ.
Киндер башлағанда, буйлыҡ ептәрҙең осон элеп, борғосаға беркетеп тора торған таяҡ. □ Палочка, при помощи которой основа нити прикрепляется к пришве (в домашнем ткачестве).
БАШЛАНСЫҒАҒАС и. туҡ. диал. ҡар. башландырыҡ.
БАШЛАНЫУ (башлан-) (Р: начинаться; И.: begin; T.: başlanmak) ҡ.
1. Ғәмәлләшә башлау. □ Начинаться, наступить, наставать. // Начало. Бәйге башланды. Буран башланды. Ҡыш башланды. Эш башланды. ■ Куҙен томалаусы дуңгәләктәр әкренләп юғала, ҡарашы яҡтыра башланы, быуындарына көс ҡайтҡандай булды. Ә. Хәкимов.
2. Ғәмәл алыу. □ Начинаться, брать начало. // Начало. Ағиҙел Уралдан башла-
190