Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том II. Страница 411
Поиск по словарям
БУФ-БУФ
Модалы тауарҙар һатылған бәләкәй магазин. □ Бутик. Бутикта кейенеү.
БУТИҢКӘ (Р.: нитка, спаренная с пуховой пряжей для шали; И.: kind of thread; T.: ip türü) и. диал.
Шәл бәйләй торған мамыҡ ебенә ҡатланған еп. □ Нитка, спаренная с пуховой пряжей для шали.
БУТҠА [дөйөм төрки ботка ‘бутҡа, ярма’] (Р.: каша; И.: porridge, gruel; T.: lapa) и.
1. һөткә йәки һыуға ҡуйы итеп ярманан бешергән ашамлыҡ. □ Каша. Ҡарабойҙай бутҡаһы. Шыйыҡ бутҡа. Майлы бутҡа. Бутҡа бешереу.
2. кусм. Болғанып, иҙелеп ятҡан нәмә.
□ Каша (вязкая однородная масса, напоминающая своим видом это кушанье). Юлдар бутҡаға әйләнгән. ■ Былай ҙа боламыҡ булып ятҡан ер, ҡар менән буталып, бутҡаға әйләнде. Р. Солтангәрәев.
3. кусм. Буталсыҡлыҡ. □ Путаница. ■ [Рәис:] Берәмләп һуҙ алып һөйләгеҙ, был ниндәй бутҡа ул! һ. Дәүләтшина.
4. этн. Йола ашы. □ Обрядовое блюдо. Ҡарға бутҡаһы. Теләк бутҡаһына ярма йыйыу.
♦ Ауыҙ эсендә бутҡа бешереү ауыҙ эсенән аңлайышһыҙ мығырлау. □ Говорить невнятно и вяло; мямлить. Майлы бутҡа түгел еңел түгел тигән мәғәнәлә әйтелә.
□ Это не так-то легко, букв. Не каша с маслом. Ятаҡта йәшәу майлы бутҡа тугел. һүҙ бутҡаһы буш, мәғәнәһеҙ һүҙ һөйләү. □ Болтовня, пустой разговор.
БУТНАЙ (Р.: название родового подразделения башкир; И.: name of a Bashkir clanal subdivision; T.: bir Başkurt soyunun ismi) и. этн.
Табын ҡәбиләһе аймағы. □ Бутнай (название родового подразделения башкир племени табын). Бутнай аймағы башҡорто.
БУТ ТАШЫ (Р: бутовый камень; И.: rubble stone; T.: moloz taşı) и.
Төҙөлөштә ҡулланылған йомшаҡ аҡ таш.
□ Бутовый камень.
БУТҺЫҘ (Р: бестолковый; И.: confused; T.: aptal) с. диал.
Мәғәнәһеҙ. □ Бестолковый. Бутһыҙҙың һуҙе лә шул инде уҙе кеуек.
БУТЫЙ [рус. боты < фр. botte ‘итек’] (Р: боты; И.: high overshoes; T: ayakkabı) и.
Еүеш, һыуыҡ көндө кейә торған ҡуныслы аяҡ кейеме. □ Боты. ■ Йоҡа бәлтә, оҙон ҡуныслы резина бутый кейгән ҡыҙ, машина туҡтағас, өшөгәнен нығыраҡ тойҙо. Ә. Вәли.
БУТЫР-БУТЫР (Р: подражание звуку кипения густой массы; И.: onomatopoeic word; T: fokur fokur) оҡш.
Бутҡа бешкәндә сыҡҡан тауышты белдергән һүҙ. □ Подражание звуку кипения густой массы. Бутыр-бутыр бутҡа бешә.
БУТЫРЛАУ (бутырла-) (Р: булькать;
И.: gurgle; T: fokur damak) ҡ.
Бутыр-бутыр иткән тауыш сығарыу.
□ Булькать, клокотать. Ҡаҙанда дөгө бутҡаһы бутырлай.
БУУА и. диал.
1. ҡар. быуа!.
2. Балыҡ тотоу өсөн быуылған урын.
□ Запруда для ловли рыб.
БУЖУ (Р: запруда; И.: barrage; Т.: gölcük) и. диал.
Ваҡытлыса быуа. □ Запруда. Бууау быуыу.
БУФ, буфф (Р: подражание звуку тяжёлого дыхания; И.: onomatopoeic word; Т.: off (ağir nefes alırken çıkan ses) оҡш.
Ауыр итеп һулыш сығарғандағы тауышты белдергән һүҙ. □ Подражание звуку тяжёлого дыхания (животных). Ашап туйған һарыҡтар буф итеп ята.
БУФ-БУФ, буф та буф (Р: подражание многократным звукам тяжёлого дыхания; И.: onomatopoeic word; Т.: off (ağir nefes alırken çıkan ses) оҡш.
Ҡабат-ҡабат буф иткән тауышты белдергән һүҙ. □ Многокр. от буф (подражание многократным звукам тяжёлого дыхания). Һыйырҙар буф-буф килеп көтөүҙән ҡайта.
411
Модалы тауарҙар һатылған бәләкәй магазин. □ Бутик. Бутикта кейенеү.
БУТИҢКӘ (Р.: нитка, спаренная с пуховой пряжей для шали; И.: kind of thread; T.: ip türü) и. диал.
Шәл бәйләй торған мамыҡ ебенә ҡатланған еп. □ Нитка, спаренная с пуховой пряжей для шали.
БУТҠА [дөйөм төрки ботка ‘бутҡа, ярма’] (Р.: каша; И.: porridge, gruel; T.: lapa) и.
1. һөткә йәки һыуға ҡуйы итеп ярманан бешергән ашамлыҡ. □ Каша. Ҡарабойҙай бутҡаһы. Шыйыҡ бутҡа. Майлы бутҡа. Бутҡа бешереу.
2. кусм. Болғанып, иҙелеп ятҡан нәмә.
□ Каша (вязкая однородная масса, напоминающая своим видом это кушанье). Юлдар бутҡаға әйләнгән. ■ Былай ҙа боламыҡ булып ятҡан ер, ҡар менән буталып, бутҡаға әйләнде. Р. Солтангәрәев.
3. кусм. Буталсыҡлыҡ. □ Путаница. ■ [Рәис:] Берәмләп һуҙ алып һөйләгеҙ, был ниндәй бутҡа ул! һ. Дәүләтшина.
4. этн. Йола ашы. □ Обрядовое блюдо. Ҡарға бутҡаһы. Теләк бутҡаһына ярма йыйыу.
♦ Ауыҙ эсендә бутҡа бешереү ауыҙ эсенән аңлайышһыҙ мығырлау. □ Говорить невнятно и вяло; мямлить. Майлы бутҡа түгел еңел түгел тигән мәғәнәлә әйтелә.
□ Это не так-то легко, букв. Не каша с маслом. Ятаҡта йәшәу майлы бутҡа тугел. һүҙ бутҡаһы буш, мәғәнәһеҙ һүҙ һөйләү. □ Болтовня, пустой разговор.
БУТНАЙ (Р.: название родового подразделения башкир; И.: name of a Bashkir clanal subdivision; T.: bir Başkurt soyunun ismi) и. этн.
Табын ҡәбиләһе аймағы. □ Бутнай (название родового подразделения башкир племени табын). Бутнай аймағы башҡорто.
БУТ ТАШЫ (Р: бутовый камень; И.: rubble stone; T.: moloz taşı) и.
Төҙөлөштә ҡулланылған йомшаҡ аҡ таш.
□ Бутовый камень.
БУТҺЫҘ (Р: бестолковый; И.: confused; T.: aptal) с. диал.
Мәғәнәһеҙ. □ Бестолковый. Бутһыҙҙың һуҙе лә шул инде уҙе кеуек.
БУТЫЙ [рус. боты < фр. botte ‘итек’] (Р: боты; И.: high overshoes; T: ayakkabı) и.
Еүеш, һыуыҡ көндө кейә торған ҡуныслы аяҡ кейеме. □ Боты. ■ Йоҡа бәлтә, оҙон ҡуныслы резина бутый кейгән ҡыҙ, машина туҡтағас, өшөгәнен нығыраҡ тойҙо. Ә. Вәли.
БУТЫР-БУТЫР (Р: подражание звуку кипения густой массы; И.: onomatopoeic word; T: fokur fokur) оҡш.
Бутҡа бешкәндә сыҡҡан тауышты белдергән һүҙ. □ Подражание звуку кипения густой массы. Бутыр-бутыр бутҡа бешә.
БУТЫРЛАУ (бутырла-) (Р: булькать;
И.: gurgle; T: fokur damak) ҡ.
Бутыр-бутыр иткән тауыш сығарыу.
□ Булькать, клокотать. Ҡаҙанда дөгө бутҡаһы бутырлай.
БУУА и. диал.
1. ҡар. быуа!.
2. Балыҡ тотоу өсөн быуылған урын.
□ Запруда для ловли рыб.
БУЖУ (Р: запруда; И.: barrage; Т.: gölcük) и. диал.
Ваҡытлыса быуа. □ Запруда. Бууау быуыу.
БУФ, буфф (Р: подражание звуку тяжёлого дыхания; И.: onomatopoeic word; Т.: off (ağir nefes alırken çıkan ses) оҡш.
Ауыр итеп һулыш сығарғандағы тауышты белдергән һүҙ. □ Подражание звуку тяжёлого дыхания (животных). Ашап туйған һарыҡтар буф итеп ята.
БУФ-БУФ, буф та буф (Р: подражание многократным звукам тяжёлого дыхания; И.: onomatopoeic word; Т.: off (ağir nefes alırken çıkan ses) оҡш.
Ҡабат-ҡабат буф иткән тауышты белдергән һүҙ. □ Многокр. от буф (подражание многократным звукам тяжёлого дыхания). Һыйырҙар буф-буф килеп көтөүҙән ҡайта.
411