Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том II. Страница 79
Поиск по словарям
БАЖЫМЛАУ
бажаның туғанлығы. Әйтем. Бажа менән бажа татыу, кәзә менән кәзә татыу. Әйтем. Барыр ере булмаған бажаһы өйөнә барыр. Әйтем. Нужа кургең килһә, юлға сығып ҡун, фатир тапмаһаң, бажаңа кереп ҡун. Мәҡәл. Эттең бажаһы куп, ҡоҙаһы юҡ. Әйтем. Өс бажаны буре ашамай. Әйтем.
♦ Ете бажаны бер бүре ашаған ҡурҡаҡ һәм тарҡау кешеләр тураһында. □ Семерых свояков один волк съел (говорится о крайне трусливых и недружных людях).
БАЖА ВАҠЫТ (Р.: заранее договорённое время для переезда невесты в дом жениха; И.: place agreed upon; T.: gelinin gelme vakti) и. этн.
Ҡыҙҙы күсереүгә алдан билдәләнгән ваҡыт. □ Заранее договорённое время для переезда невесты в дом жениха. Бажа ваҡыт еткәс, кәләште кусереп алып ҡайттылар.
БАЖАҒА (Р: старший деверь; И.: senior brother-in-law; T.: kayınbirader) и. диал.
Ҡайнаға. □ Старший деверь (старший брат мужа). Бажағам килеп ярҙам итеп тора.
БАЖАЙм. диал. ҡар. бажа. Бажай менән балыҡ тоторға киттек.
БАЖАТ (Р: мятлик луговой; И.: meadow grass; T.: çayır otu) и. бот.
Ҡыяҡ япраҡлы, һоло башлы, оҙон тамырлы малға бик туҡлыҡлы үлән. □ Мятлик луговой (лат. Роа pratensis). Бажат сабыу.
БАЖАТЛЫ (Р: с мятликом; И.: having meadow grass; T.: çayırlı) c.
Бажаты булған. □ С мятликом, имеющий мятлик луговой. Бажатлы ялан. Бажатлы бесән.
БАЖАТЛЫҠ (бажатлығы) (Р: место, изобилующее мятликами; И.: place rich in meadow grass; T.: çayırlık) и.
Өйкөм-өйкөм бажат үҫкән урын. □ Место, изобилующее мятликами луговыми. Бажатлыҡҡа килеп сыҡтыҡ.
БАЖҠ (Р: кря; И.: quack-quack; T.: vak vak) оҡш.
Өйрәк тауышын белдергән һүҙ; быжҡ.
□ Кря, кряк (подражание крику, кряканью утки).
БАЖҠ-БАЖҠ (Р: кря-кря; И.: quackquack; T.: vak vak) оҡш.
Ҡабат-ҡабат бажҡ иткән тауышты белдергән һүҙ; быжҡ-быжҡ. □ Кря-кря (подражание многократному кряканью утки). Бажҡ-бажҡ килеу. Өйрәктәр бажҡ-бажҡ килеп кулгә төшөп киттеләр.
БАЖҠ ИТЕҮ (бажҡ ит-) (Р: крякать;
И.: quack; T.: vakvaklamak) ҡ.
Бажҡылдау. □ Крякать. Өйрәк бажҡ итеп ҡалды.
БАЖҠЫЛДАУ (бажҡылда-) (Р: крякать; И.: quack repeatedly; T.: vakvaklamak) ҡ.
Бажҡ-бажҡ итеп ҡысҡырыу; быжҡылдау.
□ Крякать. // Кряканье. Бажҡылдығын сығыу. Өйрәк бажҡылдай.
БАЖҠЫЛДАШЫУ (бажҡылдаш) ҡ. урт. ҡар. бажҡылдау, взаимн. от бажҡылдау. Өйрәктәр кулдән бажҡылдашып ҡайтып инде.
БАЖҠЫЛДЫҒЫ СЫҒЫУ (бажҡыл-дығы сыҡ-) ҡ. ҡар. бажҡылдау.
БАЖЫҠ (Р: крепкий; И.: strong; T.: sağlam) с. диал.
Ныҡ. □ Крепкий. Бажыҡ ағас.
БАЖЫМ I (Р: бортевой паз; И.: special board slot; T.: oyuk ağzı) и.
Солоҡтоң ауыҙы. □ Бортевой паз. Солоҡ бажымы.
БАЖЫМ II и. диал. ҡар. ырмау II. Бажым алыу.
БАЖЫМ АЛЫУ (бажым ал-) (Р: делать пазы; И.: make slots; T: oyuk yapmak) ҡ.
Солоҡҡа ауыҙ яһау; бажымлау. □ Делать пазы (в борти), пазить.
БАЖЫМЛАУ I (бажымла-) (Р: снять паз; И.: remove slots; T.: yivlemek) ҡ.
Ырыу. □ Снять паз, пазить. Ағасты бажымлау.
БАЖЫМЛАУ II (бажымла-) (Р: делать пазы; И.: make slots; T.: yivlemek) ҡ. диал.
79
бажаның туғанлығы. Әйтем. Бажа менән бажа татыу, кәзә менән кәзә татыу. Әйтем. Барыр ере булмаған бажаһы өйөнә барыр. Әйтем. Нужа кургең килһә, юлға сығып ҡун, фатир тапмаһаң, бажаңа кереп ҡун. Мәҡәл. Эттең бажаһы куп, ҡоҙаһы юҡ. Әйтем. Өс бажаны буре ашамай. Әйтем.
♦ Ете бажаны бер бүре ашаған ҡурҡаҡ һәм тарҡау кешеләр тураһында. □ Семерых свояков один волк съел (говорится о крайне трусливых и недружных людях).
БАЖА ВАҠЫТ (Р.: заранее договорённое время для переезда невесты в дом жениха; И.: place agreed upon; T.: gelinin gelme vakti) и. этн.
Ҡыҙҙы күсереүгә алдан билдәләнгән ваҡыт. □ Заранее договорённое время для переезда невесты в дом жениха. Бажа ваҡыт еткәс, кәләште кусереп алып ҡайттылар.
БАЖАҒА (Р: старший деверь; И.: senior brother-in-law; T.: kayınbirader) и. диал.
Ҡайнаға. □ Старший деверь (старший брат мужа). Бажағам килеп ярҙам итеп тора.
БАЖАЙм. диал. ҡар. бажа. Бажай менән балыҡ тоторға киттек.
БАЖАТ (Р: мятлик луговой; И.: meadow grass; T.: çayır otu) и. бот.
Ҡыяҡ япраҡлы, һоло башлы, оҙон тамырлы малға бик туҡлыҡлы үлән. □ Мятлик луговой (лат. Роа pratensis). Бажат сабыу.
БАЖАТЛЫ (Р: с мятликом; И.: having meadow grass; T.: çayırlı) c.
Бажаты булған. □ С мятликом, имеющий мятлик луговой. Бажатлы ялан. Бажатлы бесән.
БАЖАТЛЫҠ (бажатлығы) (Р: место, изобилующее мятликами; И.: place rich in meadow grass; T.: çayırlık) и.
Өйкөм-өйкөм бажат үҫкән урын. □ Место, изобилующее мятликами луговыми. Бажатлыҡҡа килеп сыҡтыҡ.
БАЖҠ (Р: кря; И.: quack-quack; T.: vak vak) оҡш.
Өйрәк тауышын белдергән һүҙ; быжҡ.
□ Кря, кряк (подражание крику, кряканью утки).
БАЖҠ-БАЖҠ (Р: кря-кря; И.: quackquack; T.: vak vak) оҡш.
Ҡабат-ҡабат бажҡ иткән тауышты белдергән һүҙ; быжҡ-быжҡ. □ Кря-кря (подражание многократному кряканью утки). Бажҡ-бажҡ килеу. Өйрәктәр бажҡ-бажҡ килеп кулгә төшөп киттеләр.
БАЖҠ ИТЕҮ (бажҡ ит-) (Р: крякать;
И.: quack; T.: vakvaklamak) ҡ.
Бажҡылдау. □ Крякать. Өйрәк бажҡ итеп ҡалды.
БАЖҠЫЛДАУ (бажҡылда-) (Р: крякать; И.: quack repeatedly; T.: vakvaklamak) ҡ.
Бажҡ-бажҡ итеп ҡысҡырыу; быжҡылдау.
□ Крякать. // Кряканье. Бажҡылдығын сығыу. Өйрәк бажҡылдай.
БАЖҠЫЛДАШЫУ (бажҡылдаш) ҡ. урт. ҡар. бажҡылдау, взаимн. от бажҡылдау. Өйрәктәр кулдән бажҡылдашып ҡайтып инде.
БАЖҠЫЛДЫҒЫ СЫҒЫУ (бажҡыл-дығы сыҡ-) ҡ. ҡар. бажҡылдау.
БАЖЫҠ (Р: крепкий; И.: strong; T.: sağlam) с. диал.
Ныҡ. □ Крепкий. Бажыҡ ағас.
БАЖЫМ I (Р: бортевой паз; И.: special board slot; T.: oyuk ağzı) и.
Солоҡтоң ауыҙы. □ Бортевой паз. Солоҡ бажымы.
БАЖЫМ II и. диал. ҡар. ырмау II. Бажым алыу.
БАЖЫМ АЛЫУ (бажым ал-) (Р: делать пазы; И.: make slots; T: oyuk yapmak) ҡ.
Солоҡҡа ауыҙ яһау; бажымлау. □ Делать пазы (в борти), пазить.
БАЖЫМЛАУ I (бажымла-) (Р: снять паз; И.: remove slots; T.: yivlemek) ҡ.
Ырыу. □ Снять паз, пазить. Ағасты бажымлау.
БАЖЫМЛАУ II (бажымла-) (Р: делать пазы; И.: make slots; T.: yivlemek) ҡ. диал.
79