Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том III. Страница 267
Поиск по словарям
ҒОЛДОР-ҒОЛДОР
Яратыу, ғашиҡ булыу. □ Влюблённость.
■ Ғишыҡлыҡты көтөп төрҙөм гөл-сәсәгем ярғанда. М. Өмөтбаев.
ҒИШЫҠ-МӨХӘББӘТ (Р.: любовь; И.: amur; T.: aşk) и. йыйн.
Ғашиҡ һәм мөхәббәт. □ Любовь.
ҒИШЬҒК-МӘҒШУҠ [ғәр. 0^—6^]
(Р.: любовь; И.: love; T.: aşk) и. иҫк. йыйн. кит.
Мөхәббәт. □ Любовь. ■ Ғашиҡтар ҡауыша алмайҙар. Юғиһә, «ғишыҡ-мәғшуҡ» тип тә әйтмәҫтәр ине. М. Ғафури.
ҒИШЫҠ ТОТОУ (ғишыҡ тот-) (Р: любить, быть влюблённым; И.: be enamoured; T.: âşık olmak) ҡ.
Яратыу, һөйөү. □ Любить, быть влюблённым. ■ Ғишыҡ тотҡан ҡыҙ баланы йоҡо алмай түшәктә. Йәр һөймәгән егеттәрҙе халыҡ һанай ишәккә. Халыҡ йырынан. • Ғишыҡ тотоу — ут йотоу. Әйтем.
ҒИЯДӘТ [ғәр. öûLc] (Р: посещение; И.: visit the sick; T.: iyadet) и.
Хәл белә барыу. □ Посещение больного.
ҒОБОР-ҒОБОР (Р: шум льющейся воды; И.: sound of flowing water; T.: şırıl şırıl) оҡш.
Аҡҡан һыу тауышы. □ Шум льющейся, бурлящей воды.
ҒОБОРҘЫҠ (ғоборҙығы) (Р: водопад;
И.: waterfall; T.: şelâle) и. диал.
1. Тау йылғаһының текә ҡаянан аҡҡан ере; шарлауыҡ. □ Водопад. Ғоборҙыҡ шаулауы.
2. Ғобор-ғобор тип аҡҡан тауыш.
□ Шум водопада.
ҒОБОРТАУЫҠ (ғобортауығы) (Р: быстрина; И.: rapids; T.: nehrin akıntılı yeri) и. диал.
Көслө ағымлы урын; шаршы. □ Быстрина, перекат на реке. Кәмә ғобортауыҡҡа төштө. Ғобортауыҡта балыҡ тотоу.
ҒОБУДИӘТ [ғәр. (Р: рабство; И.: serfdom; T.: ubudiyet) и.
1. Ҡоллоҡ. □ Рабство.
2. Бойондороҡлоҡ. □ Зависимость.
ҒОДУАН [ғәр. ûl] (Р: вражда; И.: enmity; feud; T.: nefret) и.
1. Дошманлыҡ. □ Вражда.
2. Асыу, нәфрәт. □ Ненависть.
3. Баҫҡынлыҡ. □ Нападение.
4. Ғәҙелһеҙлек. □ Несправедливость.
ҒОДУЛ [ғәр. dj^l (Р: отречение; И.: abdication; T.: udul) и.
Фекерҙән, һүҙҙән баш тартыу. □ Уклонение, отклонение, отречение.
ҒОЖ и. диал. ҡар. ғуж. Ғож — әкиәттәрҙә була торған образ.
ҒОЖОЛДАУ (ғожолда-) ҡ. диал. ҡар. ғыжылдау.
ҒОЗ и. диал. ҡар. ғуж. Ғоз булыу. Ғоз кеуек ашау.
ҒОЗУ [ғәр. 5-^] (Р: орган тела; И.: limb; Т.: organ) и.
1. Тән ағзаһы. □ Орган тела.
2. Ойошма ағзаһы. □ Член организации.
ҒОЗУР [ғәр. ] и. ҡар. ғөҙөр.
ҒОҠБА [ғәр. (Р: загробная жизнь; И.: afterlife; T.: ukba) и. иҫк.
1. Теге донъя, әхирәт. □ Загробная жизнь, тот свет; конец. ■ Күҙҙәрең төпһөҙ ғаләм... Унда ғоҡба... Унда йәннәт... Унда ялҡын... Унда нар... Б. Мирзанов.
2. Эҙемтә. □ Последствие; конец. Ғоҡба-һы нисек булыр инде.
3. Ҡоһор, яуап язаһы. □ Возмездие. Ғоҡбаһы төшмәй ҡалмаҫ.
ҒОҠУБӘТ [ғәр. (Р.: наказание по шариату; И.: sharia penalty; T.: ukubet) и.
1. Шәриғәт язаһы. □ Наказание по шариату. Ғоҡубәт алыу.
2. Ҡыйынлыҡ. □ Трудность, затруднение, невзгоды, тяготы. Ғоҡубәт тойоу.
ҒОЛ [ғәр. (Р: оковы; И.: fetters; shackles; T.: zincir) и.
Бығау, муйын бығауы. □ Оковы, кандалы (для шеи). Тәкәләргә ғол ҡыҫтым.
ҒОЛДОР-ҒОЛДОР (Р: курлы-курлы; И.: clucking, cackling; T.: gurklama) оҡш.
1. Күркә, ҡор, һуйыр тауышын белдергән һүҙ. □ Подражание звуку квохтанья индюка, тетерева, глухаря и т. п.: курлы-курлы. Ғолдор-ғолдор килгән ҡор тауышын ишетәм. ■ Юл буйындағы ағас баштарында ғолдор-
267
Яратыу, ғашиҡ булыу. □ Влюблённость.
■ Ғишыҡлыҡты көтөп төрҙөм гөл-сәсәгем ярғанда. М. Өмөтбаев.
ҒИШЫҠ-МӨХӘББӘТ (Р.: любовь; И.: amur; T.: aşk) и. йыйн.
Ғашиҡ һәм мөхәббәт. □ Любовь.
ҒИШЬҒК-МӘҒШУҠ [ғәр. 0^—6^]
(Р.: любовь; И.: love; T.: aşk) и. иҫк. йыйн. кит.
Мөхәббәт. □ Любовь. ■ Ғашиҡтар ҡауыша алмайҙар. Юғиһә, «ғишыҡ-мәғшуҡ» тип тә әйтмәҫтәр ине. М. Ғафури.
ҒИШЫҠ ТОТОУ (ғишыҡ тот-) (Р: любить, быть влюблённым; И.: be enamoured; T.: âşık olmak) ҡ.
Яратыу, һөйөү. □ Любить, быть влюблённым. ■ Ғишыҡ тотҡан ҡыҙ баланы йоҡо алмай түшәктә. Йәр һөймәгән егеттәрҙе халыҡ һанай ишәккә. Халыҡ йырынан. • Ғишыҡ тотоу — ут йотоу. Әйтем.
ҒИЯДӘТ [ғәр. öûLc] (Р: посещение; И.: visit the sick; T.: iyadet) и.
Хәл белә барыу. □ Посещение больного.
ҒОБОР-ҒОБОР (Р: шум льющейся воды; И.: sound of flowing water; T.: şırıl şırıl) оҡш.
Аҡҡан һыу тауышы. □ Шум льющейся, бурлящей воды.
ҒОБОРҘЫҠ (ғоборҙығы) (Р: водопад;
И.: waterfall; T.: şelâle) и. диал.
1. Тау йылғаһының текә ҡаянан аҡҡан ере; шарлауыҡ. □ Водопад. Ғоборҙыҡ шаулауы.
2. Ғобор-ғобор тип аҡҡан тауыш.
□ Шум водопада.
ҒОБОРТАУЫҠ (ғобортауығы) (Р: быстрина; И.: rapids; T.: nehrin akıntılı yeri) и. диал.
Көслө ағымлы урын; шаршы. □ Быстрина, перекат на реке. Кәмә ғобортауыҡҡа төштө. Ғобортауыҡта балыҡ тотоу.
ҒОБУДИӘТ [ғәр. (Р: рабство; И.: serfdom; T.: ubudiyet) и.
1. Ҡоллоҡ. □ Рабство.
2. Бойондороҡлоҡ. □ Зависимость.
ҒОДУАН [ғәр. ûl] (Р: вражда; И.: enmity; feud; T.: nefret) и.
1. Дошманлыҡ. □ Вражда.
2. Асыу, нәфрәт. □ Ненависть.
3. Баҫҡынлыҡ. □ Нападение.
4. Ғәҙелһеҙлек. □ Несправедливость.
ҒОДУЛ [ғәр. dj^l (Р: отречение; И.: abdication; T.: udul) и.
Фекерҙән, һүҙҙән баш тартыу. □ Уклонение, отклонение, отречение.
ҒОЖ и. диал. ҡар. ғуж. Ғож — әкиәттәрҙә була торған образ.
ҒОЖОЛДАУ (ғожолда-) ҡ. диал. ҡар. ғыжылдау.
ҒОЗ и. диал. ҡар. ғуж. Ғоз булыу. Ғоз кеуек ашау.
ҒОЗУ [ғәр. 5-^] (Р: орган тела; И.: limb; Т.: organ) и.
1. Тән ағзаһы. □ Орган тела.
2. Ойошма ағзаһы. □ Член организации.
ҒОЗУР [ғәр. ] и. ҡар. ғөҙөр.
ҒОҠБА [ғәр. (Р: загробная жизнь; И.: afterlife; T.: ukba) и. иҫк.
1. Теге донъя, әхирәт. □ Загробная жизнь, тот свет; конец. ■ Күҙҙәрең төпһөҙ ғаләм... Унда ғоҡба... Унда йәннәт... Унда ялҡын... Унда нар... Б. Мирзанов.
2. Эҙемтә. □ Последствие; конец. Ғоҡба-һы нисек булыр инде.
3. Ҡоһор, яуап язаһы. □ Возмездие. Ғоҡбаһы төшмәй ҡалмаҫ.
ҒОҠУБӘТ [ғәр. (Р.: наказание по шариату; И.: sharia penalty; T.: ukubet) и.
1. Шәриғәт язаһы. □ Наказание по шариату. Ғоҡубәт алыу.
2. Ҡыйынлыҡ. □ Трудность, затруднение, невзгоды, тяготы. Ғоҡубәт тойоу.
ҒОЛ [ғәр. (Р: оковы; И.: fetters; shackles; T.: zincir) и.
Бығау, муйын бығауы. □ Оковы, кандалы (для шеи). Тәкәләргә ғол ҡыҫтым.
ҒОЛДОР-ҒОЛДОР (Р: курлы-курлы; И.: clucking, cackling; T.: gurklama) оҡш.
1. Күркә, ҡор, һуйыр тауышын белдергән һүҙ. □ Подражание звуку квохтанья индюка, тетерева, глухаря и т. п.: курлы-курлы. Ғолдор-ғолдор килгән ҡор тауышын ишетәм. ■ Юл буйындағы ағас баштарында ғолдор-
267