Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том III. Страница 269
Поиск по словарям
ҒОПТАЙ БУЛЫУ
тырма. Ғомбағышбашҡа һис тә ышанып булмай.
ҒОМБАЙ (Р.: ботало; И.: fishing appliance; T.: balık tutma cihazı) и. диал.
Балыҡ өркөтә торған оҙон таяҡ. □ Ботало. Ғомбай менән балыҡ ҡурҡытыу.
ҒОМБО I и. диал. ҡар. ғомбай. Быйыл да балыҡ ғомботабыҙ ғомбо менән.
ҒОМБО II и. диал. ҡар. суҡмар. ■ Яҡшы аттарға менеп, ғомболар алып һуғып та атам, тип ҡыуалай [һыртланды] ир солтан. Халыҡ йырынан.
ҒОМБОР I и. ҡар. ғомбай.
ҒОМБОРII (Р.: плюх; И.: sound imitative word; T.: langır lungur) оҡш.
Биҙрә йәки башҡа тимер нәмә төшөп киткәндә барлыҡҡа килгән тауышты белдергән һүҙ. □ Подражание звуку, возникающему при падении ведра в колодец: плюх. Биҙрә ғомбор итеп һыуға барып бәрелде.
ҒОМБОРҘАТҠЫС (Р: ботало; И.: fishing appliance; T.: balık tutma cihazı) u. диал.
Балыҡты өркөтә торған оҙон таяҡ; гөмбөр. □ Ботало (специальная рыболовная снасть для загона рыб). Ғомборҙатҡыс менән балыҡ ҡурҡытыу.
ҒОМБОР ИТЕҮ (ғомбор ит-) (Р.: звенеть; И.: produce a boom; T.: gümbürdemek) ҡ.
Ғомбор иткән тауыш сығарыу. □ Звенеть. Мискәһе ғомбор итеп ҡалды.
ҒОМБОРЛАТЫУ (ғомборлат-) ҡ. ҡар. ғомбор итеү.
ҒОМБОРЛАУ (ғомборла-) (Р: издавать звонкий шум; И.: clang; T.: gümbürdemek) ҡ.
Эсе ҡыуыш әйбергә һуҡҡанда (тәгәрәткәндә) тауыш сығарыу. □ Издавать звонкий шум, грохот. Мискәһе ғомборлап тәгәрәне.
ҒОМЕРЗАЯ и. бот. диал. ҡар. күк умырзая. Ғомерзая уҫэ. Ғомерзаяны ҡурсалау. Ғомерзая — яҙ сәскәһе.
ҒОНОҠ (Р: бестолковый, никчемный, плохой; И.: good-for-nothing; T.: anlayışsız) c. диал.
Йүнһеҙ, һөмһөҙ. □ Бестолковый, никчемный, плохой. • Ғоноҡ атаһы менән маҡтаныр. Әйтем.
ҒОНСА [фарс. и. ҡар. ғунса.
■ Баҡсаһында сәскәләр һипкәләйҙәр тәмле еҫтәр, төрлө-төрлө ғонсалар. Б. Мирзанов.
ҒОНСОР [ғәр. (Р: элемент, вещество; И.: matter; substance; T.: unsur) и. иҫк. кит.
1. Ниндәйҙер бер матдәнең өлөшө. □ Элемент, вещество; материя; составная часть.
2. Тоҡом, нәҫел; милләт. □ Порода, род; нация. ■ Был әйтелмеш ерҙә рус ғонсоро бик әҙ булып, барсаһы башҡорт, мишәр, типтәр, ҡаҙаҡ булды. М. Һаҙыев.
ҒОНУАН [ғәр. (Р: официальное звание, титул; И.: title; T.: unvan) и. иҫк. кит.
1. Рәсми дәрәжә, исем. □ Официальное звание, титул.
2. Атама, исем. □ Название, заглавие; псевдоним. ■ Ниндәй сәбәп менән [шағир] уҙенә «Аҡмулла» тигән ғонуанды алған? Р. Фәхретдинов.
ҒОП (Р: подражание звуку удара; И.: bump; T: tak) оҡш.
Эсе йомшаҡ, тышы ҡатыраҡ нәмәгә һуҡҡанда сыҡҡан тауышты белдергән һүҙ. □ Подражание звуку удара. Fon итеу.
ҒОПОЙ и. зоол. диал. ҡар. мөншөгөр.
■ Тымыҡ кистә ғопой тауышы әллә ҡайҙан яңғырап ишетелә. Экспедиция материалдарынан.
ҒОПОЛДАТЫУ (ғополдат-) (Р: глухо ударять; И.: bump; T: tak tak etmek) ҡ.
Ҡабат-ҡабат ғоп иттереү. □ Глухо ударять. Ғополдатып һуғыу.
ҒОПОЛДАУ (ғополда-) (Р: издавать глухой звук; И.: produce a dull sound; T: tak tak etmek) ҡ.
Ҡабат-ҡабат ғоп итеү. □ Издавать глухой звук. Ғополдап тороу.
ҒОПТАЙ БУЛЫУ (ғоптай бул ) (Р: досыта наесться; И.: eat one’s fill; T: doymak) ҡ. диал.
Ныҡ туйыу. □ Досыта наесться. Ғоптай булғансы ашаным.
269
тырма. Ғомбағышбашҡа һис тә ышанып булмай.
ҒОМБАЙ (Р.: ботало; И.: fishing appliance; T.: balık tutma cihazı) и. диал.
Балыҡ өркөтә торған оҙон таяҡ. □ Ботало. Ғомбай менән балыҡ ҡурҡытыу.
ҒОМБО I и. диал. ҡар. ғомбай. Быйыл да балыҡ ғомботабыҙ ғомбо менән.
ҒОМБО II и. диал. ҡар. суҡмар. ■ Яҡшы аттарға менеп, ғомболар алып һуғып та атам, тип ҡыуалай [һыртланды] ир солтан. Халыҡ йырынан.
ҒОМБОР I и. ҡар. ғомбай.
ҒОМБОРII (Р.: плюх; И.: sound imitative word; T.: langır lungur) оҡш.
Биҙрә йәки башҡа тимер нәмә төшөп киткәндә барлыҡҡа килгән тауышты белдергән һүҙ. □ Подражание звуку, возникающему при падении ведра в колодец: плюх. Биҙрә ғомбор итеп һыуға барып бәрелде.
ҒОМБОРҘАТҠЫС (Р: ботало; И.: fishing appliance; T.: balık tutma cihazı) u. диал.
Балыҡты өркөтә торған оҙон таяҡ; гөмбөр. □ Ботало (специальная рыболовная снасть для загона рыб). Ғомборҙатҡыс менән балыҡ ҡурҡытыу.
ҒОМБОР ИТЕҮ (ғомбор ит-) (Р.: звенеть; И.: produce a boom; T.: gümbürdemek) ҡ.
Ғомбор иткән тауыш сығарыу. □ Звенеть. Мискәһе ғомбор итеп ҡалды.
ҒОМБОРЛАТЫУ (ғомборлат-) ҡ. ҡар. ғомбор итеү.
ҒОМБОРЛАУ (ғомборла-) (Р: издавать звонкий шум; И.: clang; T.: gümbürdemek) ҡ.
Эсе ҡыуыш әйбергә һуҡҡанда (тәгәрәткәндә) тауыш сығарыу. □ Издавать звонкий шум, грохот. Мискәһе ғомборлап тәгәрәне.
ҒОМЕРЗАЯ и. бот. диал. ҡар. күк умырзая. Ғомерзая уҫэ. Ғомерзаяны ҡурсалау. Ғомерзая — яҙ сәскәһе.
ҒОНОҠ (Р: бестолковый, никчемный, плохой; И.: good-for-nothing; T.: anlayışsız) c. диал.
Йүнһеҙ, һөмһөҙ. □ Бестолковый, никчемный, плохой. • Ғоноҡ атаһы менән маҡтаныр. Әйтем.
ҒОНСА [фарс. и. ҡар. ғунса.
■ Баҡсаһында сәскәләр һипкәләйҙәр тәмле еҫтәр, төрлө-төрлө ғонсалар. Б. Мирзанов.
ҒОНСОР [ғәр. (Р: элемент, вещество; И.: matter; substance; T.: unsur) и. иҫк. кит.
1. Ниндәйҙер бер матдәнең өлөшө. □ Элемент, вещество; материя; составная часть.
2. Тоҡом, нәҫел; милләт. □ Порода, род; нация. ■ Был әйтелмеш ерҙә рус ғонсоро бик әҙ булып, барсаһы башҡорт, мишәр, типтәр, ҡаҙаҡ булды. М. Һаҙыев.
ҒОНУАН [ғәр. (Р: официальное звание, титул; И.: title; T.: unvan) и. иҫк. кит.
1. Рәсми дәрәжә, исем. □ Официальное звание, титул.
2. Атама, исем. □ Название, заглавие; псевдоним. ■ Ниндәй сәбәп менән [шағир] уҙенә «Аҡмулла» тигән ғонуанды алған? Р. Фәхретдинов.
ҒОП (Р: подражание звуку удара; И.: bump; T: tak) оҡш.
Эсе йомшаҡ, тышы ҡатыраҡ нәмәгә һуҡҡанда сыҡҡан тауышты белдергән һүҙ. □ Подражание звуку удара. Fon итеу.
ҒОПОЙ и. зоол. диал. ҡар. мөншөгөр.
■ Тымыҡ кистә ғопой тауышы әллә ҡайҙан яңғырап ишетелә. Экспедиция материалдарынан.
ҒОПОЛДАТЫУ (ғополдат-) (Р: глухо ударять; И.: bump; T: tak tak etmek) ҡ.
Ҡабат-ҡабат ғоп иттереү. □ Глухо ударять. Ғополдатып һуғыу.
ҒОПОЛДАУ (ғополда-) (Р: издавать глухой звук; И.: produce a dull sound; T: tak tak etmek) ҡ.
Ҡабат-ҡабат ғоп итеү. □ Издавать глухой звук. Ғополдап тороу.
ҒОПТАЙ БУЛЫУ (ғоптай бул ) (Р: досыта наесться; И.: eat one’s fill; T: doymak) ҡ. диал.
Ныҡ туйыу. □ Досыта наесться. Ғоптай булғансы ашаным.
269