Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том III. Страница 272
Поиск по словарям
ҒОССА
ҒОССА [ғәр. (Р.: тоска; И.: anguish; the blues; T.: kasvet) и. иҫк. кит.
Ҡайғы, хәсрәт, һағыш. □ Печаль, тоска, горечь, горечь жизни. Ғоссаға ҡалыу.
■ Китерме: бер заман ғәм, ғоссалар ерҙән бөтөрҙәрме? Килерме бер ваҡыт — куҙ йәштәре күҙҙән киберҙәрме? М. Сабит. Бер нисә, күңеле һынып, ғосса яҙҙы зарланып, бер мосафир мулла балаң. М. Аҡмулла.
ҒОҪОРОН ҠАЙТАРЫУ (ғоҫорон ҡайтар-) (Р.: отомстить; И.: take vengeance; T.: öç almak) ҡ. диал.
Үс алыу, үс ҡайтарыу. □ Отомстить. Аттың ғоҫорон ҡайтарыу теләге менән янды.
ҒОТАЙ БУЛЫУ (ғотай бул-) ҡ. диал. ҡар. ғарҡ булыу.
ҒОТТӘҺЕНӘН КИЛЕҮ (ғоттәһенән кил-) (Р: проучить; И.: make smb learn a lesson; T.: haddini bildirmek) ҡ. диал.
Ниндәйҙер ғәйебе өсөн (кешегә) яза биреү, кәрәген биреү, арт һабағын уҡытыу.
□ Проучить. Хәҙер ғоттәһенән киләм мин уны тыңлашмағаны өсөн.
ҒОФРАН [ғәр. û'jât] (Р: прощение; И.: forgiveness; T.: gufran) и. дини. иҫк. кит.
Ғәйептең кисерелеүе; ғәфү ителеү.
□ Всепрощение, милость, милосердие (божие)', отпущение грехов; помилование.
■ Һин Ғәлиәскәр Ғафур, ғофран талап ҡыл Алланан. Ш. Бабич.
ҒОФРАН ИТЕҮ (ғофран ит-) (Р: простить; И.: forgive, pardon; T.: affetmek) ҡ.
Ғәфү итеү. □ Простить. Ғофран итер гөнаһыңды.
ҒОФРАН ҺОРАУ (ғофран һора-) (Р: просить прощения; И.: ask for pardon; T.: af dilemek) ҡ.
Ғәфү үтенеү, ярлыҡау һорау. □ Просить прощения. Мин ғофран һорайым Аллаһтан.
ҒӨҘҘӘТ [ғәр. ьЗ&] (Р: готовность; И.: readiness; T.: hazırlık) и.
Әҙерлек; бурыс. □ Готовность; обязанность. Ғөҙҙәт һаҡлау.
ҒӨҘӨР [ғәр. j^] (Р: оправдание; И.: justification; T.: özür) и.
1. Сәбәп, һылтау. □ Оправдание; причина; предлог, повод. Ғөҙөр генә ине был.
■ Ниндәй ғөҙөрөң бар, егет? Әкиәттән.
2. Үтенес, ялыныс. □ Просьба, прошение; мольба. ■ Ғөҙөр һүҙем шул һеҙгә: ҡыҙыңды бир һин беҙгә. Туй йырынан. Ҡәйнәләр [Сәлим бабайҙың] ҡурай вә йәки йырланы-ғы тауыштарыны ишеттектәрендә май кеүек йомшарып китерҙәр, килендәренең ҡосурлыҡтарыны (кәмселектәрен) ғәфү итерҙәр, ғәфү түгел, ороштоҡтары өсөн үкенеп ғөҙөр итерҙәр ине. Р. Фәхретдинов.
ҒӨҘӨРЛӨ (Р: оправдывающий; И.: exculpatory; havig an excuse; T.: özürlü) с.
Үҙен аҡларлыҡ сәбәбе булған. □ Оправдывающий; имеющий основание, причину. Ғөҙөрлө әҙәмдәрегеҙ бармы арағыҙҙа?
ҒӨҘӨРЛӘНЕҮ (ғөҙөрлән-) (Р: быть оправданным; И.: be acquitted; T: özürlü olmak) ҡ.
Кемдеңдер аҡланыу ы, ғәйебе юҡлығы танылыу. □ Быть оправданным. Ғөҙөрләнгән тотҡондар кире ҡайтарылды.
ҒӨҘӨРЛӘҮ (ғөҙөрлә-) (Р: оправдать; И.: acquit; T.: haklı çıkarmak, mazur göstermek) ҡ.
Кемделер аҡлау, ғәйебен юйыу. □ Оправдать (кого). Ғөҙөрләп ҡайтарҙылар атайымды.
ҒӨҘӨР ӘЙТЕҮ (ғөҙөр әйт-) (Р: просить прощения; И.: apologize for; ask pardon; T.: özür dilemek) ҡ.
Ғәфү үтенеү. □ Просить прощения.
■ Йәнә ғөҙөр әйтер ул Хөсрәүгә Ширин. «Хөсрәү вә Ширин».
ҒӨЗЕР ИЛЬЯС [ғәр. и-U) j^l] и. миф. диал. ҡар. Хызыр Ильяс. ■ Йомға көн йөрөй торған Ғөзер Ильяс. Башҡорт мифологияһынан.
ҒӨЗЗӘТ [ғәр. bit] и. ҡар. ғиҙҙәт.
ҒӨЗЛӘТ [ғәр. <Ғ>] (Р.: отшельничество; И.: hermit’s life, reclusion; T: üzlet) и.
Кешенән ситләшеү, яңғыҙлыҡҡа бирелеү. □ Отшельничество, аскетство.
ҒӨЛҒӨЛӘ (Р.: сплетня; И.: gossip, tittletattle; T: dedikodu,) и.
Ғәйбәт, нахаҡ һүҙ. □ Сплетня. ■ Ҡайҙа ғөлғөлә сыҡһа, ул шунда булыр.
272
ҒОССА [ғәр. (Р.: тоска; И.: anguish; the blues; T.: kasvet) и. иҫк. кит.
Ҡайғы, хәсрәт, һағыш. □ Печаль, тоска, горечь, горечь жизни. Ғоссаға ҡалыу.
■ Китерме: бер заман ғәм, ғоссалар ерҙән бөтөрҙәрме? Килерме бер ваҡыт — куҙ йәштәре күҙҙән киберҙәрме? М. Сабит. Бер нисә, күңеле һынып, ғосса яҙҙы зарланып, бер мосафир мулла балаң. М. Аҡмулла.
ҒОҪОРОН ҠАЙТАРЫУ (ғоҫорон ҡайтар-) (Р.: отомстить; И.: take vengeance; T.: öç almak) ҡ. диал.
Үс алыу, үс ҡайтарыу. □ Отомстить. Аттың ғоҫорон ҡайтарыу теләге менән янды.
ҒОТАЙ БУЛЫУ (ғотай бул-) ҡ. диал. ҡар. ғарҡ булыу.
ҒОТТӘҺЕНӘН КИЛЕҮ (ғоттәһенән кил-) (Р: проучить; И.: make smb learn a lesson; T.: haddini bildirmek) ҡ. диал.
Ниндәйҙер ғәйебе өсөн (кешегә) яза биреү, кәрәген биреү, арт һабағын уҡытыу.
□ Проучить. Хәҙер ғоттәһенән киләм мин уны тыңлашмағаны өсөн.
ҒОФРАН [ғәр. û'jât] (Р: прощение; И.: forgiveness; T.: gufran) и. дини. иҫк. кит.
Ғәйептең кисерелеүе; ғәфү ителеү.
□ Всепрощение, милость, милосердие (божие)', отпущение грехов; помилование.
■ Һин Ғәлиәскәр Ғафур, ғофран талап ҡыл Алланан. Ш. Бабич.
ҒОФРАН ИТЕҮ (ғофран ит-) (Р: простить; И.: forgive, pardon; T.: affetmek) ҡ.
Ғәфү итеү. □ Простить. Ғофран итер гөнаһыңды.
ҒОФРАН ҺОРАУ (ғофран һора-) (Р: просить прощения; И.: ask for pardon; T.: af dilemek) ҡ.
Ғәфү үтенеү, ярлыҡау һорау. □ Просить прощения. Мин ғофран һорайым Аллаһтан.
ҒӨҘҘӘТ [ғәр. ьЗ&] (Р: готовность; И.: readiness; T.: hazırlık) и.
Әҙерлек; бурыс. □ Готовность; обязанность. Ғөҙҙәт һаҡлау.
ҒӨҘӨР [ғәр. j^] (Р: оправдание; И.: justification; T.: özür) и.
1. Сәбәп, һылтау. □ Оправдание; причина; предлог, повод. Ғөҙөр генә ине был.
■ Ниндәй ғөҙөрөң бар, егет? Әкиәттән.
2. Үтенес, ялыныс. □ Просьба, прошение; мольба. ■ Ғөҙөр һүҙем шул һеҙгә: ҡыҙыңды бир һин беҙгә. Туй йырынан. Ҡәйнәләр [Сәлим бабайҙың] ҡурай вә йәки йырланы-ғы тауыштарыны ишеттектәрендә май кеүек йомшарып китерҙәр, килендәренең ҡосурлыҡтарыны (кәмселектәрен) ғәфү итерҙәр, ғәфү түгел, ороштоҡтары өсөн үкенеп ғөҙөр итерҙәр ине. Р. Фәхретдинов.
ҒӨҘӨРЛӨ (Р: оправдывающий; И.: exculpatory; havig an excuse; T.: özürlü) с.
Үҙен аҡларлыҡ сәбәбе булған. □ Оправдывающий; имеющий основание, причину. Ғөҙөрлө әҙәмдәрегеҙ бармы арағыҙҙа?
ҒӨҘӨРЛӘНЕҮ (ғөҙөрлән-) (Р: быть оправданным; И.: be acquitted; T: özürlü olmak) ҡ.
Кемдеңдер аҡланыу ы, ғәйебе юҡлығы танылыу. □ Быть оправданным. Ғөҙөрләнгән тотҡондар кире ҡайтарылды.
ҒӨҘӨРЛӘҮ (ғөҙөрлә-) (Р: оправдать; И.: acquit; T.: haklı çıkarmak, mazur göstermek) ҡ.
Кемделер аҡлау, ғәйебен юйыу. □ Оправдать (кого). Ғөҙөрләп ҡайтарҙылар атайымды.
ҒӨҘӨР ӘЙТЕҮ (ғөҙөр әйт-) (Р: просить прощения; И.: apologize for; ask pardon; T.: özür dilemek) ҡ.
Ғәфү үтенеү. □ Просить прощения.
■ Йәнә ғөҙөр әйтер ул Хөсрәүгә Ширин. «Хөсрәү вә Ширин».
ҒӨЗЕР ИЛЬЯС [ғәр. и-U) j^l] и. миф. диал. ҡар. Хызыр Ильяс. ■ Йомға көн йөрөй торған Ғөзер Ильяс. Башҡорт мифологияһынан.
ҒӨЗЗӘТ [ғәр. bit] и. ҡар. ғиҙҙәт.
ҒӨЗЛӘТ [ғәр. <Ғ>] (Р.: отшельничество; И.: hermit’s life, reclusion; T: üzlet) и.
Кешенән ситләшеү, яңғыҙлыҡҡа бирелеү. □ Отшельничество, аскетство.
ҒӨЛҒӨЛӘ (Р.: сплетня; И.: gossip, tittletattle; T: dedikodu,) и.
Ғәйбәт, нахаҡ һүҙ. □ Сплетня. ■ Ҡайҙа ғөлғөлә сыҡһа, ул шунда булыр.
272