Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том III. Страница 742
Поиск по словарям
ИНИЦИАТИВАЛЫ
тан яҡларға һәм уҫтерергә кәрәк. «Ағиҙел», №2, 2011.
2. Кемдеңдер эштә, тормошта тотҡан етәксе роле. □ Инициатива, руководящая роль. Инициативаны уҙ ҡулыңа алыу.
3. Үҙ аллы әүҙем эшләү һәләте, булдыҡлылыҡ. □ Инициатива, способность. ■ Нуриев инициативаһы менән рәссамдарға биш ҡатлы йорттар өҫтөнә йәнә бер ҡат кутәреп, оҫтаханалар хасил ителде.
3. Ураҡсин. Ул [Заһитов] генераль директор эргәһенә ингәнендә әҙәпле генә, уҙен етәксе алдында тубәнерәк ҡуйып ҡына, инициатива курһәтә, «генеральныйҙың» фатихаһын ала һәм ниндәйҙер кинәнес менән эшен дауам итә. Н. Мусин.
ИНИЦИАТИВАЛЫ (Р.: инициативный; И.: initiatory; full of initiative; T.: girişken) с.
Үҙ алдына әүҙем эш алып барыуға һәләтле; булдыҡлы, дәртле. □ Инициативный, проявивший инициативу. ■ Илғужа Ғиниәтович Ғилмандың, ысынлап та, бутәндәр янында йәшерәк, булдыҡлыраҡ, инициативалыраҡ булыуын да иҫәптә тотоп, йыш ҡына ғәйептәре, яңылышлыҡтары өсөн башынан һыйпай, кисерә торғайны. Д. Бүләков.
ИНИЦИАТИВАЛЫЛЫҠ (инициатива-лылығы) (Р.: инициативность; И.: initiative; T.: inisiyatif, kişisel teşebbüs) и.
Әүҙемлек, эшмәкәрлек. □ Инициативность. Инициативалылыҡ курһәтеу.
ИНИЦИАТИВАҺЫҘ с. ҡар. инерт 2. Инициативаһыҙ кеше.
ИНИЦИАТИВАҺЫҘЛЫҠ (инициати-ваһыҙлығы) и. ҡар. инертлыҡ 2.
ИНИЦИАТОР [рус. < лат. initiator] (Р: инициатор; И.: initiator; T: başlatıcı) и.
Берәй эшкә башланғыс биреүсе; башлаусы. □ Инициатор. Концерт ҡуйыуҙа инициатор булыу.
ИНКАССАТОР [рус. < ит. incassare ‘йәшниккә һалыу’] (Р: инкассатор; И.: (money) collector; T.: toplayıcı) и.
Төрлө ойошманың аҡсаһын ҡабул итеп, банкыға тапшырыусы кеше. □ Инкассатор. / Инкассаторский. ■ Инкассаторҙар аҡса артынан тәғәйен бер ваҡытта киләләр. Ф. Аҡбулатова.
ИНКАССАЦИЯ [рус. < ит. incassare ‘йәшниккә һалыу’] (Р: инкассация; И.: collection, encashment; T: para toplama) и.
Кассаларҙағы аҡсаны йыйып, банкыға тапшырыу эше. □ Инкассация. Инкассация эшмәкәрлеге.
ИНКАССАЦИЯ ЛАУ (инкассацияла-) (Р: инкассировать; И.: collect, encash; T.: para toplamak) ҡ.
Кассаларҙағы аҡсаны йыйып, банкыға тапшырыу. □ Инкассировать. Йыйылған аҡсаны инкассациялау.
ИНКАССИРЛАУ (инкассирла-) ҡ. ҡар. инкассациялау.
ИНКАССО [рус. < ит. incasso] (Р: инкассо; И.: collection (of payments), encashment; T: paraya çevirme) и. фин.
Тейешле документ буйынса банкынан аҡса алыу. □ Инкассо. Инкассо документтары.
ИНКВИЗИТОР [рус. < лат. inquisitor ‘тикшереүсе’] (Р: инквизитор; И.: inquisitor; T: engizisyon hâkimi) и.
1. Инквизиция судьяһы. □ Инквизитор. / Инквизиторский. Инквизитор булыу. Инквизитор эше.
2. кусм. Язалап ниҙер әйтергә мәжбүр итеүсе, ғазаплаусы. □ Инквизитор. / Инквизиторский.
ИНКВИЗИТОРҘАРСА (Р: по-инквизиторски; И.: inquisitor; T: engizisyon hâkimi gibi) р.
Инквизиторға (2) хас булғанса. □ По-инквизиторски. Инквизиторҙарса ҡыланыу.
ИНКВИЗИТОРЛЫҠ (инквизиторлы-ғы) (Р: инквизиторство; И.: utter cruelty; T: engizisyon) и.
Инквизитор булыу хәле. □ Инквизиторство, крайняя жестокость. / Инквизиторский. Инквизиторлыҡ ысулдары.
ИНКВИЗИЦИЯ [рус. < лат. inquisitio ‘тикшереү’I (Р: инквизиция; И.: the Inquisition; T.: engizisyon) и.
1. тар. Еретиктар менән көрәшеү өсөн католиктар дине тарафынан ойошторолған һәм йыртҡыслығы менән танылған хөкүм итеү, язалау ойошмаһы. □ Инквизиция (в католической церкви особый церковный
742
тан яҡларға һәм уҫтерергә кәрәк. «Ағиҙел», №2, 2011.
2. Кемдеңдер эштә, тормошта тотҡан етәксе роле. □ Инициатива, руководящая роль. Инициативаны уҙ ҡулыңа алыу.
3. Үҙ аллы әүҙем эшләү һәләте, булдыҡлылыҡ. □ Инициатива, способность. ■ Нуриев инициативаһы менән рәссамдарға биш ҡатлы йорттар өҫтөнә йәнә бер ҡат кутәреп, оҫтаханалар хасил ителде.
3. Ураҡсин. Ул [Заһитов] генераль директор эргәһенә ингәнендә әҙәпле генә, уҙен етәксе алдында тубәнерәк ҡуйып ҡына, инициатива курһәтә, «генеральныйҙың» фатихаһын ала һәм ниндәйҙер кинәнес менән эшен дауам итә. Н. Мусин.
ИНИЦИАТИВАЛЫ (Р.: инициативный; И.: initiatory; full of initiative; T.: girişken) с.
Үҙ алдына әүҙем эш алып барыуға һәләтле; булдыҡлы, дәртле. □ Инициативный, проявивший инициативу. ■ Илғужа Ғиниәтович Ғилмандың, ысынлап та, бутәндәр янында йәшерәк, булдыҡлыраҡ, инициативалыраҡ булыуын да иҫәптә тотоп, йыш ҡына ғәйептәре, яңылышлыҡтары өсөн башынан һыйпай, кисерә торғайны. Д. Бүләков.
ИНИЦИАТИВАЛЫЛЫҠ (инициатива-лылығы) (Р.: инициативность; И.: initiative; T.: inisiyatif, kişisel teşebbüs) и.
Әүҙемлек, эшмәкәрлек. □ Инициативность. Инициативалылыҡ курһәтеу.
ИНИЦИАТИВАҺЫҘ с. ҡар. инерт 2. Инициативаһыҙ кеше.
ИНИЦИАТИВАҺЫҘЛЫҠ (инициати-ваһыҙлығы) и. ҡар. инертлыҡ 2.
ИНИЦИАТОР [рус. < лат. initiator] (Р: инициатор; И.: initiator; T: başlatıcı) и.
Берәй эшкә башланғыс биреүсе; башлаусы. □ Инициатор. Концерт ҡуйыуҙа инициатор булыу.
ИНКАССАТОР [рус. < ит. incassare ‘йәшниккә һалыу’] (Р: инкассатор; И.: (money) collector; T.: toplayıcı) и.
Төрлө ойошманың аҡсаһын ҡабул итеп, банкыға тапшырыусы кеше. □ Инкассатор. / Инкассаторский. ■ Инкассаторҙар аҡса артынан тәғәйен бер ваҡытта киләләр. Ф. Аҡбулатова.
ИНКАССАЦИЯ [рус. < ит. incassare ‘йәшниккә һалыу’] (Р: инкассация; И.: collection, encashment; T: para toplama) и.
Кассаларҙағы аҡсаны йыйып, банкыға тапшырыу эше. □ Инкассация. Инкассация эшмәкәрлеге.
ИНКАССАЦИЯ ЛАУ (инкассацияла-) (Р: инкассировать; И.: collect, encash; T.: para toplamak) ҡ.
Кассаларҙағы аҡсаны йыйып, банкыға тапшырыу. □ Инкассировать. Йыйылған аҡсаны инкассациялау.
ИНКАССИРЛАУ (инкассирла-) ҡ. ҡар. инкассациялау.
ИНКАССО [рус. < ит. incasso] (Р: инкассо; И.: collection (of payments), encashment; T: paraya çevirme) и. фин.
Тейешле документ буйынса банкынан аҡса алыу. □ Инкассо. Инкассо документтары.
ИНКВИЗИТОР [рус. < лат. inquisitor ‘тикшереүсе’] (Р: инквизитор; И.: inquisitor; T: engizisyon hâkimi) и.
1. Инквизиция судьяһы. □ Инквизитор. / Инквизиторский. Инквизитор булыу. Инквизитор эше.
2. кусм. Язалап ниҙер әйтергә мәжбүр итеүсе, ғазаплаусы. □ Инквизитор. / Инквизиторский.
ИНКВИЗИТОРҘАРСА (Р: по-инквизиторски; И.: inquisitor; T: engizisyon hâkimi gibi) р.
Инквизиторға (2) хас булғанса. □ По-инквизиторски. Инквизиторҙарса ҡыланыу.
ИНКВИЗИТОРЛЫҠ (инквизиторлы-ғы) (Р: инквизиторство; И.: utter cruelty; T: engizisyon) и.
Инквизитор булыу хәле. □ Инквизиторство, крайняя жестокость. / Инквизиторский. Инквизиторлыҡ ысулдары.
ИНКВИЗИЦИЯ [рус. < лат. inquisitio ‘тикшереү’I (Р: инквизиция; И.: the Inquisition; T.: engizisyon) и.
1. тар. Еретиктар менән көрәшеү өсөн католиктар дине тарафынан ойошторолған һәм йыртҡыслығы менән танылған хөкүм итеү, язалау ойошмаһы. □ Инквизиция (в католической церкви особый церковный
742