Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том III. Страница 749
Поиск по словарям
ИНТЕКТЕРЕҮ
сульт алып, бер йылдан һуң китеп тә барҙы, минең хәлде кутәрә алманы. 3. Ураҡсин.
ИНСЦЕНИРОВКА [рус ] (Р.: инсценировка; И.: dramatization; T.: sahneye uyarlama) и.
Сәхнәләштерелгән әҫәр. □ Инсценировка. ■ Стәрлетамаҡ дәуләт драма театры артистары инсценировкалар уйнап кинәндерһә, студенттар иһә бына тигән концерт номерҙары менән һоҡландырҙы. «Ағиҙел», №11,2010.
ИНСЦЕНИРОВКАЛАУ (инсценировкала-) ҡ. ҡар. сәхнәләштереү. Повесты инсценировкалау.
ИНСЦЕНИРОВКА ЯҺАУ (инсценировка яһа-) ҡ. ҡар. сәхнәләштереү.
ИНСӘI и. диал. ҡар. уйһыу.
ИНСӘ II и. диал. ҡар. иңбаш. ■ Шәурә килен кейгән еләненең ике инсәһе аның мунсаҡлы. Халыҡ йырынан.
ИНТЕГЕҮ (интек-)(Р.: мучиться; И.: suffer (from); T.: ıstırap çekmek) ҡ.
1. Ауыр эштән, ауыр тормоштан, ҡайғы-хәсрәттән йәки башҡа сәбәптән тән һәм йән ғазабы кисереү; ыҙа сигеү, аҙап күреү. □ Мучиться, измучиться, замучиться. // Мучение, страдание. К Бына өс-дурт йыл буйы бөтә йөрәктәр йотлоғоп, интегеп, ашҡынып көткән бәхетле көн килеп етте. 3. Биишева. «Мин дә шул бөйөр ташы менән интегәм бит әле, ағай», — тием. 3. Ураҡсин. Аҙаштырған болан балаһындай, яңғыҙ башым ситтә интегәм. Халыҡ йырынан.
2. Нимәгәлер мохтаж булғанлыҡтан йөҙәү; йонсоу. □ Иметь (испытывать) нужду в чём-л. Аҡсаһыҙ интегеу. Юлһыҙлыҡтан интегеу. • Эш эшләгән интекмәҫ, эшләмәгән — көн итмәҫ. Әйтем.
3. Нимәнелер башҡара алмай аптырау; ыҙаланыу. □ Страдать. // Страдание. Йоҡоһоҙлоҡтан интегеу.
ИНТЕГРАЛ [рус. < лат. integer ‘бер бөтөн’] (Р.: интеграл; И.: integral; Т.: integral) и. мат.
Дифференциацияға ҡапма-ҡаршы ғәмәл һөҙөмтәһендә алынған бер бөтөн дәүмәл. □ Интеграл. Интеграл сығарыу.
ИНТЕГРАЛЬ [рус. интегральный} (Р: интегральный; И.: integral; Т.: integral) с.
1. мат. Интегралға мөнәсәбәтле. □ Интегральный. Интеграль тигеҙләмәләрҙең яуабын табыу.
2. кит. Бөтөн, берҙәм. □ Интегральный.
ИНТЕГРАТОР [рус.] (Р.: интегратор; И.: integrator; T.: entegratörü) и.
Интегралды билдәләй торған хисаплау ҡорамалы. □ Интегратор.
ИНТЕГРАЦИЯ [рус. < лат. integer ‘бер бөтөн’] (Р: интеграция; И.: integration; T.: bütünleşme) и.
1. мат. Билдәле бер функциялағы интегралдың табылыуы. □ Интеграция. Интеграция табыу.
2. кит. Төрлө нәмә өлөштәренең бер бөтөнгә берләштерелеүе. □ Интеграция. Интеграция уткәреу.
3. иҡт. Йәмғиәт төҙөлөшө бер төрлө булған илдәрҙең милли хужалыҡтарының бер-береһенә ҡулайлашыу һәм берләшеү процесы. □ Интеграция. Иҡтисади интеграция.
ИНТЕГРАЦИЯЛАУ (интеграцияла-) (Р: интегрировать; И.: integrate; Т.: integral almak) ҡ.
1. мат. Интеграл табыу. □ Интегрировать. // Интеграция.
2. кит. Төрлө өлөштәр бер бөтөнгә берләшеү. □ Интегрировать. Телдәрҙе интеграциялау.
3. иҡт. Интеграция (3) яһау, үткәреү. □ Интегрировать. Иҡтисадты интеграциялау.
ИНТЕКТЕРГЕС (Р: мучительный; И.: poignant; T: ıstırap verici) с.
Йөҙәткес, йонсотҡос, аҙаплы. □ Мучительный, тягостный. Интектергес хәлдән сығыу. Интектергес уйҙарға бирелеу. ■ Мәңге бөтмәҫ, осо-ҡырыйы булмаҫтай куренгән ҡуйы урман, тау-таш араларынан уткән бормалы-бормалы әҙәм интектергес ауыр юл! Я. Хамматов. Бик һирәк кенә ҡайһы бер эттәр интектергес, ҡара төндө уткәреу ыҙаһынан зарланыпмы, шыңшый, уҙәләнгән тауыш менән олоп ҡуйғылай. Ғ. Дәүләтшин.
ИНТЕКТЕРЕҮ (интектер-) (Р: мучить;
И.: torment; T: eziyet etmek) ҡ.
749
сульт алып, бер йылдан һуң китеп тә барҙы, минең хәлде кутәрә алманы. 3. Ураҡсин.
ИНСЦЕНИРОВКА [рус ] (Р.: инсценировка; И.: dramatization; T.: sahneye uyarlama) и.
Сәхнәләштерелгән әҫәр. □ Инсценировка. ■ Стәрлетамаҡ дәуләт драма театры артистары инсценировкалар уйнап кинәндерһә, студенттар иһә бына тигән концерт номерҙары менән һоҡландырҙы. «Ағиҙел», №11,2010.
ИНСЦЕНИРОВКАЛАУ (инсценировкала-) ҡ. ҡар. сәхнәләштереү. Повесты инсценировкалау.
ИНСЦЕНИРОВКА ЯҺАУ (инсценировка яһа-) ҡ. ҡар. сәхнәләштереү.
ИНСӘI и. диал. ҡар. уйһыу.
ИНСӘ II и. диал. ҡар. иңбаш. ■ Шәурә килен кейгән еләненең ике инсәһе аның мунсаҡлы. Халыҡ йырынан.
ИНТЕГЕҮ (интек-)(Р.: мучиться; И.: suffer (from); T.: ıstırap çekmek) ҡ.
1. Ауыр эштән, ауыр тормоштан, ҡайғы-хәсрәттән йәки башҡа сәбәптән тән һәм йән ғазабы кисереү; ыҙа сигеү, аҙап күреү. □ Мучиться, измучиться, замучиться. // Мучение, страдание. К Бына өс-дурт йыл буйы бөтә йөрәктәр йотлоғоп, интегеп, ашҡынып көткән бәхетле көн килеп етте. 3. Биишева. «Мин дә шул бөйөр ташы менән интегәм бит әле, ағай», — тием. 3. Ураҡсин. Аҙаштырған болан балаһындай, яңғыҙ башым ситтә интегәм. Халыҡ йырынан.
2. Нимәгәлер мохтаж булғанлыҡтан йөҙәү; йонсоу. □ Иметь (испытывать) нужду в чём-л. Аҡсаһыҙ интегеу. Юлһыҙлыҡтан интегеу. • Эш эшләгән интекмәҫ, эшләмәгән — көн итмәҫ. Әйтем.
3. Нимәнелер башҡара алмай аптырау; ыҙаланыу. □ Страдать. // Страдание. Йоҡоһоҙлоҡтан интегеу.
ИНТЕГРАЛ [рус. < лат. integer ‘бер бөтөн’] (Р.: интеграл; И.: integral; Т.: integral) и. мат.
Дифференциацияға ҡапма-ҡаршы ғәмәл һөҙөмтәһендә алынған бер бөтөн дәүмәл. □ Интеграл. Интеграл сығарыу.
ИНТЕГРАЛЬ [рус. интегральный} (Р: интегральный; И.: integral; Т.: integral) с.
1. мат. Интегралға мөнәсәбәтле. □ Интегральный. Интеграль тигеҙләмәләрҙең яуабын табыу.
2. кит. Бөтөн, берҙәм. □ Интегральный.
ИНТЕГРАТОР [рус.] (Р.: интегратор; И.: integrator; T.: entegratörü) и.
Интегралды билдәләй торған хисаплау ҡорамалы. □ Интегратор.
ИНТЕГРАЦИЯ [рус. < лат. integer ‘бер бөтөн’] (Р: интеграция; И.: integration; T.: bütünleşme) и.
1. мат. Билдәле бер функциялағы интегралдың табылыуы. □ Интеграция. Интеграция табыу.
2. кит. Төрлө нәмә өлөштәренең бер бөтөнгә берләштерелеүе. □ Интеграция. Интеграция уткәреу.
3. иҡт. Йәмғиәт төҙөлөшө бер төрлө булған илдәрҙең милли хужалыҡтарының бер-береһенә ҡулайлашыу һәм берләшеү процесы. □ Интеграция. Иҡтисади интеграция.
ИНТЕГРАЦИЯЛАУ (интеграцияла-) (Р: интегрировать; И.: integrate; Т.: integral almak) ҡ.
1. мат. Интеграл табыу. □ Интегрировать. // Интеграция.
2. кит. Төрлө өлөштәр бер бөтөнгә берләшеү. □ Интегрировать. Телдәрҙе интеграциялау.
3. иҡт. Интеграция (3) яһау, үткәреү. □ Интегрировать. Иҡтисадты интеграциялау.
ИНТЕКТЕРГЕС (Р: мучительный; И.: poignant; T: ıstırap verici) с.
Йөҙәткес, йонсотҡос, аҙаплы. □ Мучительный, тягостный. Интектергес хәлдән сығыу. Интектергес уйҙарға бирелеу. ■ Мәңге бөтмәҫ, осо-ҡырыйы булмаҫтай куренгән ҡуйы урман, тау-таш араларынан уткән бормалы-бормалы әҙәм интектергес ауыр юл! Я. Хамматов. Бик һирәк кенә ҡайһы бер эттәр интектергес, ҡара төндө уткәреу ыҙаһынан зарланыпмы, шыңшый, уҙәләнгән тауыш менән олоп ҡуйғылай. Ғ. Дәүләтшин.
ИНТЕКТЕРЕҮ (интектер-) (Р: мучить;
И.: torment; T: eziyet etmek) ҡ.
749