Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том VI. Страница 422
Поиск по словарям
МУСКУЛАТУРА
тыҡ йөй, бер артыҡ мускул юҡ. Аполлон! Р. Камалов. Атаның [Лайондың] йөҙөндә бер мускул да ҡыбырламаны. Әйтерһең, дошмандарының ҡулына уның ҡәҙерле ҡыҙы тугел, бөтөнләй сит бала эләккән. Н. Ғәйетбаев.
МУСКУЛАТУРА [рус.] (Р.: мускулатура; И.: musculature; T.: kaslar) и.
Тәндең бөтә ерендәге йәки берәй ағза өлөшөндәге һөлдә мускулдарының дөйөм исеме. □ Мускулатура. Тын алыу мускулатураһы. Мускулатураны кунектереу. Мускулатураны нығытыу.
МУСКУЛЛЫ (Р: мускулистый; И.: muscular; T.: adaleli) с.
Мускулы булған. □ Мускулистый. Мускуллы беләктәр. Мускуллы тән. ■ Бармаҡ араларынан атылып сыҡҡан ҡан [тракторсы Тар астың] ҡаты мускуллы беләге буйлап тубән аҡты. И. Насыри. [Сәлимәнең] куҙҙәре Хәмиттең киң маңлайына төшөп ятҡан ҡара сәстәренә, аҡыллы куҙҙәренә, мускуллы, һылыу кәуҙәһенә килешеп торған шаҡмаҡлы кук кулдәгенә һоҡланып туймай.
3. Биишева. Икенсе антракттан һуң көрәш майҙанына ике ир сыҡты. Береһе — [Моор] акробаттар костюмында, бик яман мускуллы, 30 йәштәр самаһында. М. Өмөтбаев.
МУСКУЛ-ТИРЕ БӨРМӘҺЕ (Р: мы шечно-кожная складка; И.: musculocutaneous bold; T.: kas deri kırması) и. физиол.
Мускул менән тире йыйылып торған урын. □ Мышечно-кожная складка. Мускул-тире бөрмәһенә укол һалыу. Бәпестең мускул-тире бөрмәһе.
МУСКУС [рус. < лат. muscus ‘еҫ’] и. ҡар. мисек. Мускус еҫе. Мускус ҡулланыу. ■ Мускус парфюмерияла киң ҡулланыла. Интернет селтәренән.
МУСКУС Л Ы ҮГЕҘ (Р: бык мускусный; И.: muskox; T.: misk öküzü) и. зоол.
Американың Арктика өлөшөндә һәм Гренландияла йәшәй торған, үгеҙгә лә, һарыҡ тәкәһенә лә оҡшаған ҡуш тояҡлы, һалбыр йөнлө, ҡуш мөгөҙлө, һөтимәр хайуан. □ Бык мускусный (лат. Ocibos moschatus).
МУСЛИМОВЛАР (Р: название одного из родовых подразделений башкир; И.: one of Bashkir clan names; T.: bir Başkurt soyunun ismi) и. этн.
Танып ҡәбиләһенә ҡараған бер башҡорт аймағының исеме. □ Название одного из родовых подразделений башкир племени танып. Муслимовлар шәжәрәһе. Муслимов-лар төйәге.
МУСЛИН [рус. < фр. mousseline} (Р: муслин; И.: mull; T.: bir tür dokuma) и. туҡ.
Көнсығышта етештерелеп, XVII быуатта Европала таралған ваҡ, еңел йоҡа мамыҡ туҡыма. □ Муслин. / Муслиновый. Ебәк муслин. Муслин кулдәк. Муслин яулыҡ. Муслин туҡыма.
МУСОРОПРОВОД [рус.] (Р: мусоропровод; И.: chute; T.: çöp bacası) и.
Сүп сығарыу торбаһы, сүп үткәргес.
□ Мусоропровод. Мусоропровод янында. Мусоропровод торбаһы. Мусоропровод ут-кәртеу.
МУСС I [рус. < фр. mousse ‘күбек’] (Р: мусс; И.: mousse; T.: çırpılmış tatlı krema) и. кул.
Еләк-емеш, һөт йәки шоколад массаһын туҡып күбекләндерелгән татлы ризыҡ.
□ Мусс (ягодный). Алма му сы. Мусе әҙер-ләу. Мусе яратыу.
МУСС II [рус. < фр. mousse ‘күбек’] (Р: мусс; И.: whip; T.: saç köpüğü) и.
Причёска эшләгәндә сәсте нығытыу өсөн ҡулланылған косметик күбек. □ Мусе (средство ухода за волосами). Сифатлы мусс. Мусс һатып алыу.
МУССОН [рус. < фр. mousson} (Р: муссон; И.: monsoon; T.: muson) и. геогр.
Йәй — диңгеҙҙән, ҡыш ҡоро ерҙән иҫкән ел. □ Муссон. Тропик муссондар. Муссон еле. Йәйге муссон.
МУСТАНГ [рус. < исп. mustango] (Р: мустанг; И.: mustang; T.: yabani at) и. зоол.
Ҡырағайланған өй аты. □ Мустанг. Мус-тангыға әйләнеу.
МУТ I (Р: хитрый; И.: cunning; T.: kurnaz) с.
422
тыҡ йөй, бер артыҡ мускул юҡ. Аполлон! Р. Камалов. Атаның [Лайондың] йөҙөндә бер мускул да ҡыбырламаны. Әйтерһең, дошмандарының ҡулына уның ҡәҙерле ҡыҙы тугел, бөтөнләй сит бала эләккән. Н. Ғәйетбаев.
МУСКУЛАТУРА [рус.] (Р.: мускулатура; И.: musculature; T.: kaslar) и.
Тәндең бөтә ерендәге йәки берәй ағза өлөшөндәге һөлдә мускулдарының дөйөм исеме. □ Мускулатура. Тын алыу мускулатураһы. Мускулатураны кунектереу. Мускулатураны нығытыу.
МУСКУЛЛЫ (Р: мускулистый; И.: muscular; T.: adaleli) с.
Мускулы булған. □ Мускулистый. Мускуллы беләктәр. Мускуллы тән. ■ Бармаҡ араларынан атылып сыҡҡан ҡан [тракторсы Тар астың] ҡаты мускуллы беләге буйлап тубән аҡты. И. Насыри. [Сәлимәнең] куҙҙәре Хәмиттең киң маңлайына төшөп ятҡан ҡара сәстәренә, аҡыллы куҙҙәренә, мускуллы, һылыу кәуҙәһенә килешеп торған шаҡмаҡлы кук кулдәгенә һоҡланып туймай.
3. Биишева. Икенсе антракттан һуң көрәш майҙанына ике ир сыҡты. Береһе — [Моор] акробаттар костюмында, бик яман мускуллы, 30 йәштәр самаһында. М. Өмөтбаев.
МУСКУЛ-ТИРЕ БӨРМӘҺЕ (Р: мы шечно-кожная складка; И.: musculocutaneous bold; T.: kas deri kırması) и. физиол.
Мускул менән тире йыйылып торған урын. □ Мышечно-кожная складка. Мускул-тире бөрмәһенә укол һалыу. Бәпестең мускул-тире бөрмәһе.
МУСКУС [рус. < лат. muscus ‘еҫ’] и. ҡар. мисек. Мускус еҫе. Мускус ҡулланыу. ■ Мускус парфюмерияла киң ҡулланыла. Интернет селтәренән.
МУСКУС Л Ы ҮГЕҘ (Р: бык мускусный; И.: muskox; T.: misk öküzü) и. зоол.
Американың Арктика өлөшөндә һәм Гренландияла йәшәй торған, үгеҙгә лә, һарыҡ тәкәһенә лә оҡшаған ҡуш тояҡлы, һалбыр йөнлө, ҡуш мөгөҙлө, һөтимәр хайуан. □ Бык мускусный (лат. Ocibos moschatus).
МУСЛИМОВЛАР (Р: название одного из родовых подразделений башкир; И.: one of Bashkir clan names; T.: bir Başkurt soyunun ismi) и. этн.
Танып ҡәбиләһенә ҡараған бер башҡорт аймағының исеме. □ Название одного из родовых подразделений башкир племени танып. Муслимовлар шәжәрәһе. Муслимов-лар төйәге.
МУСЛИН [рус. < фр. mousseline} (Р: муслин; И.: mull; T.: bir tür dokuma) и. туҡ.
Көнсығышта етештерелеп, XVII быуатта Европала таралған ваҡ, еңел йоҡа мамыҡ туҡыма. □ Муслин. / Муслиновый. Ебәк муслин. Муслин кулдәк. Муслин яулыҡ. Муслин туҡыма.
МУСОРОПРОВОД [рус.] (Р: мусоропровод; И.: chute; T.: çöp bacası) и.
Сүп сығарыу торбаһы, сүп үткәргес.
□ Мусоропровод. Мусоропровод янында. Мусоропровод торбаһы. Мусоропровод ут-кәртеу.
МУСС I [рус. < фр. mousse ‘күбек’] (Р: мусс; И.: mousse; T.: çırpılmış tatlı krema) и. кул.
Еләк-емеш, һөт йәки шоколад массаһын туҡып күбекләндерелгән татлы ризыҡ.
□ Мусс (ягодный). Алма му сы. Мусе әҙер-ләу. Мусе яратыу.
МУСС II [рус. < фр. mousse ‘күбек’] (Р: мусс; И.: whip; T.: saç köpüğü) и.
Причёска эшләгәндә сәсте нығытыу өсөн ҡулланылған косметик күбек. □ Мусе (средство ухода за волосами). Сифатлы мусс. Мусс һатып алыу.
МУССОН [рус. < фр. mousson} (Р: муссон; И.: monsoon; T.: muson) и. геогр.
Йәй — диңгеҙҙән, ҡыш ҡоро ерҙән иҫкән ел. □ Муссон. Тропик муссондар. Муссон еле. Йәйге муссон.
МУСТАНГ [рус. < исп. mustango] (Р: мустанг; И.: mustang; T.: yabani at) и. зоол.
Ҡырағайланған өй аты. □ Мустанг. Мус-тангыға әйләнеу.
МУТ I (Р: хитрый; И.: cunning; T.: kurnaz) с.
422