Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том VI. Страница 429
Поиск по словарям
МЫЖҒЫУ
МЫҒЫРҘАУ (мығырҙа-) ҡ. диал. ҡар. мығырлау. Мығырҙап йөрөу. Мығырҙауын тыңламау.
МЫҒЫРЛАҠ (Р.: ворчливый; И.: grumbling; T.: mızmız) с.
Мыжып, мығыр-мығыр һөйләнеп йөрөү-сән. □ Ворчливый, брюзгливый. Мығырлаҡ кеше.
МЫҒЫРЛАНЫУ (мығырлан-) ҡ. төш. ҡар. мығырлау, страд, от мығырлау. ■ «Хәсиәте булһа ярай ҙа», — тип мығырланы [ҡарт]. Ә. Хәкимов. Ҡолоев ауыҙ эсенән генә ниҙер мығырланы ла, ағас араһында ҡалған ҡарға бата-сума өҫкө яҡҡа китте. Р. Солтангәрәев.
МЫҒЫРЛАТЫУ (мығырлат-) ҡ. йөкм. ҡар. мығырлау, понуд. от мығырлау. Әбейҙе мығырлатыу.
МЫҒЫРЛАУ (мығырла-) (Р: ворчать; И.: grumble; T.: somurdanmak) ҡ.
1. Ауыҙ эсенән ишетелер-ишетелмәҫ һөйләү. □ Бормотать. // Бормотание. ■ [Ҡасим — Гөлсөмгә:] Рәхмәт. Үҙемдә оҫта ла инде мин уға, — тип мығырлауҙан ары китә алманы. Н. Мусин. Хәҙисә Барласовна киткән-ҡайтҡанда уға ихлас өндәшеп, хәстәрләшеп йөрөгән курше ҡарсыҡ был юлы, тырҫ итеп боролоп, ауыҙ эсенән ниҙер мығырлап, уҙ булмәһенә инеп китте. Ә. Хәкимов.
2. Мыжып, ризаһыҙлыҡ белдереп һөйләнеү. □ Ворчать, брюзжать; бурчать. // Ворчание, бурчание. Әбей иртәнән бирле мығырлай. ■ Тимеркәй уға куптән кунек-кән, уға ундай мығырлауҙар ябай һуҙгә әйләнеп киткән, шуның өсөн дә Ҡотлояр байға ҡаршылашмай торғайны. Д. Юлтый. «Ел бит, бисә, керәйек, һалҡын», — тип мығырлап, ҡатынының артынан өҫтөрәлде ир кеше [Мәғәфур ағай]. Д. Бүләков. • Ҡабыҡ арба куп шығырлар, ҡарт ҡәйнә куп мығырлар. Әйтем.
МЫҒЫРЛАШЫУ (мығырлаш-) ҡ. урт. ҡар. мығырлау, взаимн. от мығырлау. Мығырлатҡан тауыш ишетелеу.
МЫҒЫР-МЫҒЫР (Р: подражание невнятному разговору; И.: sound imitation word; T.: fisfis) оҡш.
Ауыҙ эсенән ишетелер-ишетелмәҫ һөйләгән тауышты белдергән һүҙ. □ Подражание невнятному разговору, бормотанию. Мығыр-мығыр килеу. Мығыр-мығыр һөйләнеу. ■ Мығыр-мығыр килеп, .. һалдаттарҙы һугәләр. Д. Юлтый.
МЫҒЫР-МЫҒЫР ИТЕҮ (мығыр-мығыр ит-) ҡ. ҡар. мығырлау 1.
МЫҘАҺЫҘЛАУ (мыҙаһыҙла-) ҡ. диал. ҡар. маҙаһыҙлау. Мыҙаһыҙлап йөрөмә кешене.
МЫҘЫҠА (Р: копотливый; И.: sluggish; T.: ağır) с. диал. ҡар. ығыш.
Әкрен ҡуҙғалыусан, яй эшләгән, мыштыр (кеше тураһында). □ Копотливый, медлительный, неторопливый. Мыҙыҡа кеше. Мыҙыҡа килен.
МЫҘЫЛЫУ (мыҙыл-) (Р: возиться долго; И.: dawdle; T.: çok uğraşmak) ҡ. диал.
1. Яй ғына, һуҙылып йөрөү; мыштырлау. □ Возиться долго, копошиться. Мыҙы-лып ашау. Мыҙылып кейенеу.
2. Иркенлек, рәхәтлек тойоу; кинәнеү. □ Чувствовать себя свободно, непринуждённо. Мыҙылып ултырыу. ■ .. Һағындырып куренәһең, хасмы мыҙылыу һиңә?! X. Назар.
3. Ирәйеү. □ Нежиться, кокетничать.
МЫЖБЫР (Р: неторопливый; И.: unhurried; T.: yavaş) с. диал. ҡар. бызмыр.
Әкрен генә ҡуҙғалып йөрөгән, яй (кеше тураһында). □ Неторопливый, медлительный. Мыжбыр ҡатын.
МЫЖҒЫЛДАУ (мыжғылда-) ҡ. диал. ҡар. мыжғыу. Ҡырмыҫҡа иләуе кеуек мыжғылдау. Урамда кешеләр мыжғылдай. Баҙар мыжғылдап тора.
МЫЖҒЫРЛАУ (мыжғырла-) ҡ. ҡар. мыжғыу. Ҡырмыҫҡалар мыжғырлап тора.
МЫЖҒЫТЫУ (мыжғыт-) (Р: тревожить; И.: disturb; T.: korkutmak) ҡ.
Ҡайнашырға мәжбүр итеү; мыж килтереү (бөжәктәргә ҡарата). □ Тревожить, растревожить (насекомых). Ҡырмыҫҡаны мыжғытыу.
МЫЖҒЫУ I (мыжғы-) (Р: кишеть; И.: swarm; T.: kaynaşmak) ҡ. диал. ҡар. мыжлау.
429
МЫҒЫРҘАУ (мығырҙа-) ҡ. диал. ҡар. мығырлау. Мығырҙап йөрөу. Мығырҙауын тыңламау.
МЫҒЫРЛАҠ (Р.: ворчливый; И.: grumbling; T.: mızmız) с.
Мыжып, мығыр-мығыр һөйләнеп йөрөү-сән. □ Ворчливый, брюзгливый. Мығырлаҡ кеше.
МЫҒЫРЛАНЫУ (мығырлан-) ҡ. төш. ҡар. мығырлау, страд, от мығырлау. ■ «Хәсиәте булһа ярай ҙа», — тип мығырланы [ҡарт]. Ә. Хәкимов. Ҡолоев ауыҙ эсенән генә ниҙер мығырланы ла, ағас араһында ҡалған ҡарға бата-сума өҫкө яҡҡа китте. Р. Солтангәрәев.
МЫҒЫРЛАТЫУ (мығырлат-) ҡ. йөкм. ҡар. мығырлау, понуд. от мығырлау. Әбейҙе мығырлатыу.
МЫҒЫРЛАУ (мығырла-) (Р: ворчать; И.: grumble; T.: somurdanmak) ҡ.
1. Ауыҙ эсенән ишетелер-ишетелмәҫ һөйләү. □ Бормотать. // Бормотание. ■ [Ҡасим — Гөлсөмгә:] Рәхмәт. Үҙемдә оҫта ла инде мин уға, — тип мығырлауҙан ары китә алманы. Н. Мусин. Хәҙисә Барласовна киткән-ҡайтҡанда уға ихлас өндәшеп, хәстәрләшеп йөрөгән курше ҡарсыҡ был юлы, тырҫ итеп боролоп, ауыҙ эсенән ниҙер мығырлап, уҙ булмәһенә инеп китте. Ә. Хәкимов.
2. Мыжып, ризаһыҙлыҡ белдереп һөйләнеү. □ Ворчать, брюзжать; бурчать. // Ворчание, бурчание. Әбей иртәнән бирле мығырлай. ■ Тимеркәй уға куптән кунек-кән, уға ундай мығырлауҙар ябай һуҙгә әйләнеп киткән, шуның өсөн дә Ҡотлояр байға ҡаршылашмай торғайны. Д. Юлтый. «Ел бит, бисә, керәйек, һалҡын», — тип мығырлап, ҡатынының артынан өҫтөрәлде ир кеше [Мәғәфур ағай]. Д. Бүләков. • Ҡабыҡ арба куп шығырлар, ҡарт ҡәйнә куп мығырлар. Әйтем.
МЫҒЫРЛАШЫУ (мығырлаш-) ҡ. урт. ҡар. мығырлау, взаимн. от мығырлау. Мығырлатҡан тауыш ишетелеу.
МЫҒЫР-МЫҒЫР (Р: подражание невнятному разговору; И.: sound imitation word; T.: fisfis) оҡш.
Ауыҙ эсенән ишетелер-ишетелмәҫ һөйләгән тауышты белдергән һүҙ. □ Подражание невнятному разговору, бормотанию. Мығыр-мығыр килеу. Мығыр-мығыр һөйләнеу. ■ Мығыр-мығыр килеп, .. һалдаттарҙы һугәләр. Д. Юлтый.
МЫҒЫР-МЫҒЫР ИТЕҮ (мығыр-мығыр ит-) ҡ. ҡар. мығырлау 1.
МЫҘАҺЫҘЛАУ (мыҙаһыҙла-) ҡ. диал. ҡар. маҙаһыҙлау. Мыҙаһыҙлап йөрөмә кешене.
МЫҘЫҠА (Р: копотливый; И.: sluggish; T.: ağır) с. диал. ҡар. ығыш.
Әкрен ҡуҙғалыусан, яй эшләгән, мыштыр (кеше тураһында). □ Копотливый, медлительный, неторопливый. Мыҙыҡа кеше. Мыҙыҡа килен.
МЫҘЫЛЫУ (мыҙыл-) (Р: возиться долго; И.: dawdle; T.: çok uğraşmak) ҡ. диал.
1. Яй ғына, һуҙылып йөрөү; мыштырлау. □ Возиться долго, копошиться. Мыҙы-лып ашау. Мыҙылып кейенеу.
2. Иркенлек, рәхәтлек тойоу; кинәнеү. □ Чувствовать себя свободно, непринуждённо. Мыҙылып ултырыу. ■ .. Һағындырып куренәһең, хасмы мыҙылыу һиңә?! X. Назар.
3. Ирәйеү. □ Нежиться, кокетничать.
МЫЖБЫР (Р: неторопливый; И.: unhurried; T.: yavaş) с. диал. ҡар. бызмыр.
Әкрен генә ҡуҙғалып йөрөгән, яй (кеше тураһында). □ Неторопливый, медлительный. Мыжбыр ҡатын.
МЫЖҒЫЛДАУ (мыжғылда-) ҡ. диал. ҡар. мыжғыу. Ҡырмыҫҡа иләуе кеуек мыжғылдау. Урамда кешеләр мыжғылдай. Баҙар мыжғылдап тора.
МЫЖҒЫРЛАУ (мыжғырла-) ҡ. ҡар. мыжғыу. Ҡырмыҫҡалар мыжғырлап тора.
МЫЖҒЫТЫУ (мыжғыт-) (Р: тревожить; И.: disturb; T.: korkutmak) ҡ.
Ҡайнашырға мәжбүр итеү; мыж килтереү (бөжәктәргә ҡарата). □ Тревожить, растревожить (насекомых). Ҡырмыҫҡаны мыжғытыу.
МЫЖҒЫУ I (мыжғы-) (Р: кишеть; И.: swarm; T.: kaynaşmak) ҡ. диал. ҡар. мыжлау.
429