Рус
Баш
Академический словарь башкирского языка. Том VII. Страница 158
Поиск по словарям
ПРАКТИК
Курс үҙгәреүе, тауар хаҡтары, үткәреләсәк сара тураһында мәғлүмәт. □ Прайс-лист. Төҙөлөш эштәренә прайс-бит. Прайс-биттән заказ эшләу. Прайс-бит төҙөу.
ПРАКТИК I (Р.: практический; И.: practical; T.: pratik ile ilgili) с. ҡар. ғәмәли.
1. Эш, тормош талаптары менән билдәләнгән. □ Практический. Практик дәрес. Практик ярҙам итеу. Практик кәңәш биреу. Я Алик быйыл бишенсе курста практик дәрестәрҙең бигерәк тә ҡатмарлы буласағына бошондо. Ә. Хәкимов. Майор Кусимов .. практик кунекмәләрҙә лә, саңғыла йөрөуҙә лә дивизияла ал бирмәгән кеше булып сыға. Р. Өмөтбаев.
2. Туранан-тура эшкә, тормошҡа бәйле. □ Практический. Практик тәжрибә. Практик етәкселек. Я [Шәмсун] диссертацияһының фәнни яҡтан һәм практик тәжрибә менән нығытылыуына ла иғтибар итмәй башланы. Н. Мусин.
3. Эш, тормошто белеп, файҙа бирерҙәй нәмәне алдан ҡараусан. □ Практичный. Практик ир. Практик аҡыллы булыу.
ПРАКТИК II (практигы) [рус.] (Р: практик; И.: practical person; expert; T.: pratisyen) и. ҡар. тәжрибәле.
Үҙ эшендә күп тәжрибә туплаған, үҙ һәнәренә тәжрибә нигеҙендә эйә булған кеше. □ Практик. Теоретиктар һәм практиктар.
ПРАКТИКА [рус. < гр. praktikos] (Р.: практика; И.: practice; T.: pratik) и.
1. фәлс. Кешенең матди донъяны һәм йәмғиәтте тәьмин итеүгә йүнәлтелгән бөтә эшмәкәрлеге. □ Практика. Теорияны практика менән яраштырыу.
2. Теоретик фекерҙе тормошҡа ашырыу әлкәһе булған тормош; булмыш. □ Практика. Тормош практикаһы. Белемде практикала ҡулланыу. Практикаға инде-реу. Я [Шакир:] Реферат, унда әйтелә торған фекерҙәр практикала ҡулланыуға тәҡдим ителә торған ғилми хеҙмәт тугел. Н. Мусин. Практикала, көндәлек тормошта кешеләрҙең ҡараштары төрлөсә булырға мөмкин. А. Карнай.
3. Теоретик белемде ғәмәлдә ҡулланыу эше; күнекмә. □ Практика. Студенттарҙың
йәйге практикаһы. Практикаға китеу. Я [Солтанов] техникумда уҡыған сағында уҡ әле, леспромхозға практикаға барғанында, һул ҡулының беләген һындырған һәм ошо арҡала хәрби хеҙмәткә алынмаған. Н. Мусин. Вил Ваһапович практиканы ике тапҡыр Парижда уткән, француз классиктарын төп нөсхәлә уҡый. Ш. Хажиәхмәтов.
4. Ниндәйҙер эшмәкәрлек йәки тормош әлкәһендә тупланған күнекмә, тәжрибә. □ Практика. Уҡытыу практикаһы. Табип-лыҡ практикаһы. Медицина практикаһынан миҫал килтереу.
ПРАКТИКАНТ [рус.] (Р: практикант; И.: probationer; T: stajyer) и.
Практика (3) үтеп йөрөгән кеше. □ Практикант. / Практикантский. Практиканттар төркөмө. Я Гәзиткә яңыраҡ килгән йәш кенә практикант, .. ун биш-егерме йылдан бирле аулаҡ мөйөштә торған ташландыҡ хәлдәге иҫке шкафты асып, аҡтарырға тотона. Ә. Хәкимов. Техникумдан практикант егеттәр ебәргәндәр. Р. Солтангәрәев.
ПРАКТИКУМ [рус. < гр. praktikos] (Р: практикум; И.: practical work; T: uygulamalı dersler) и.
Уҡыу йортондағы ниндәйҙер фән буйынса үтелгән практик дәрес. □ Практикум. Математиканан практикум. Башҡорт теленән практикум уткәреу. Практикум етәксеһе.
ПРАПОРЩИК (прапорщигы) [рус.] (Р: прапорщик; И.: ensign; T: gedikli ve subay arasında alt rütbe) и. хәрби.
1. тар. Октябрь революцияһына тиклемге армияла иң кесе офицер дәрәжәһе һәм шул дәрәжәләге кеше. □ Прапорщик. / Прапорщицкий; прапорщичий. Н Генерал-губернаторҙың өйө тәңгәлендә көтөп торған прапорщик, Илмырҙаны ҡабаландырып, кирбес йорттоң икенсе ҡатындағы иркен булмәгә алып инде. Я. Хамматов. Хәрби шура сәркәтибе прапорщик Тереғолов ошо батальон менән килә ине. Р. Байымов.
2. Армияла кесе лейтенанттан түбән һәм старшинанан юғары баҫҡыстағы дәрәжә һәм шул дәрәжәләге кеше. □ Прапорщик. / Прапорщицкий; прапорщичий. Прапорщик дәрәжәһен алыу. Я Тәуге мәлдә, Мөхтәбәр
158
Курс үҙгәреүе, тауар хаҡтары, үткәреләсәк сара тураһында мәғлүмәт. □ Прайс-лист. Төҙөлөш эштәренә прайс-бит. Прайс-биттән заказ эшләу. Прайс-бит төҙөу.
ПРАКТИК I (Р.: практический; И.: practical; T.: pratik ile ilgili) с. ҡар. ғәмәли.
1. Эш, тормош талаптары менән билдәләнгән. □ Практический. Практик дәрес. Практик ярҙам итеу. Практик кәңәш биреу. Я Алик быйыл бишенсе курста практик дәрестәрҙең бигерәк тә ҡатмарлы буласағына бошондо. Ә. Хәкимов. Майор Кусимов .. практик кунекмәләрҙә лә, саңғыла йөрөуҙә лә дивизияла ал бирмәгән кеше булып сыға. Р. Өмөтбаев.
2. Туранан-тура эшкә, тормошҡа бәйле. □ Практический. Практик тәжрибә. Практик етәкселек. Я [Шәмсун] диссертацияһының фәнни яҡтан һәм практик тәжрибә менән нығытылыуына ла иғтибар итмәй башланы. Н. Мусин.
3. Эш, тормошто белеп, файҙа бирерҙәй нәмәне алдан ҡараусан. □ Практичный. Практик ир. Практик аҡыллы булыу.
ПРАКТИК II (практигы) [рус.] (Р: практик; И.: practical person; expert; T.: pratisyen) и. ҡар. тәжрибәле.
Үҙ эшендә күп тәжрибә туплаған, үҙ һәнәренә тәжрибә нигеҙендә эйә булған кеше. □ Практик. Теоретиктар һәм практиктар.
ПРАКТИКА [рус. < гр. praktikos] (Р.: практика; И.: practice; T.: pratik) и.
1. фәлс. Кешенең матди донъяны һәм йәмғиәтте тәьмин итеүгә йүнәлтелгән бөтә эшмәкәрлеге. □ Практика. Теорияны практика менән яраштырыу.
2. Теоретик фекерҙе тормошҡа ашырыу әлкәһе булған тормош; булмыш. □ Практика. Тормош практикаһы. Белемде практикала ҡулланыу. Практикаға инде-реу. Я [Шакир:] Реферат, унда әйтелә торған фекерҙәр практикала ҡулланыуға тәҡдим ителә торған ғилми хеҙмәт тугел. Н. Мусин. Практикала, көндәлек тормошта кешеләрҙең ҡараштары төрлөсә булырға мөмкин. А. Карнай.
3. Теоретик белемде ғәмәлдә ҡулланыу эше; күнекмә. □ Практика. Студенттарҙың
йәйге практикаһы. Практикаға китеу. Я [Солтанов] техникумда уҡыған сағында уҡ әле, леспромхозға практикаға барғанында, һул ҡулының беләген һындырған һәм ошо арҡала хәрби хеҙмәткә алынмаған. Н. Мусин. Вил Ваһапович практиканы ике тапҡыр Парижда уткән, француз классиктарын төп нөсхәлә уҡый. Ш. Хажиәхмәтов.
4. Ниндәйҙер эшмәкәрлек йәки тормош әлкәһендә тупланған күнекмә, тәжрибә. □ Практика. Уҡытыу практикаһы. Табип-лыҡ практикаһы. Медицина практикаһынан миҫал килтереу.
ПРАКТИКАНТ [рус.] (Р: практикант; И.: probationer; T: stajyer) и.
Практика (3) үтеп йөрөгән кеше. □ Практикант. / Практикантский. Практиканттар төркөмө. Я Гәзиткә яңыраҡ килгән йәш кенә практикант, .. ун биш-егерме йылдан бирле аулаҡ мөйөштә торған ташландыҡ хәлдәге иҫке шкафты асып, аҡтарырға тотона. Ә. Хәкимов. Техникумдан практикант егеттәр ебәргәндәр. Р. Солтангәрәев.
ПРАКТИКУМ [рус. < гр. praktikos] (Р: практикум; И.: practical work; T: uygulamalı dersler) и.
Уҡыу йортондағы ниндәйҙер фән буйынса үтелгән практик дәрес. □ Практикум. Математиканан практикум. Башҡорт теленән практикум уткәреу. Практикум етәксеһе.
ПРАПОРЩИК (прапорщигы) [рус.] (Р: прапорщик; И.: ensign; T: gedikli ve subay arasında alt rütbe) и. хәрби.
1. тар. Октябрь революцияһына тиклемге армияла иң кесе офицер дәрәжәһе һәм шул дәрәжәләге кеше. □ Прапорщик. / Прапорщицкий; прапорщичий. Н Генерал-губернаторҙың өйө тәңгәлендә көтөп торған прапорщик, Илмырҙаны ҡабаландырып, кирбес йорттоң икенсе ҡатындағы иркен булмәгә алып инде. Я. Хамматов. Хәрби шура сәркәтибе прапорщик Тереғолов ошо батальон менән килә ине. Р. Байымов.
2. Армияла кесе лейтенанттан түбән һәм старшинанан юғары баҫҡыстағы дәрәжә һәм шул дәрәжәләге кеше. □ Прапорщик. / Прапорщицкий; прапорщичий. Прапорщик дәрәжәһен алыу. Я Тәуге мәлдә, Мөхтәбәр
158