Академический словарь башкирского языка. Том VII. Страница 90


Поиск по словарям

Башҡорт теленең академик һүҙлеге. Том VII

ПАССИВЛЫҠ
нашыуы, алдан башлап йөрөмәуе тураһында һөйләне. Д. Бүләков.
ПАССИВЛЫҠ (пассивлығы) (Р.: пассивность; И.: inaction; passivity; T.: pasiflik) и.
Эшмәкәрһеҙлек, һүлпәнлек, вайымһыҙлыҡ. □ Пассивность. Пассивлыҡ курһәтеу. ■ Беҙҙең командование уғата пассивлыҡ курһәтергә теләмәй ине. Н. Мусин.
ПАССИОНАР I [рус. пассионарий < фр. passioner] (Р.: пассионарий; И.: super activist; T.: aktif kişi) и.
Үтә актив, темпераментлы, ниндәйҙер бер идея менән янған, уны бер нәмәгә лә ҡарамай алға һөргән кеше. □ Пассионарий. Пассионар булыу.
ПАССИОНАР II (Р: пассионарный; И.: passionary; T.: tutkulu) с.
Үтә актив, темпераментлы (кешегә, халыҡҡа ҡарата). □ Пассионарный. Пассионар шәхес. Пассионар теория.
ПАССИОНАРЛЫҠ (пассионар л ығы) (Р: пассионарность; И.: passionarity; Т.: pasionerlik) и.
Л. Н. Гумилёвтың концепцияһында кешеләрҙә ғәҙәти йәшәйеш өсөн талап ителгәнгә ҡарағанда күберәк энергия үҙләштереү һәләте һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән эш-хәрәкәткә артыҡ ҙур ынтылыш. □ Пассионарность. Милләт пассионарлығы. Төрки халыҡтарының пассионарлығы.
ПАСТА I [рус. < ит. pasta] (Р: паста; И.: paste; T.: macun) и.
Һылашып торған ҡуйы әйбер (медицинала, кулинарияла, косметикала һ. б. ҡулланыла). □ Паста. Томат пастаһы. Теш пастаһы. Эремсек пастаһы. К [Роза] ауыҙын сайҡатты, ҡайҙандыр паста алып килеп, тештәрен таҙартты. И. Ғиззәтуллин. Киҫәктәргә буленгән тоҙло ҡыярҙы, аҙ ғына ҡайнаған һыу, көнбағыш майы, гәрсис, ҡыҙыл борос, тоҙ, шәкәр ҡомо һалып буталған томат пастаһын өҫтәлгә айырым ҡуйырға. «Башҡортостан ҡыҙы», № 8, 2010.
ПАСТА II [рус. < m.pasta ‘ҡамыр’] (Р: паста; И.: dough, paste; T.: makarna) и.
Макарондан бешерелгән ашамлыҡ. □ Паста. Паста бешереу. Пастаға соус әҙерләу.
ПАСТА III [рус. < ит. pasta] и. һөйл.
1. ҡар. стержень. Зәңгәр паста һатып алыу.
2. Стержень эсендәге ҡуйы матдә.
□ Паста. Ручканың пастаһы бөттө.
ПАСТВА [рус.] (Р: паства; И.: block; congregation; T.: kiliseye gelenlerin cemaati) u.
Бер христиан ғибәҙәтханаһына йөрөп ғибәҙәт ҡылыусылар. □ Паства.
ПАСТЕЛЬ [рус. < pastel < m. pastelle] (P: пастель; И.: pastel; T.: pastel) u.
1. Һүрәт төшөрөү өсөн тәғәйенләнгән ҡабыҡһыҙ йомшаҡ буяу ҡәләмдәре. □ Пастель. / Пастельный. Пастель менән төшө-рөу. Пастель ҡәләмдәре. М Тоҫлө ҡәләм дә, пастель дә, балсыҡ та ҡыҙҙың ҡулы тейеу менән йәпләнеп киткәндәй була. «Йәшлек», 7 декабрь 2012.
2. Шундай ҡәләмдәр менән төшөрөлгән рәсем. □ Пастель. Пастель ысулы менән эшләнгән рәсем. М Гуашь, акварель, пастель техникаһында эшләнгән ижади эштәр авторҙарының оҫталығы һәм тәрән фәлсәфәһе менән хайран ҡалдыра. «Йәшлек», 6 август 2009.
3. Тоноғораҡ, йомшаҡ төҫ. □ Пастель. / Пастельный. Пастель тон. Пастель төҫтәр.
ПАСТЕРИЗАТОР [рус. < фр. pasteurisation] (Р: пастеризатор; И.: pasteurizer; Т.: pastörizör) и.
Пастеризация яһай торған аппарат.
□ Пастеризатор. Һөт пастеризаторы. Һыра пастеризаторы. Пастеризатор ҡулланыу.
ПАСТЕРИЗАЦИЯ [рус. < фр. pasteurisation < Pasteur] (Р: пастеризация; И.: pasteurization; T.: pastörizasyon) и.
Аҙыҡтың зарарлы микробтарын үлтерер өсөн 60—70 градусҡа тиклем эҫетелеүе.
□ Пастеризация. Оҙайлы пастеризация. Пастеризация яһау. һөтто пастеризациянан уткәреу.
ПАСТЕРИЗАЦИЯЛАНЫУ (пастеризациялай-) ҡ. төш. ҡар. пастеризациялау. страд, от пастеризациялау. Пасте-ризацияланмаған һөт. Пастеризация-ланған һыра. ■ Былтыр предприятие .. 4 мең тонна пастеризацияланған, 71 тон
90