Баш
Рус
Башҡорт теленең академик һүҙлеге. Том III. 632 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
зыянлы
нашмаған, киреһенсә, улар менән көрәшкән, үҙҙәренә кем зыянлы, кем файҙалы икәнлеген яҡшы айырған. 3. Шәрҡи.
ЗЫЯНЛЫ II (Р.: вредно; И.: harmfully, detrimental; T.: ziyanlı) р.
Эшкә, тормошҡа кире тәьҫирле; насар һөҙөмтәле булған. □ Вредно, пагубно, убыточно.
ЗЫЯНЛЫҠЛЫ I (Р: убыточный; И.: unprofitable, pernicious; T.: ziyankârlık) с.
Матди юғалтыуға килтергән; файҙаһыҙ. □ Убыточный, невыгодный, бесприбыльный; пагубный. Зыянлыҡлы хужалыҡ. Зыянлыҡлы төҙөлөш.
ЗЫЯНЛЫҠЛЫ II (Р.: убыточно; И.: unprofitable, pernicious; at a loss; T.: ziyankârlık) P-
Файҙаһыҙ. □ Убыточно, невыгодно, бесприбыльно, в ущерб чему. Хеҙмәткә зыянлыҡлы. Зыянлыҡлы булыу.
ЗЫЯНЛЫҠҺЫҘ I (Р: безубыточный; И.: break-even; T.: ziyansız) с.
Матди юғалтыуға килтермәй торған; килемле. □ Безубыточный. Зыянлыҡһыҙ хужалыҡ.
ЗЫЯНЛЫҠҺЫҘ II (Р: безубыточный; И.: break-even; T.: ziyansız) р.
Матди юғалтыуға килтермәйсә. □ Безубыточно; без ущерба. Зыянлыҡһыҙ булыу.
ЗЫЯРАТ [ғәр. bjLj] (Р: кладбище; И.: cemetery; T.: mezarlık) и.
Үлгән кешеләрҙе күмә торған урын; ҡәберлек. □ Кладбище. / Кладбищенский. Мосолман зыяраты. Зыярат ҡапҡаһы. И [Әхмәҙулла:] Халыҡ бына ошо имәнлектә яңы зыярат яһаны, яу батырҙарын күмергә бөтә халыҡ килде. Ә. Вахитов.
ЗЫЯРАТ ИТЕҮ (зыярат ит-) (Р: посещать; И.: call at; T.: ziyaret etmek) ҡ.
1. Кемделер йәки ниндәйҙер ерҙе күрергә, ҡарарға, хәл белергә барыу. □ Посещать, навещать, наведываться. // Посещение, визит. К Был урынды бер нисә тапҡыр зыярат итеп, бөтә ҡанундарын .. үҙләштереп бөткән извозчиктар аттарын урынлаштырып, ар
баларындасы .. нәмәләрен бушата башланы. И. Насыри.
2. дини. Изге урынды йәки нәмәне барып күреп, дини йола атҡарыу. □ Посещать чью-л. могилу, святые места. Ишан ҡәберен зыярат итеү.
ЗЫЯРАТ ҠЫЛЫУ (зыярат ҡыл-) ҡ. ҡар. зыярат итеү. М [Әбей:] Бер нисә көндән тәүге Ҡөрьәнде Сәмәрҡәндкә оҙаталар икән. Ана шуны зыярат ҡылырға, ҡарай барырға мөмкин, тинеләр. С. Агиш.
ЗЫЯФӘТ [ғәр. (Р: угощение; И.: treat, fare, hospitality; T.: ziyafet) и. иҫк. кит.
Һый-хөрмәт, ҡунаҡсыллыҡ. □ Угощение, почтение, гостеприимство; пир.
ЗЫЯФӘТ ИТЕҮ (зыяфәт ит-) (Р: угощать; И.: treat to; T.: ziyafet vermek) ҡ.
һый-хөрмәт күрһәтеү; һыйлау; ҡунаҡ итеү. □ Угощать, проявить гостеприимство, оказать радушие, давать банкет.
ЗӘБ-ЗӘБ-ЗӘҮ (Р: слово подзыва телят; И.: word for summoning calves; T.: beze beze) саҡ.
Быҙауҙы саҡырыу һүҙе. □ Слово подзыва телят.
ЗӘБУН [фарс. û>>j] (Р: слабый; И.: weak; T.: zayıf) с. иҫк.
1. Ҡеүәтһеҙ, көсһөҙ, зәғиф. □ Слабый, бессильный, плохой.
2. Бик ваҡ, әһәмиәтһеҙ. □ Незначительный, неважный, мелочный.
3. Хурлыҡлы, ерәнгес, сирҡаныс. □ Постыдный, отвратительный. И Ҡыйыш булды баҫып торған иҙәндәрем, мин-минлеккә төшөп, зәбун булдым инде. М. Өмөтбаев.
ЗӘБУР [ғәр. jjJ] (Р: псалмы Давида; И.: David’s psalms; T.: Zebur) и. дини.
Б. э. т. 1086 йылда боронғо йәһүд телендә яҙылған дини теҙмә китап. □ Псалмы Давида (написанные в 1086 г. до н. э. на древнееврейском языке).
ЗӘҒЕМ [ғәр. ес j] (Р: предположение; И.: supposition; assumption; T.: tahmin) и. иҫк. кит.
Фараз, уй. □ Предположение, допущение, мнение, гипотеза. К Эшегеҙ мөзәййән-
632
нашмаған, киреһенсә, улар менән көрәшкән, үҙҙәренә кем зыянлы, кем файҙалы икәнлеген яҡшы айырған. 3. Шәрҡи.
ЗЫЯНЛЫ II (Р.: вредно; И.: harmfully, detrimental; T.: ziyanlı) р.
Эшкә, тормошҡа кире тәьҫирле; насар һөҙөмтәле булған. □ Вредно, пагубно, убыточно.
ЗЫЯНЛЫҠЛЫ I (Р: убыточный; И.: unprofitable, pernicious; T.: ziyankârlık) с.
Матди юғалтыуға килтергән; файҙаһыҙ. □ Убыточный, невыгодный, бесприбыльный; пагубный. Зыянлыҡлы хужалыҡ. Зыянлыҡлы төҙөлөш.
ЗЫЯНЛЫҠЛЫ II (Р.: убыточно; И.: unprofitable, pernicious; at a loss; T.: ziyankârlık) P-
Файҙаһыҙ. □ Убыточно, невыгодно, бесприбыльно, в ущерб чему. Хеҙмәткә зыянлыҡлы. Зыянлыҡлы булыу.
ЗЫЯНЛЫҠҺЫҘ I (Р: безубыточный; И.: break-even; T.: ziyansız) с.
Матди юғалтыуға килтермәй торған; килемле. □ Безубыточный. Зыянлыҡһыҙ хужалыҡ.
ЗЫЯНЛЫҠҺЫҘ II (Р: безубыточный; И.: break-even; T.: ziyansız) р.
Матди юғалтыуға килтермәйсә. □ Безубыточно; без ущерба. Зыянлыҡһыҙ булыу.
ЗЫЯРАТ [ғәр. bjLj] (Р: кладбище; И.: cemetery; T.: mezarlık) и.
Үлгән кешеләрҙе күмә торған урын; ҡәберлек. □ Кладбище. / Кладбищенский. Мосолман зыяраты. Зыярат ҡапҡаһы. И [Әхмәҙулла:] Халыҡ бына ошо имәнлектә яңы зыярат яһаны, яу батырҙарын күмергә бөтә халыҡ килде. Ә. Вахитов.
ЗЫЯРАТ ИТЕҮ (зыярат ит-) (Р: посещать; И.: call at; T.: ziyaret etmek) ҡ.
1. Кемделер йәки ниндәйҙер ерҙе күрергә, ҡарарға, хәл белергә барыу. □ Посещать, навещать, наведываться. // Посещение, визит. К Был урынды бер нисә тапҡыр зыярат итеп, бөтә ҡанундарын .. үҙләштереп бөткән извозчиктар аттарын урынлаштырып, ар
баларындасы .. нәмәләрен бушата башланы. И. Насыри.
2. дини. Изге урынды йәки нәмәне барып күреп, дини йола атҡарыу. □ Посещать чью-л. могилу, святые места. Ишан ҡәберен зыярат итеү.
ЗЫЯРАТ ҠЫЛЫУ (зыярат ҡыл-) ҡ. ҡар. зыярат итеү. М [Әбей:] Бер нисә көндән тәүге Ҡөрьәнде Сәмәрҡәндкә оҙаталар икән. Ана шуны зыярат ҡылырға, ҡарай барырға мөмкин, тинеләр. С. Агиш.
ЗЫЯФӘТ [ғәр. (Р: угощение; И.: treat, fare, hospitality; T.: ziyafet) и. иҫк. кит.
Һый-хөрмәт, ҡунаҡсыллыҡ. □ Угощение, почтение, гостеприимство; пир.
ЗЫЯФӘТ ИТЕҮ (зыяфәт ит-) (Р: угощать; И.: treat to; T.: ziyafet vermek) ҡ.
һый-хөрмәт күрһәтеү; һыйлау; ҡунаҡ итеү. □ Угощать, проявить гостеприимство, оказать радушие, давать банкет.
ЗӘБ-ЗӘБ-ЗӘҮ (Р: слово подзыва телят; И.: word for summoning calves; T.: beze beze) саҡ.
Быҙауҙы саҡырыу һүҙе. □ Слово подзыва телят.
ЗӘБУН [фарс. û>>j] (Р: слабый; И.: weak; T.: zayıf) с. иҫк.
1. Ҡеүәтһеҙ, көсһөҙ, зәғиф. □ Слабый, бессильный, плохой.
2. Бик ваҡ, әһәмиәтһеҙ. □ Незначительный, неважный, мелочный.
3. Хурлыҡлы, ерәнгес, сирҡаныс. □ Постыдный, отвратительный. И Ҡыйыш булды баҫып торған иҙәндәрем, мин-минлеккә төшөп, зәбун булдым инде. М. Өмөтбаев.
ЗӘБУР [ғәр. jjJ] (Р: псалмы Давида; И.: David’s psalms; T.: Zebur) и. дини.
Б. э. т. 1086 йылда боронғо йәһүд телендә яҙылған дини теҙмә китап. □ Псалмы Давида (написанные в 1086 г. до н. э. на древнееврейском языке).
ЗӘҒЕМ [ғәр. ес j] (Р: предположение; И.: supposition; assumption; T.: tahmin) и. иҫк. кит.
Фараз, уй. □ Предположение, допущение, мнение, гипотеза. К Эшегеҙ мөзәййән-
632