Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 108 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОКАРАТЬ
ПОКАРАТЬ сов. см. карать
ПОКАРАУЛИТЬ сов. кого-что и без доп.; разг. ҡарауыллап (ҡарап) тороу; покараулить вещи әйберҙәрҙе ҡарап тороу
ПОКАТАТЬ сов. кого-что йөрөтөү, йөрөтөп килтереү; покатать детей на машине балаларҙы машинала йөрөтөп килтереү
ПОКАТАТЬСЯ сов. йөрөп килеү (алыу), ултырып йөрөү, шыуып алыу; покататься на лодке кәмәгә ултырып йөрөү; покататься на лыжах саңғыла шыуып алыу
ПОКАТИТЬ сов. 1. что тәгәр(л)әтеү, тумар-латыу, тәгәр(л)әтеп (тумарлатып) алып китеү; покатить бревно бүрәнә тәгәр(л)әтеү; покатить бочку к машине мискәне машинаға табан тәгәр(л)әтеү 2. разг. (быстро поехать) китеп барыу; он покатил в город ул ҡалаға китеп барҙы
ПОКАТИТЬСЯ сов. 1. тәгәр(л)әп (тумарлап) китеү; мяч покатился туп тәгәр(л)әп китте 2. тәгәр(л)әп (шыуып) төшөү; покатиться с горы тауҙан тәгәр(л)әп төшөү ♦ покатиться со смеху тәгәрәп көлөү, эс ҡатып көлөү
ПОКАТЫЙ, -ая, -ое һөҙәк, һарҡыу, иңкеү; покатая крыша һөҙәк ҡыйыҡ; покатые плечи иңкеү яурын
ПОКАЧАТЬ сов. 1. кого-что бәүетеү, тирбәтеү; покачать ребёнка баланы бәүетеү 2. чем һелкеү, сайҡау; покачать головой баш һелкеү 3. что (бер аҙ) һурҙырыу; покачать воду бер аҙ һыу һурҙырыу
ПОКАЧАТЬСЯ сов. бәүелеү, тирбәлеү; покачаться на качелях бәүелсәктә бәүелеү; часовой маятник покачался и остановился сәғәт теле тирбәлде лә туҡтап ҡалды
ПОКАЧИВАТЬ несов. 1. кого-что бәүетең-керәү, тирбәтеңкерәү, бәүеткеләү, тирбәткеләү, сәңгелдәтеү; покачивать ребёнка баланы тирбәтеңкерәү 2. чем һелккеләү, һелкеңкерәү, сайҡаң-ҡырау; покачивать головой баш һелккеләү
ПОКАЧИВАТЬСЯ несов. 1. (слегка качаться ) бәүелеңкерәү, тирбәлеңкерәү 2. (при ходьбе) аушанлау, аушан-таушан килеү, ауа-түнә барыу (килеү); идти покачиваясь аушан-таушан китеп барыу
ПОКАЧНУТЬ сов. что һелкетеп (тирбәтеп, ҡыбырлатып) ҡуйыу
ПОКАЧНУТЬСЯ сов. 1. сайҡалып (бәүелеп) китеү; гимнаст покачнулся гимнаст сайҡалып китте 2. разг. (накрениться) ҡыйшайыу, аушайыу; избушка сильно покачнулась өй ныҡ аушайған
ПОКАШЛИВАТЬ несов. йүткерештереү, йүтәлләштереү, йүткергеләү
ПОКАШЛЯТЬ сов. йүткереп ҡуйыу, йүтәлләп алыу
ПОКАЯНИЕ с тәүбә; приносить покаяние тәүбә итеү, тәүбәгә килеү
ПОКАЯННЫЙ, -ая, -ое тәүбә ...ы, тәүбә итеү ...ы; покаянные слова тәүбә һүҙҙәре; покаянное письмо тәүбә хаты
покаяться сов. см. каяться
ПОКВИТАТЬСЯ сов.; разг. 1. с чем (отдать долг сполна) иҫәпләшеү, иҫәпте өҙөү 2. с кем (отомстить) иҫәпләшеү, үс алыу
ПОКЕР м покер (карт уйыны төрө); играть в покер покер уйнау
ПОКИВАТЬ сов. һелкеп (һелккеләп) ҡуйыу
ПОКИДАТЬ I сов.; разг. ырғытҡылау, быраҡтырып (ташлап) бөтөрөү, атып бәреү, теләһә ҡайҙа ташлау
ПОКИДАТЬ II несов. см. покинуть
ПОКИНУТЬ сов. кого-что 1. ташлап (ҡалдырып) китеү; покинуть город ҡаланы ташлап китеү; покинуть детей балаларҙы ташлап китеү; покинуть службу эш урынын ҡалдырып китеү 2. перен. китеү, ҡайтыу; силы покинули его уның ҡарыуы ҡайтты; его покинуло счастье уның ҡото китте ♦ покинуть на произвол судьбы см. произвол
ПОКИПЕТЬ сов. ҡайнаңҡырау, ҡайнай биреү
ПОКИПЯТИТЬ сов. что ҡайнатыңҡырау, ҡайната биреү; покипятить молоко һөттө ҡайната биреү
ПОКЛАДАТЬ: рук не покладать уст. арымай-талмай, ҡул ҡаушырмай, бер туҡтамай; не покладая рук тырышып
покладистый, -ая, -ое ыҡҡа килеүсән, һүҙ тыңлаусан, күндәм; покладистый характер күндәм холоҡ
ПОКЛАЖА ж; разг. йөк, һалыҡ; тяжёлая поклажа ауыр йөк
ПОКЛЕВАТЬ сов. 1. что (склевать всё) сүпләп (суҡып) бөтөрөү; куры поклевали просо тауыҡтар тарыны сүпләп бөтөрҙө 2. что, чего (склевать немного) сүпләштереү, (бер аҙ) сүпләү; поклевать зёрен ашлыҡ сүпләштереү 3. что и без доп. (о рыбе) сирткеләү, сиртеште-реү 4. чего; разг. (поесть немного — о человеке ) әҙ-мәҙ генә ашау, ҡапҡылау, семтештереү; за завтраком поклевал пирожка иртән әҙ-мәҙ бөйөрөк кенә ашаны
ПОКЛЁП м; разг. яла; возвести поклёп на кого-л. берәйһенә яла яғыу
ПОКЛОН м 1. баш эйеү (ололап, иҫәнләшеп, рәхмәт белдереп һ. б.) 2. сәләм; передать поклон сәләм ебәреү ♦ идти на поклон (с поклоном) барып баш эйеү, ялынып һорау
ПОКЛОНЕНИЕ с 1. см. поклоняться 2. баш эйеү, табыныу; поклонение таланту писателя яҙыусының талантына баш эйеү
ПОКЛОНИТЬСЯ сов. кому-чему 1. см. кланяться 1, 2; 2. перен. (попросить, унижаясь) ялынып (үтенеп) һорау, ялыныу, үтенеү
ПОКЛОННИК м и ПОКЛОННИЦА ж 1. (почитатель, почитательница) табыныусы,
108
ПОКАРАТЬ сов. см. карать
ПОКАРАУЛИТЬ сов. кого-что и без доп.; разг. ҡарауыллап (ҡарап) тороу; покараулить вещи әйберҙәрҙе ҡарап тороу
ПОКАТАТЬ сов. кого-что йөрөтөү, йөрөтөп килтереү; покатать детей на машине балаларҙы машинала йөрөтөп килтереү
ПОКАТАТЬСЯ сов. йөрөп килеү (алыу), ултырып йөрөү, шыуып алыу; покататься на лодке кәмәгә ултырып йөрөү; покататься на лыжах саңғыла шыуып алыу
ПОКАТИТЬ сов. 1. что тәгәр(л)әтеү, тумар-латыу, тәгәр(л)әтеп (тумарлатып) алып китеү; покатить бревно бүрәнә тәгәр(л)әтеү; покатить бочку к машине мискәне машинаға табан тәгәр(л)әтеү 2. разг. (быстро поехать) китеп барыу; он покатил в город ул ҡалаға китеп барҙы
ПОКАТИТЬСЯ сов. 1. тәгәр(л)әп (тумарлап) китеү; мяч покатился туп тәгәр(л)әп китте 2. тәгәр(л)әп (шыуып) төшөү; покатиться с горы тауҙан тәгәр(л)әп төшөү ♦ покатиться со смеху тәгәрәп көлөү, эс ҡатып көлөү
ПОКАТЫЙ, -ая, -ое һөҙәк, һарҡыу, иңкеү; покатая крыша һөҙәк ҡыйыҡ; покатые плечи иңкеү яурын
ПОКАЧАТЬ сов. 1. кого-что бәүетеү, тирбәтеү; покачать ребёнка баланы бәүетеү 2. чем һелкеү, сайҡау; покачать головой баш һелкеү 3. что (бер аҙ) һурҙырыу; покачать воду бер аҙ һыу һурҙырыу
ПОКАЧАТЬСЯ сов. бәүелеү, тирбәлеү; покачаться на качелях бәүелсәктә бәүелеү; часовой маятник покачался и остановился сәғәт теле тирбәлде лә туҡтап ҡалды
ПОКАЧИВАТЬ несов. 1. кого-что бәүетең-керәү, тирбәтеңкерәү, бәүеткеләү, тирбәткеләү, сәңгелдәтеү; покачивать ребёнка баланы тирбәтеңкерәү 2. чем һелккеләү, һелкеңкерәү, сайҡаң-ҡырау; покачивать головой баш һелккеләү
ПОКАЧИВАТЬСЯ несов. 1. (слегка качаться ) бәүелеңкерәү, тирбәлеңкерәү 2. (при ходьбе) аушанлау, аушан-таушан килеү, ауа-түнә барыу (килеү); идти покачиваясь аушан-таушан китеп барыу
ПОКАЧНУТЬ сов. что һелкетеп (тирбәтеп, ҡыбырлатып) ҡуйыу
ПОКАЧНУТЬСЯ сов. 1. сайҡалып (бәүелеп) китеү; гимнаст покачнулся гимнаст сайҡалып китте 2. разг. (накрениться) ҡыйшайыу, аушайыу; избушка сильно покачнулась өй ныҡ аушайған
ПОКАШЛИВАТЬ несов. йүткерештереү, йүтәлләштереү, йүткергеләү
ПОКАШЛЯТЬ сов. йүткереп ҡуйыу, йүтәлләп алыу
ПОКАЯНИЕ с тәүбә; приносить покаяние тәүбә итеү, тәүбәгә килеү
ПОКАЯННЫЙ, -ая, -ое тәүбә ...ы, тәүбә итеү ...ы; покаянные слова тәүбә һүҙҙәре; покаянное письмо тәүбә хаты
покаяться сов. см. каяться
ПОКВИТАТЬСЯ сов.; разг. 1. с чем (отдать долг сполна) иҫәпләшеү, иҫәпте өҙөү 2. с кем (отомстить) иҫәпләшеү, үс алыу
ПОКЕР м покер (карт уйыны төрө); играть в покер покер уйнау
ПОКИВАТЬ сов. һелкеп (һелккеләп) ҡуйыу
ПОКИДАТЬ I сов.; разг. ырғытҡылау, быраҡтырып (ташлап) бөтөрөү, атып бәреү, теләһә ҡайҙа ташлау
ПОКИДАТЬ II несов. см. покинуть
ПОКИНУТЬ сов. кого-что 1. ташлап (ҡалдырып) китеү; покинуть город ҡаланы ташлап китеү; покинуть детей балаларҙы ташлап китеү; покинуть службу эш урынын ҡалдырып китеү 2. перен. китеү, ҡайтыу; силы покинули его уның ҡарыуы ҡайтты; его покинуло счастье уның ҡото китте ♦ покинуть на произвол судьбы см. произвол
ПОКИПЕТЬ сов. ҡайнаңҡырау, ҡайнай биреү
ПОКИПЯТИТЬ сов. что ҡайнатыңҡырау, ҡайната биреү; покипятить молоко һөттө ҡайната биреү
ПОКЛАДАТЬ: рук не покладать уст. арымай-талмай, ҡул ҡаушырмай, бер туҡтамай; не покладая рук тырышып
покладистый, -ая, -ое ыҡҡа килеүсән, һүҙ тыңлаусан, күндәм; покладистый характер күндәм холоҡ
ПОКЛАЖА ж; разг. йөк, һалыҡ; тяжёлая поклажа ауыр йөк
ПОКЛЕВАТЬ сов. 1. что (склевать всё) сүпләп (суҡып) бөтөрөү; куры поклевали просо тауыҡтар тарыны сүпләп бөтөрҙө 2. что, чего (склевать немного) сүпләштереү, (бер аҙ) сүпләү; поклевать зёрен ашлыҡ сүпләштереү 3. что и без доп. (о рыбе) сирткеләү, сиртеште-реү 4. чего; разг. (поесть немного — о человеке ) әҙ-мәҙ генә ашау, ҡапҡылау, семтештереү; за завтраком поклевал пирожка иртән әҙ-мәҙ бөйөрөк кенә ашаны
ПОКЛЁП м; разг. яла; возвести поклёп на кого-л. берәйһенә яла яғыу
ПОКЛОН м 1. баш эйеү (ололап, иҫәнләшеп, рәхмәт белдереп һ. б.) 2. сәләм; передать поклон сәләм ебәреү ♦ идти на поклон (с поклоном) барып баш эйеү, ялынып һорау
ПОКЛОНЕНИЕ с 1. см. поклоняться 2. баш эйеү, табыныу; поклонение таланту писателя яҙыусының талантына баш эйеү
ПОКЛОНИТЬСЯ сов. кому-чему 1. см. кланяться 1, 2; 2. перен. (попросить, унижаясь) ялынып (үтенеп) һорау, ялыныу, үтенеү
ПОКЛОННИК м и ПОКЛОННИЦА ж 1. (почитатель, почитательница) табыныусы,
108