Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 111 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОЛЕВИЦА
ля покрылись снегом яландар ҡар менән ҡапланды 3. (заглушиться — о звуках) ҡапланыу, баҫылып ҡалыу 4. (возместиться) ҡапланыу
ПОКРЫШКА ж 1. прост. см. покрыть 1; 2. разг. (крышка) ҡапҡас, япҡыс 3. покрышка; автомобильная покрышка автомобиль покрышкаһы; покрышка футбольного мяча футбол тубының покрышкаһы
ПОКУПАТЕЛЬ м и ПОКУПАТЕЛЬНИЦА ж һатып алыусы
ПОКУПАТЕЛЬНЫЙ, -ая, -ое һатып алыу ...ы; покупательная способность населения халыҡтың һатып алыу һәләте
ПОКУПАТЕЛЬСКИЙ, -ая, -ое һатып алыу-сы(лар) ...ы; покупательская конференция һатып алыусылар конференцияһы
ПОКУПАТЬ несов. кого-что; в разн. знач. һатып алыу
ПОКУПКА ж 1. см. покупать 2. (купленная вещь) һатып алынған әйбер; дешёвая покупка арзанға һатып алынған әйбер
ПОКУПНОЙ, -ая, -ое 1. һатып алыу ...ы; покупная цена земли ерҙең һатып алыу хаҡы 2. (купленный) һатып алынған; покупной хлеб һатып алынған икмәк 3. см. покупательный
ПОКУРИВАТЬ несов. что и без доп.; разг. тәмәке тартыу (тартҡылау)
ПОКУРИТЬ сов. что, чего и без доп. тәмәке тартыу (тартып алыу); покурить табачку тәмәке тартып алыу
ПОКУСАТЬ сов. кого-что 1. тешләү, тешләп-тешләп алыу; покусать губы ирендәрҙе тешләү 2. тешләү; (о пчёлах) сағыу, сағып сығыу (бөтөү)
ПОКУСИТЬСЯ сов. на что и с неопр. (попытаться что-л. сделать) -ға/-гә ынтылыу (уйлап ҡарау, хасланыу, ҡул һуҙыу (һуҙып ҡарау)); покуситься на чужое имущество кеше милкенә ҡул һуҙыу
ПОКУСЫВАТЬ несов. кого-что 1. тешләш-тереү, тешләгеләү; покусывать губы ирендәрҙе тешләгеләү 2. (о пчёлах, крапиве и т.п.) сағыу, саҡҡылау
ПОКУШАТЬ сов. что, чего и без доп. ашау, ашап алыу
ПОКУШАТЬСЯ несов. см. покуситься
ПОКУШЕНИЕ с 1. см. покуситься — покушаться 2. (попытка убить) үлтермәксе булыу, үлтерергә итеү
ПОЛ I м иҙән; деревянный пол ағас иҙән
ПОЛ II м енес, зат ♦ женский пол см. женский; прекрасный (слабый, нежный) пол шутл. ҡатын-ҡыҙ заты; сильный пол шутл. ир-ат заты
ПОЛ... и ПОЛ-... урыҫ телендә ҡушма һцҙҙәрҙец “ ярты ”, “ ярым ” мәғәнәһен ацлатҡан беренсе өлөшө, мәҫ., полдеревни ярты ауыл; пол-яблока ярты алма; полжизни ярты ғүмер;
111
на полпути ярты юлда; полвторого икенсе ярты; пол-оборота ярым әйләнеш (боролош)
ПОЛА ж 1. (пальто, пиджака и т. п.) сабыу, салғый; правая пола уң салғый 2. (край навешенного полотнища) итәк; пола палатки сатырҙың итәге ♦ из-под полы ҡуйындан, итәк аҫтынан ( йәшереп )
ПОЛАГАТЬ несов. (думать) уйлау, иҫәп тотоу, тип уйлау (белеү, һанау, иҫәпләү); полагать выполнить работу к сроку эште ваҡытына үтәргә иҫәп тотоу
ПОЛАГАТЬСЯ I несов. (быть установленным ) ярау, тейеш (ярашлы) булыу; так полагается шулай булырға тейеш; курить не полагается тәмәке тартырға ярамай
ПОЛАГАТЬСЯ II несов. 1. см. положиться 2. страд. от полагать
ПОЛАДИТЬ сов. с кем и без доп. килешеү, ярашыу, һыйышыу; мы с ним всегда поладим беҙ уның менән һәр ваҡыт килешербеҙ; не поладить между собой үҙ-ара һыйыша алмау
ПОЛАКОМИТЬСЯ сов. татлы һыйланыу, тәм-татҡа һыйланып алыу
ПОЛАТИ только мн. һәндерә
ПОЛБА ж борай
ПОЛБЕДЫ в знач. сказ.; разг. әллә ни ҙур бәлә түгел, бигүк насар түгел; это ещё полбеды уныһы әллә ни ҙур бәлә түгел
ПОЛДЕНЬ м төш, өйлә, төш ваҡыты, көн үҙәге (уртаһы); до полудня өйләгә (төшкә) тиклем
ПОЛДНЕВНЫЙ, -ая, -ое төшкө, төш (өйлә) ваҡытындағы, көн үҙәгендәге (уртаһындағы); полдневный зной көн үҙәгендәге эҫелек
ПОЛДНИК м 1. (еда) икенде ашы 2. (время такого приёма пищи) икенде
ПОЛДНИЧАТЬ несов.; разг. икенде ашын ашау
ПОЛДНЯ м ярты көн
пОле с 1. ялан; идти полем яландан барыу 2. (засеянный участок земли) баҫыу, ҡыр; пахотное поле һөрөүгә яраҡлы баҫыу; пшеничное поле бойҙай баҫыуы; опытное поле тәжрибә баҫыуы 3. (специально оборудованная площадка) майҙан; лётное поле осоу майҙаны; футбольное поле футбол майҙаны 4. перен. (область деятельности ) өлкә; обширное поле деятельности киң эшмәкәрлек өлкәһе 5. (основа, фон) ерлек; ситец с голубыми полями күк ерлекле ситса сит 6. обычно мн. поля; в разн. знач. тирәс, сит; оставлять поля в тетради дәфтәр битенең ситен яҙмай ҡалдырыу; шляпа с широкими полями киң тирәсле эшләпә 7. спец. (изыскания в природных условиях) ялан; работать в условиях поля ялан шарттарында эшләү 8. физ. майҙан, ҡыр; электрическое поле электр ҡыры ♦ поле боя; поле брани высок. һуғыш майҙаны; поле зрения см. зрение; ищи ветра в поле см. ветер
ПОЛЕВИЦА ж ҡондораҡ (ҡыяҡ цлән)
ля покрылись снегом яландар ҡар менән ҡапланды 3. (заглушиться — о звуках) ҡапланыу, баҫылып ҡалыу 4. (возместиться) ҡапланыу
ПОКРЫШКА ж 1. прост. см. покрыть 1; 2. разг. (крышка) ҡапҡас, япҡыс 3. покрышка; автомобильная покрышка автомобиль покрышкаһы; покрышка футбольного мяча футбол тубының покрышкаһы
ПОКУПАТЕЛЬ м и ПОКУПАТЕЛЬНИЦА ж һатып алыусы
ПОКУПАТЕЛЬНЫЙ, -ая, -ое һатып алыу ...ы; покупательная способность населения халыҡтың һатып алыу һәләте
ПОКУПАТЕЛЬСКИЙ, -ая, -ое һатып алыу-сы(лар) ...ы; покупательская конференция һатып алыусылар конференцияһы
ПОКУПАТЬ несов. кого-что; в разн. знач. һатып алыу
ПОКУПКА ж 1. см. покупать 2. (купленная вещь) һатып алынған әйбер; дешёвая покупка арзанға һатып алынған әйбер
ПОКУПНОЙ, -ая, -ое 1. һатып алыу ...ы; покупная цена земли ерҙең һатып алыу хаҡы 2. (купленный) һатып алынған; покупной хлеб һатып алынған икмәк 3. см. покупательный
ПОКУРИВАТЬ несов. что и без доп.; разг. тәмәке тартыу (тартҡылау)
ПОКУРИТЬ сов. что, чего и без доп. тәмәке тартыу (тартып алыу); покурить табачку тәмәке тартып алыу
ПОКУСАТЬ сов. кого-что 1. тешләү, тешләп-тешләп алыу; покусать губы ирендәрҙе тешләү 2. тешләү; (о пчёлах) сағыу, сағып сығыу (бөтөү)
ПОКУСИТЬСЯ сов. на что и с неопр. (попытаться что-л. сделать) -ға/-гә ынтылыу (уйлап ҡарау, хасланыу, ҡул һуҙыу (һуҙып ҡарау)); покуситься на чужое имущество кеше милкенә ҡул һуҙыу
ПОКУСЫВАТЬ несов. кого-что 1. тешләш-тереү, тешләгеләү; покусывать губы ирендәрҙе тешләгеләү 2. (о пчёлах, крапиве и т.п.) сағыу, саҡҡылау
ПОКУШАТЬ сов. что, чего и без доп. ашау, ашап алыу
ПОКУШАТЬСЯ несов. см. покуситься
ПОКУШЕНИЕ с 1. см. покуситься — покушаться 2. (попытка убить) үлтермәксе булыу, үлтерергә итеү
ПОЛ I м иҙән; деревянный пол ағас иҙән
ПОЛ II м енес, зат ♦ женский пол см. женский; прекрасный (слабый, нежный) пол шутл. ҡатын-ҡыҙ заты; сильный пол шутл. ир-ат заты
ПОЛ... и ПОЛ-... урыҫ телендә ҡушма һцҙҙәрҙец “ ярты ”, “ ярым ” мәғәнәһен ацлатҡан беренсе өлөшө, мәҫ., полдеревни ярты ауыл; пол-яблока ярты алма; полжизни ярты ғүмер;
111
на полпути ярты юлда; полвторого икенсе ярты; пол-оборота ярым әйләнеш (боролош)
ПОЛА ж 1. (пальто, пиджака и т. п.) сабыу, салғый; правая пола уң салғый 2. (край навешенного полотнища) итәк; пола палатки сатырҙың итәге ♦ из-под полы ҡуйындан, итәк аҫтынан ( йәшереп )
ПОЛАГАТЬ несов. (думать) уйлау, иҫәп тотоу, тип уйлау (белеү, һанау, иҫәпләү); полагать выполнить работу к сроку эште ваҡытына үтәргә иҫәп тотоу
ПОЛАГАТЬСЯ I несов. (быть установленным ) ярау, тейеш (ярашлы) булыу; так полагается шулай булырға тейеш; курить не полагается тәмәке тартырға ярамай
ПОЛАГАТЬСЯ II несов. 1. см. положиться 2. страд. от полагать
ПОЛАДИТЬ сов. с кем и без доп. килешеү, ярашыу, һыйышыу; мы с ним всегда поладим беҙ уның менән һәр ваҡыт килешербеҙ; не поладить между собой үҙ-ара һыйыша алмау
ПОЛАКОМИТЬСЯ сов. татлы һыйланыу, тәм-татҡа һыйланып алыу
ПОЛАТИ только мн. һәндерә
ПОЛБА ж борай
ПОЛБЕДЫ в знач. сказ.; разг. әллә ни ҙур бәлә түгел, бигүк насар түгел; это ещё полбеды уныһы әллә ни ҙур бәлә түгел
ПОЛДЕНЬ м төш, өйлә, төш ваҡыты, көн үҙәге (уртаһы); до полудня өйләгә (төшкә) тиклем
ПОЛДНЕВНЫЙ, -ая, -ое төшкө, төш (өйлә) ваҡытындағы, көн үҙәгендәге (уртаһындағы); полдневный зной көн үҙәгендәге эҫелек
ПОЛДНИК м 1. (еда) икенде ашы 2. (время такого приёма пищи) икенде
ПОЛДНИЧАТЬ несов.; разг. икенде ашын ашау
ПОЛДНЯ м ярты көн
пОле с 1. ялан; идти полем яландан барыу 2. (засеянный участок земли) баҫыу, ҡыр; пахотное поле һөрөүгә яраҡлы баҫыу; пшеничное поле бойҙай баҫыуы; опытное поле тәжрибә баҫыуы 3. (специально оборудованная площадка) майҙан; лётное поле осоу майҙаны; футбольное поле футбол майҙаны 4. перен. (область деятельности ) өлкә; обширное поле деятельности киң эшмәкәрлек өлкәһе 5. (основа, фон) ерлек; ситец с голубыми полями күк ерлекле ситса сит 6. обычно мн. поля; в разн. знач. тирәс, сит; оставлять поля в тетради дәфтәр битенең ситен яҙмай ҡалдырыу; шляпа с широкими полями киң тирәсле эшләпә 7. спец. (изыскания в природных условиях) ялан; работать в условиях поля ялан шарттарында эшләү 8. физ. майҙан, ҡыр; электрическое поле электр ҡыры ♦ поле боя; поле брани высок. һуғыш майҙаны; поле зрения см. зрение; ищи ветра в поле см. ветер
ПОЛЕВИЦА ж ҡондораҡ (ҡыяҡ цлән)