Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 118 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОЛУОБОРОТ
ПОЛУОБОРОТ м ярты әйләнеш; полуоборот колеса тәгәрмәстең ярты әйләнеше
ПОЛУОСВЕЩЁННЫЙ, -ая, -ое әҙ генә яҡтыртылған; полуосвещённая комната әҙ генә яҡтыртылған бүлмә
ПОЛУОСТРОВ м ярымутрау
ПОЛУПАЛЬТО с ҡыҫҡа пальто
ПОЛУПРОВОДНИК м; физ. ярым үткәргес
ПОЛУПРОВОДНИКОВЫЙ, -ая, -ое физ. 1. ярым үткәргес; полупроводниковое вещество ярым үткәргес матдә 2. ярым үткәргесле; полупроводниковый радиоприёмник ярым үткәргесле радиоалғыс
ПОЛУПУСТЫНЯ ж ярымсүл
ПОЛУРАЗРУШЕННЫЙ, -ая, -ое яртылаш емерек; полуразрушенный дом яртылаш емерек өй, емерелеп барған (бөткән) өй
ПОЛУСАПОЖКИ мн. (ед. полусапожек м) ҡыҫҡа ҡуныслы итек
ПОЛУСВЕТ м ярым яҡтылыҡ, ҡараңғылы-яҡтылы (ваҡыт, урын, саҡ); утренний полусвет иртәнге ярым яҡтылыҡ
ПОЛУСЛОВО с һүҙҙең яртыһы, ярты һүҙ ♦ на полуслове прервать (остановить и т.п.) ярты һүҙҙән бүлеү (туҡтатыу һ.б.); с полуслова (понять) ярты һүҙҙән үк (аңлау)
ПОЛУСМЕРТЬ: до полусмерти үлтергәнсе, үлер хәлгә еткәнсе, ныҡ; испугать до полусмерти ныҡ ҡурҡытыу
ПОЛУСОН м уяулы-йоҡоло хәл, йоҡо аралаш хәл
ПОЛУСОННЫЙ, -ая, -ое уяулы-йоҡоло, йоҡо аралаш, ярым йоҡоло; быть полусонным уяулы-йоҡоло булыу; полусонный голос ярым йоҡоло тауыш
ПОЛУСТАНОК м бәләкәй станция
ПОЛУТЕНЬ ж ярым күләгә, шәүлә
ПОЛУТОН м 1. муз. ярым тон (ун ике баҫҡыслы иң бәләкәй интервал) 2. жив. (переход от светлого к тёмному) шыйыҡ төҫ, аҡһыл төҫтәр 3. көсһөҙ тауыш
ПОЛУТОРА... урыҫ телендә ҡушма һцҙҙәр-ҙең “(бер) ярым ”, “(бер ) ярымлыҡ ” мәғәнәһен аңлатҡан беренсе өлөшө, мәҫ., полуторагодичный йыл (йәш) ярымлыҡ
ПОЛУТОРКА ж; разг. полуторка (тонна ярымлыҡ йөк машинаһы)
ПОЛУТОРНЫЙ, -ая, -ое бер ярымлыҡ, бер ярым; в полуторном размере бер ярым ҙурлыҡта (күләмдә)
ПОЛУТЬМА ж ярым ҡараңғылыҡ
ПОЛУФАБРИКАТ м ярым фабрикат (артабан эшкәртелергә тейешле аҙыҡ)
ПОЛУФИНАЛ м; спорт. ярым финал; выйти в полуфинал ярым финалға сығыу
ПОЛУЧАСОВОЙ, -ая, -ое ярты сәғәтлек; получасовая беседа ярты сәғәтлек әңгәмә
ПОЛУЧАТЕЛЬ м и ПОЛУЧАТЕЛЬНИЦА ж алыусы, ҡабул итеүсе; получатель почтового перевода почта менән ебәрелгән аҡсаны алыусы
ПОЛУЧАТЬ несов. см. получить
ПОЛУЧАТЬСЯ несов. 1. см. получиться 2. страд. от получать
ПОЛУЧЕНИЕ с см. получить — получать; получение образования белем алыу; получение подарка бүләк алыу
ПОЛУЧИТЬ сов. что 1. в разн. знач. алыу, ҡабул итеү; получить зарплату эш хаҡы алыу; получить заказ заказ алыу; получить большой урожай мул уңыш алыу; получить выговор шелтә алыу; получить хорошее воспитание яҡшы тәрбиә алыу 2. алыу, сығарыу; получить бензин из нефти нефттән бензин алыу 3. разг. (заболеть) эләктереү, сир (киҙеү) йоҡтороу; получить насморк тымау эләктереү ♦ получить известность дан ҡаҙаныу; получить повреждение йәрәхәтләнеү; получить признание танылыу; получить применение ҡулланыла башлау; получить распространение таралыу; получить удовольствие хозурланыу, ҡәнәғәтлек алыу; получить по шапке кәрәгеңде алыу
ПОЛУЧИТЬСЯ сов. килеп (булып) сығыу; результат получился прекрасный һөҙөмтә бик яҡшы булып сыҡты; получилось недоразумение аңлашылмаусанлыҡ килеп сыҡты
ПОЛУЧКА ж; разг. эш хаҡы; была получка эш хаҡы булды
ПОЛУШАРИЕ с ярымшар; Северное полушарие Төньяҡ ярымшар
ПОЛУШЁЛКОВЫЙ, -ая, -ое ярым ебәк, ебәк ҡатыш; полушёлковая материя ярым ебәк туҡыма
ПОЛУШЕРСТЯНОЙ, -ая, -ое ярым йөн, йөн ҡатыш; полушерстяная ткань йөн ҡатыш туҡыма
полУшка ж; уст. сирек тин (боронго баҡыр аҡса)
ПОЛУШУБОК м ҡыҫҡа тун; носить полушубок ҡыҫҡа тун кейеү
ПОЛУШУТЯ нареч. уйынлы-ысынлы; сказать полушутя уйынлы-ысынлы әйтеү
ПОЛЦЕНЫ ж ярты хаҡ; продать за полцены что-л. ниҙелер ярты хаҡына һатыу
ПОЛЧАСА м ярты сәғәт; за полчаса до отхода поезда поезд китеүгә ярты сәғәт ҡалғанда
ПОЛЧИЩА мн. (ед. полчище с) 1. ишле ғәскәр, оло яу 2. кого; перен. өйөр, көтөү; полчища грачей ҡара ҡарғалар өйөрө
ПОЛШАГА м ярты аҙым; сделать полшага вправо ярты аҙым уң яҡҡа атлау; отступить на полшага ярты аҙымға сигенеү
пОлый, -ая, -ое эсе ҡыуыш, ҡыуыш эсле; полый шар эсе ҡыуыш шар; полый стебель ҡыуыш эсле һабаҡ ♦ полая вода яҙғы ташҡын һыуы
118
ПОЛУОБОРОТ м ярты әйләнеш; полуоборот колеса тәгәрмәстең ярты әйләнеше
ПОЛУОСВЕЩЁННЫЙ, -ая, -ое әҙ генә яҡтыртылған; полуосвещённая комната әҙ генә яҡтыртылған бүлмә
ПОЛУОСТРОВ м ярымутрау
ПОЛУПАЛЬТО с ҡыҫҡа пальто
ПОЛУПРОВОДНИК м; физ. ярым үткәргес
ПОЛУПРОВОДНИКОВЫЙ, -ая, -ое физ. 1. ярым үткәргес; полупроводниковое вещество ярым үткәргес матдә 2. ярым үткәргесле; полупроводниковый радиоприёмник ярым үткәргесле радиоалғыс
ПОЛУПУСТЫНЯ ж ярымсүл
ПОЛУРАЗРУШЕННЫЙ, -ая, -ое яртылаш емерек; полуразрушенный дом яртылаш емерек өй, емерелеп барған (бөткән) өй
ПОЛУСАПОЖКИ мн. (ед. полусапожек м) ҡыҫҡа ҡуныслы итек
ПОЛУСВЕТ м ярым яҡтылыҡ, ҡараңғылы-яҡтылы (ваҡыт, урын, саҡ); утренний полусвет иртәнге ярым яҡтылыҡ
ПОЛУСЛОВО с һүҙҙең яртыһы, ярты һүҙ ♦ на полуслове прервать (остановить и т.п.) ярты һүҙҙән бүлеү (туҡтатыу һ.б.); с полуслова (понять) ярты һүҙҙән үк (аңлау)
ПОЛУСМЕРТЬ: до полусмерти үлтергәнсе, үлер хәлгә еткәнсе, ныҡ; испугать до полусмерти ныҡ ҡурҡытыу
ПОЛУСОН м уяулы-йоҡоло хәл, йоҡо аралаш хәл
ПОЛУСОННЫЙ, -ая, -ое уяулы-йоҡоло, йоҡо аралаш, ярым йоҡоло; быть полусонным уяулы-йоҡоло булыу; полусонный голос ярым йоҡоло тауыш
ПОЛУСТАНОК м бәләкәй станция
ПОЛУТЕНЬ ж ярым күләгә, шәүлә
ПОЛУТОН м 1. муз. ярым тон (ун ике баҫҡыслы иң бәләкәй интервал) 2. жив. (переход от светлого к тёмному) шыйыҡ төҫ, аҡһыл төҫтәр 3. көсһөҙ тауыш
ПОЛУТОРА... урыҫ телендә ҡушма һцҙҙәр-ҙең “(бер) ярым ”, “(бер ) ярымлыҡ ” мәғәнәһен аңлатҡан беренсе өлөшө, мәҫ., полуторагодичный йыл (йәш) ярымлыҡ
ПОЛУТОРКА ж; разг. полуторка (тонна ярымлыҡ йөк машинаһы)
ПОЛУТОРНЫЙ, -ая, -ое бер ярымлыҡ, бер ярым; в полуторном размере бер ярым ҙурлыҡта (күләмдә)
ПОЛУТЬМА ж ярым ҡараңғылыҡ
ПОЛУФАБРИКАТ м ярым фабрикат (артабан эшкәртелергә тейешле аҙыҡ)
ПОЛУФИНАЛ м; спорт. ярым финал; выйти в полуфинал ярым финалға сығыу
ПОЛУЧАСОВОЙ, -ая, -ое ярты сәғәтлек; получасовая беседа ярты сәғәтлек әңгәмә
ПОЛУЧАТЕЛЬ м и ПОЛУЧАТЕЛЬНИЦА ж алыусы, ҡабул итеүсе; получатель почтового перевода почта менән ебәрелгән аҡсаны алыусы
ПОЛУЧАТЬ несов. см. получить
ПОЛУЧАТЬСЯ несов. 1. см. получиться 2. страд. от получать
ПОЛУЧЕНИЕ с см. получить — получать; получение образования белем алыу; получение подарка бүләк алыу
ПОЛУЧИТЬ сов. что 1. в разн. знач. алыу, ҡабул итеү; получить зарплату эш хаҡы алыу; получить заказ заказ алыу; получить большой урожай мул уңыш алыу; получить выговор шелтә алыу; получить хорошее воспитание яҡшы тәрбиә алыу 2. алыу, сығарыу; получить бензин из нефти нефттән бензин алыу 3. разг. (заболеть) эләктереү, сир (киҙеү) йоҡтороу; получить насморк тымау эләктереү ♦ получить известность дан ҡаҙаныу; получить повреждение йәрәхәтләнеү; получить признание танылыу; получить применение ҡулланыла башлау; получить распространение таралыу; получить удовольствие хозурланыу, ҡәнәғәтлек алыу; получить по шапке кәрәгеңде алыу
ПОЛУЧИТЬСЯ сов. килеп (булып) сығыу; результат получился прекрасный һөҙөмтә бик яҡшы булып сыҡты; получилось недоразумение аңлашылмаусанлыҡ килеп сыҡты
ПОЛУЧКА ж; разг. эш хаҡы; была получка эш хаҡы булды
ПОЛУШАРИЕ с ярымшар; Северное полушарие Төньяҡ ярымшар
ПОЛУШЁЛКОВЫЙ, -ая, -ое ярым ебәк, ебәк ҡатыш; полушёлковая материя ярым ебәк туҡыма
ПОЛУШЕРСТЯНОЙ, -ая, -ое ярым йөн, йөн ҡатыш; полушерстяная ткань йөн ҡатыш туҡыма
полУшка ж; уст. сирек тин (боронго баҡыр аҡса)
ПОЛУШУБОК м ҡыҫҡа тун; носить полушубок ҡыҫҡа тун кейеү
ПОЛУШУТЯ нареч. уйынлы-ысынлы; сказать полушутя уйынлы-ысынлы әйтеү
ПОЛЦЕНЫ ж ярты хаҡ; продать за полцены что-л. ниҙелер ярты хаҡына һатыу
ПОЛЧАСА м ярты сәғәт; за полчаса до отхода поезда поезд китеүгә ярты сәғәт ҡалғанда
ПОЛЧИЩА мн. (ед. полчище с) 1. ишле ғәскәр, оло яу 2. кого; перен. өйөр, көтөү; полчища грачей ҡара ҡарғалар өйөрө
ПОЛШАГА м ярты аҙым; сделать полшага вправо ярты аҙым уң яҡҡа атлау; отступить на полшага ярты аҙымға сигенеү
пОлый, -ая, -ое эсе ҡыуыш, ҡыуыш эсле; полый шар эсе ҡыуыш шар; полый стебель ҡыуыш эсле һабаҡ ♦ полая вода яҙғы ташҡын һыуы
118