Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 122 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОМОЩНИК
доп. ярҙам итеү, файҙаһы тейеү; лекарство помогло больному дарыуҙың ауырыуға файҙаһы тейҙе
ПОМОЩНИК м 1. ярҙамсы, булышсы; он мне помощник во всех делах ул миңә бөтә эштә лә булышсы 2. ярҙамсы; помощник машиниста машинист ярҙамсыһы
ПОМОЩНИЦА ж ярҙамсы, булышсы
ПОМОЩЬ ж ярҙам, булышлыҡ; материальная помощь матди ярҙам; оказать помощь ярҙам күрһәтеү; позвать на помощь ярҙамға саҡырыу; медицинская помощь медицина ярҙамы ♦ с помощью; при помощи предлог с род. п. ярҙамы менән, ярҙамында
пОмпа i ж я яһалма (тышҡы) тантана (кешеләрҙе аптыратыу өсөн)
ПОМПА II ж (насос) помпа
помпезный, -ая, -ое үтә тантаналы; помпезный приём үтә тантаналы ҡаршы алыу
помпОн м тумалаҡ суҡ (баш кейемендә йәки туфлиҙарҙа); шляпа с помпоном тумалаҡ суҡлы эшләпә
ПОМРАЧЕНИЕ с см. помрачиться; помрачение сознания аң томаланыуы ♦ ума (уму) помраченье ғәжәп итерлек, хайран ҡалырлыҡ
ПОМРАЧИТЬСЯ сов. 1. уст. (потемнеть) ҡараңғыланыу 2. перен. (стать мрачным — о глазах, лице и т. п.) ҡараңғыланыу, моңһоуланыу (кцҙгә, йөҙгә һ.б. ҡарата) 3. (помутиться — о сознании, мыслях и т. п.) томаланыу, буталаныу; его рассудок помрачился уның аҡылы буталанды
ПОМРАЧНЕТЬ сов. 1. (о погоде ) ҡараңғыланып (бөләңгертләнеп) китеү 2. (о человеке) һөмһөрө ҡойолоу, сырай ҡараңғыланыу
ПОМУТИТЬ сов. что 1. буръяҡлау, болғансыҡлау; помутить воду һыуҙы болғансыҡлау 2. перен. (помрачить сознание, разум) томалау; помутить рассудок аҡылды томалау
ПОМУТИТЬСЯ сов. 1. буръяҡланыу, болғансыҡланыу; озеро помутилось күл буръяҡланды 2. перен. (о сознании, разуме) томаланыу, буталаныу ♦ помутиться умом аҡылдан яҙыу; в глазах помутилось күҙ алды томаланып китте
ПОМУТНЕНИЕ с см. помутнеть; помутнение раствора иретмәнең буръяҡланыуы; помутнение роговицы күҙ мөгөҙсәһенең тоноҡланыуы
ПОМУТНЕТЬ сов. 1. болғансыҡланыу, буръяҡланыу, болғансыҡлана (буръяҡлана) төшөү; вода помутнела һыу болғансыҡланды 2. перен. (о сознании, разуме) томаланыу, буталаныу, ҡараңғыланыу 3. (показаться мутным, неясным ) тоноҡланыу, тоноҡланып күренеү; глаза помутнели күҙҙәр тоноҡланды
ПОМУЧАТЬ сов.; прост. см. помучить
ПОМУЧАТЬСЯ сов.; прост. см. помучиться
ПОМУЧИТЬ сов. кого ғазаплау, интектереү, ғазаплап (ыҙалатып, интектереп) алыу
ПОМУЧИТЬСЯ сов. бер аҙ ыҙаланыу (интегеү, ғазапланыу), ыҙаланып (интегеп, ғазапланып) алыу
ПОМЧАТЬ сов. кого-что и без доп. саптырып (елдереп) сығып китеү; лошади помчали аттар елдереп сығып китте
ПОМЧАТЬСЯ сов. сабыу, саптырыу, елдереү, саптырып (сабып, елдереп) китеү; лошади помчались по дороге аттар юлдан елдереп китте; помчаться за доктором табип саҡырырға сабып сығып китеү
ПОМЫКАТЬ несов. кем; разг. йәберләү, көн күрһәтмәү, көн (ирек) бирмәү
ПОМЫСЕЛ м уй, теләк, ниәт; благие помыслы изге ниәттәр; светлые помыслы яҡты уйҙар
ПОМЫСЛИТЬ сов. о ком-чём уйлау, ниәтләү, уйлап ҡарау, ниәт итеү
ПОМЫТЬ сов. кого-что; разг. см. вымыть 1
ПОМЫТЬСЯ сов.; разг. см. вымыться ПОМЫШЛЯТЬ несов. см. помыслить
ПОМЯНУТЬ сов. см. поминать; помянуть добром яҡшы яҡ менән иҫкә алыу ♦ помяни(те) моё слово мин әйткәйне тиерһең (тиерһегеҙ)
ПОМЯТЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от помять 2. прил.; разг. таушалған; помятая постель таушалған түшәк 3. прил.; перен., разг. таушалған, йонсоған; помятый вид йонсоған ҡиәфәт
ПОМЯТЬ сов. что 1. бер аҙ таушалдырыу (бөгәрләү, тәпәрләү, бөтәрләү); помять одежду кейемде бер аҙ тәпәрләү 2. разг. (измять всё, многое) тапау, иҙеү, тапап (иҙеп) бөтөрөү; помять траву үләнде тапап бөтөрөү
ПОМЯТЬСЯ сов.; разг. 1. бер аҙ таушалыу (бөгәрләнеү, тәпәрләнеү, бөтәрләнеү), тауша-лыңҡырау, бөгәрләнеңкерәү, тәпәрләнеңкерәү, бөтәрләнеңкерәү; платье помялось күлдәк тәпәр-ләнеңкерәгән 2. (помедлить с чем-л.) икеләнеп (ыҡ-мыҡ килеп) тороу
ПОНАДЕЯТЬСЯ сов. на кого-что, с неопр. и с союзом “что ” ышаныу, өмөтләнеү, ышанып (өмөтләнеп) тороу; мы напрасно понадеялись на него беҙ юҡҡа уға ышанып торғанбыҙ
ПОНАДОБИТЬСЯ сов. кәрәк булыу, кәрәгеү; эта книга мне не скоро понадобится был китап миңә тиҙ генә кәрәк булмаҫ
ПОНАЕХАТЬ сов.; разг. килеп тулыу; понаехало много гостей бик күп ҡунаҡ килеп тулды
ПОНАПРАСНУ нареч.; разг. бушҡа, юҡҡа, заяға, әрәмгә, файҙаһыҙға; понапрасну волноваться юҡҡа борсолоу
ПОНАСЛЫШКЕ нареч.; разг. ишетеп; знать только понаслышке ишетеп кенә белеү
ПОНАЧАЛУ нареч.; разг. башта, тәүҙә
ПОНЕВОЛЕ нареч. ирекһеҙҙән; согласиться поневоле ирекһеҙҙән ризалашыу
ПОНЕДЕЛЬНИК м дүшәмбе
ПОНЕДЕЛЬНЫЙ, -ая, -ое аҙналыҡ, аҙна һайын түләнә торған, аҙна һайын булған; поне-
122
доп. ярҙам итеү, файҙаһы тейеү; лекарство помогло больному дарыуҙың ауырыуға файҙаһы тейҙе
ПОМОЩНИК м 1. ярҙамсы, булышсы; он мне помощник во всех делах ул миңә бөтә эштә лә булышсы 2. ярҙамсы; помощник машиниста машинист ярҙамсыһы
ПОМОЩНИЦА ж ярҙамсы, булышсы
ПОМОЩЬ ж ярҙам, булышлыҡ; материальная помощь матди ярҙам; оказать помощь ярҙам күрһәтеү; позвать на помощь ярҙамға саҡырыу; медицинская помощь медицина ярҙамы ♦ с помощью; при помощи предлог с род. п. ярҙамы менән, ярҙамында
пОмпа i ж я яһалма (тышҡы) тантана (кешеләрҙе аптыратыу өсөн)
ПОМПА II ж (насос) помпа
помпезный, -ая, -ое үтә тантаналы; помпезный приём үтә тантаналы ҡаршы алыу
помпОн м тумалаҡ суҡ (баш кейемендә йәки туфлиҙарҙа); шляпа с помпоном тумалаҡ суҡлы эшләпә
ПОМРАЧЕНИЕ с см. помрачиться; помрачение сознания аң томаланыуы ♦ ума (уму) помраченье ғәжәп итерлек, хайран ҡалырлыҡ
ПОМРАЧИТЬСЯ сов. 1. уст. (потемнеть) ҡараңғыланыу 2. перен. (стать мрачным — о глазах, лице и т. п.) ҡараңғыланыу, моңһоуланыу (кцҙгә, йөҙгә һ.б. ҡарата) 3. (помутиться — о сознании, мыслях и т. п.) томаланыу, буталаныу; его рассудок помрачился уның аҡылы буталанды
ПОМРАЧНЕТЬ сов. 1. (о погоде ) ҡараңғыланып (бөләңгертләнеп) китеү 2. (о человеке) һөмһөрө ҡойолоу, сырай ҡараңғыланыу
ПОМУТИТЬ сов. что 1. буръяҡлау, болғансыҡлау; помутить воду һыуҙы болғансыҡлау 2. перен. (помрачить сознание, разум) томалау; помутить рассудок аҡылды томалау
ПОМУТИТЬСЯ сов. 1. буръяҡланыу, болғансыҡланыу; озеро помутилось күл буръяҡланды 2. перен. (о сознании, разуме) томаланыу, буталаныу ♦ помутиться умом аҡылдан яҙыу; в глазах помутилось күҙ алды томаланып китте
ПОМУТНЕНИЕ с см. помутнеть; помутнение раствора иретмәнең буръяҡланыуы; помутнение роговицы күҙ мөгөҙсәһенең тоноҡланыуы
ПОМУТНЕТЬ сов. 1. болғансыҡланыу, буръяҡланыу, болғансыҡлана (буръяҡлана) төшөү; вода помутнела һыу болғансыҡланды 2. перен. (о сознании, разуме) томаланыу, буталаныу, ҡараңғыланыу 3. (показаться мутным, неясным ) тоноҡланыу, тоноҡланып күренеү; глаза помутнели күҙҙәр тоноҡланды
ПОМУЧАТЬ сов.; прост. см. помучить
ПОМУЧАТЬСЯ сов.; прост. см. помучиться
ПОМУЧИТЬ сов. кого ғазаплау, интектереү, ғазаплап (ыҙалатып, интектереп) алыу
ПОМУЧИТЬСЯ сов. бер аҙ ыҙаланыу (интегеү, ғазапланыу), ыҙаланып (интегеп, ғазапланып) алыу
ПОМЧАТЬ сов. кого-что и без доп. саптырып (елдереп) сығып китеү; лошади помчали аттар елдереп сығып китте
ПОМЧАТЬСЯ сов. сабыу, саптырыу, елдереү, саптырып (сабып, елдереп) китеү; лошади помчались по дороге аттар юлдан елдереп китте; помчаться за доктором табип саҡырырға сабып сығып китеү
ПОМЫКАТЬ несов. кем; разг. йәберләү, көн күрһәтмәү, көн (ирек) бирмәү
ПОМЫСЕЛ м уй, теләк, ниәт; благие помыслы изге ниәттәр; светлые помыслы яҡты уйҙар
ПОМЫСЛИТЬ сов. о ком-чём уйлау, ниәтләү, уйлап ҡарау, ниәт итеү
ПОМЫТЬ сов. кого-что; разг. см. вымыть 1
ПОМЫТЬСЯ сов.; разг. см. вымыться ПОМЫШЛЯТЬ несов. см. помыслить
ПОМЯНУТЬ сов. см. поминать; помянуть добром яҡшы яҡ менән иҫкә алыу ♦ помяни(те) моё слово мин әйткәйне тиерһең (тиерһегеҙ)
ПОМЯТЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от помять 2. прил.; разг. таушалған; помятая постель таушалған түшәк 3. прил.; перен., разг. таушалған, йонсоған; помятый вид йонсоған ҡиәфәт
ПОМЯТЬ сов. что 1. бер аҙ таушалдырыу (бөгәрләү, тәпәрләү, бөтәрләү); помять одежду кейемде бер аҙ тәпәрләү 2. разг. (измять всё, многое) тапау, иҙеү, тапап (иҙеп) бөтөрөү; помять траву үләнде тапап бөтөрөү
ПОМЯТЬСЯ сов.; разг. 1. бер аҙ таушалыу (бөгәрләнеү, тәпәрләнеү, бөтәрләнеү), тауша-лыңҡырау, бөгәрләнеңкерәү, тәпәрләнеңкерәү, бөтәрләнеңкерәү; платье помялось күлдәк тәпәр-ләнеңкерәгән 2. (помедлить с чем-л.) икеләнеп (ыҡ-мыҡ килеп) тороу
ПОНАДЕЯТЬСЯ сов. на кого-что, с неопр. и с союзом “что ” ышаныу, өмөтләнеү, ышанып (өмөтләнеп) тороу; мы напрасно понадеялись на него беҙ юҡҡа уға ышанып торғанбыҙ
ПОНАДОБИТЬСЯ сов. кәрәк булыу, кәрәгеү; эта книга мне не скоро понадобится был китап миңә тиҙ генә кәрәк булмаҫ
ПОНАЕХАТЬ сов.; разг. килеп тулыу; понаехало много гостей бик күп ҡунаҡ килеп тулды
ПОНАПРАСНУ нареч.; разг. бушҡа, юҡҡа, заяға, әрәмгә, файҙаһыҙға; понапрасну волноваться юҡҡа борсолоу
ПОНАСЛЫШКЕ нареч.; разг. ишетеп; знать только понаслышке ишетеп кенә белеү
ПОНАЧАЛУ нареч.; разг. башта, тәүҙә
ПОНЕВОЛЕ нареч. ирекһеҙҙән; согласиться поневоле ирекһеҙҙән ризалашыу
ПОНЕДЕЛЬНИК м дүшәмбе
ПОНЕДЕЛЬНЫЙ, -ая, -ое аҙналыҡ, аҙна һайын түләнә торған, аҙна һайын булған; поне-
122