Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 123 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОНУКАТЬ
дельный заработок аҙна һайын түләнә торған эш хаҡы
ПОНЕМНОГУ нареч. 1. (небольшими долями ) әҙләп, әҙ-әҙләп 2. (постепенно) әкренләп, яйлап; понемногу успокоиться әкренләп тынысланыу
ПОНЕСТИ сов. 1. кого-что (күтәреп) алып китеү (барыу), күтәреп барыу; понести ребёнка домой баланы күтәреп өйгә алып ҡайтыу; понести чемодан сумаҙанды күтәреп барыу 2. кого-что и без доп. алып ҡасыу, сабып сығып китеү; лошади понесли аттар алып ҡасты 3. кого-что (о ветре, течении) алып китеү (үҙе менән); ветер понёс лодку ел кәмәне алып китте 4. чем безл. (веять, тянуть) иҫеү, өрөү, иҫә (өрә) башлау, еҫе килеү, (ел) сығыу, (һалҡын) килеү; понесло холодом һалҡын ел иҫә башланы; понесло табаком тәмәке еҫе килә 5. что; перен . (потерпеть, подвергнуться) күреү, алыу, тартыу; понести наказание яза алыу; понести убыток зыян күреү
ПОНЕСТИСЬ сов. 1. йүгереү, сабыу, йүгереп (сабып) китеү; понестись вдогонку артынан йүгереү; лошади понеслись аттар сабып китте 2. (распространяться) таралыу, йәйелеү; звуки понеслись по лесу тауыштар урман буйлап таралды
пОни м нескл. пони (ваҡ тоҡом аты)
ПОНИЖАТЬ несов. см. понизить
ПОНИЖАТЬСЯ несов. 1. см. понизиться 2. страд. от понижать
ПОНИЖЕНИЕ с см. понизить — понижать, понизиться — понижаться; понижение температуры температура төшөү
ПОНИЖЕННЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от понизить 2. прил. түбән, кәм; пониженная температура түбән температура; пониженные нормы кәм нормалар 3. прил.; перен. баҫынҡы, төшөнкө; пониженное настроение төшөнкө күңел
ПОНИЗИТЬ сов. 1. что тәпәшәйтеү, түбәнәйтеү; понизить давление баҫымды түбәнәйтеү 2. что төшөрөү, кәметеү, түбәнәйтеү; понизить скорость тиҙлекте кәметеү; понизить цены хаҡтарҙы кәметеү; понизить напряжение тока токтың көсөргәнешен кәметеү; понизить качество продукции етештерелгән әйберҙең сифатын түбәнәйтеү 3. кого; разг. (в должности) түбәнәйтеү; понизить по службе хеҙмәт буйынса түбәнәйтеү ♦ понизить голос (тон) тауышты әкренәйтеү
ПОНИЗИТЬСЯ сов. 1. тәпәшәйеү, түбәнәйеү 2. төшөү, кәмеү; мощность мотора понизилась моторҙың ҡеүәте кәмене; цены понизились хаҡтар төшкән; скорость понизилась тиҙлек кәмене; качество продукции понизилось етештерелгән әйберҙең сифаты түбәнәйҙе 3. (о голосе, звуках) әкренәйеү, баҫыла төшөү; голос понизился тауыш баҫыла төштө
ПОНИЗУ нареч. 1. (низко) түбәндән, аҫтан, ер өҫтөнән; ветер гнал облака понизу ел болоттарҙы түбәндән ҡыуҙы 2. (внизу) түбәндә, аҫта; звери таились понизу йәнлектәр түбәндә йәшеренде
ПОНИКАТЬ несов. см. поникнуть
ПОНИКНУТЬ сов. 1. эйелеү, һалыныу, эйелеп (һалынып) төшөү, эйеү, һалындырыу; колосья пшеницы поникли бойҙай башаҡтары эйелеп төшкән; поникнуть головой башты һалындырыу 2. перен. (впасть в уныние) күңел ҡырылыу, кәйеф китеү
ПОНИМАНИЕ с аңлау, төшөнөү; понимание законов природы тәбиғәт закондарын аңлау; трудная для понимания тема аңлау өсөн ауыр тема
ПОНИМАТЬ несов. 1. см. понять 2. что, в чём аңлау, белеү; хорошо понимать музыку музыканы яҡшы аңлау; понимать в искусстве сәнғәтте аңлау ♦ вот это я понимаю! бына быныһы шәп!, бына быны әйтһәң дә ярай!; понимаешь (ли); понимаете (ли) в знач. вводн. сл. беләһеңме, беләһегеҙме
ПОНОЖОВЩИНА ж; разг. бысаҡлашыу, бысаҡ менән һуғышыу, бысаҡҡа килешеү
ПОНОМАРЬ м пономарь
понОс м эс китеү; мучиться от поноса эс китеп ыҙалау
ПОНОСИТЬ I сов. 1. кого бер аҙ күтәреп (алып, тотоп) йөрөтөү; поносить ребёнка на руках баланы бер аҙ ҡулда күтәреп йөрөтөү 2. что кейә биреү, кейеү; поносить старое пальто иҫке пальтоны кейә биреү
ПОНОСИТЬ II несов. кого-что (ругать) ҡаты тиргәү, һүгеп әрләү
ПОНОШЕННЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от поносить I; 2. прил. кейелгән, иҫке; поношенная одежда кейелгән кейем
ПОНРАВИТЬСЯ сов. см. нравиться
ПОНТОН м понтон (1. кәмәләр өҫтөнә һалынған кцпер 2. батҡан карапты кцтәртә торган эсе ҡыуыш ҡулайлама)
ПОНТОННЫЙ, -ая, -ое 1. понтон ...ы; понтонный парк понтон паркы 2. понтонлы; понтонный мост понтонлы күпер
ПОНУДИТЕЛЬНЫЙ, -ая, -ое мәжбүри; понудительные меры мәжбүри саралар ♦ понудительный залог грам. йөкмәтеү йүнәлеше
ПОНУДИТЬ сов. кого-что; книжн. мәжбүр итеү, көсләп (ирекһеҙләп) ҡушыу
ПОНУЖДАТЬ несов. см. понудить
ПОНУЖДЕНИЕ с см. понудить — понуждать
ПОНУКАНИЕ с см. понукать
ПОНУКАТЬ несов. кого 1. налау, на-на тип ҡыуыу; понукать лошадь атты на-на тип ҡыуыу 2. перен., разг. (торопить) әйҙәләү, ҡабаландырыу
123
дельный заработок аҙна һайын түләнә торған эш хаҡы
ПОНЕМНОГУ нареч. 1. (небольшими долями ) әҙләп, әҙ-әҙләп 2. (постепенно) әкренләп, яйлап; понемногу успокоиться әкренләп тынысланыу
ПОНЕСТИ сов. 1. кого-что (күтәреп) алып китеү (барыу), күтәреп барыу; понести ребёнка домой баланы күтәреп өйгә алып ҡайтыу; понести чемодан сумаҙанды күтәреп барыу 2. кого-что и без доп. алып ҡасыу, сабып сығып китеү; лошади понесли аттар алып ҡасты 3. кого-что (о ветре, течении) алып китеү (үҙе менән); ветер понёс лодку ел кәмәне алып китте 4. чем безл. (веять, тянуть) иҫеү, өрөү, иҫә (өрә) башлау, еҫе килеү, (ел) сығыу, (һалҡын) килеү; понесло холодом һалҡын ел иҫә башланы; понесло табаком тәмәке еҫе килә 5. что; перен . (потерпеть, подвергнуться) күреү, алыу, тартыу; понести наказание яза алыу; понести убыток зыян күреү
ПОНЕСТИСЬ сов. 1. йүгереү, сабыу, йүгереп (сабып) китеү; понестись вдогонку артынан йүгереү; лошади понеслись аттар сабып китте 2. (распространяться) таралыу, йәйелеү; звуки понеслись по лесу тауыштар урман буйлап таралды
пОни м нескл. пони (ваҡ тоҡом аты)
ПОНИЖАТЬ несов. см. понизить
ПОНИЖАТЬСЯ несов. 1. см. понизиться 2. страд. от понижать
ПОНИЖЕНИЕ с см. понизить — понижать, понизиться — понижаться; понижение температуры температура төшөү
ПОНИЖЕННЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от понизить 2. прил. түбән, кәм; пониженная температура түбән температура; пониженные нормы кәм нормалар 3. прил.; перен. баҫынҡы, төшөнкө; пониженное настроение төшөнкө күңел
ПОНИЗИТЬ сов. 1. что тәпәшәйтеү, түбәнәйтеү; понизить давление баҫымды түбәнәйтеү 2. что төшөрөү, кәметеү, түбәнәйтеү; понизить скорость тиҙлекте кәметеү; понизить цены хаҡтарҙы кәметеү; понизить напряжение тока токтың көсөргәнешен кәметеү; понизить качество продукции етештерелгән әйберҙең сифатын түбәнәйтеү 3. кого; разг. (в должности) түбәнәйтеү; понизить по службе хеҙмәт буйынса түбәнәйтеү ♦ понизить голос (тон) тауышты әкренәйтеү
ПОНИЗИТЬСЯ сов. 1. тәпәшәйеү, түбәнәйеү 2. төшөү, кәмеү; мощность мотора понизилась моторҙың ҡеүәте кәмене; цены понизились хаҡтар төшкән; скорость понизилась тиҙлек кәмене; качество продукции понизилось етештерелгән әйберҙең сифаты түбәнәйҙе 3. (о голосе, звуках) әкренәйеү, баҫыла төшөү; голос понизился тауыш баҫыла төштө
ПОНИЗУ нареч. 1. (низко) түбәндән, аҫтан, ер өҫтөнән; ветер гнал облака понизу ел болоттарҙы түбәндән ҡыуҙы 2. (внизу) түбәндә, аҫта; звери таились понизу йәнлектәр түбәндә йәшеренде
ПОНИКАТЬ несов. см. поникнуть
ПОНИКНУТЬ сов. 1. эйелеү, һалыныу, эйелеп (һалынып) төшөү, эйеү, һалындырыу; колосья пшеницы поникли бойҙай башаҡтары эйелеп төшкән; поникнуть головой башты һалындырыу 2. перен. (впасть в уныние) күңел ҡырылыу, кәйеф китеү
ПОНИМАНИЕ с аңлау, төшөнөү; понимание законов природы тәбиғәт закондарын аңлау; трудная для понимания тема аңлау өсөн ауыр тема
ПОНИМАТЬ несов. 1. см. понять 2. что, в чём аңлау, белеү; хорошо понимать музыку музыканы яҡшы аңлау; понимать в искусстве сәнғәтте аңлау ♦ вот это я понимаю! бына быныһы шәп!, бына быны әйтһәң дә ярай!; понимаешь (ли); понимаете (ли) в знач. вводн. сл. беләһеңме, беләһегеҙме
ПОНОЖОВЩИНА ж; разг. бысаҡлашыу, бысаҡ менән һуғышыу, бысаҡҡа килешеү
ПОНОМАРЬ м пономарь
понОс м эс китеү; мучиться от поноса эс китеп ыҙалау
ПОНОСИТЬ I сов. 1. кого бер аҙ күтәреп (алып, тотоп) йөрөтөү; поносить ребёнка на руках баланы бер аҙ ҡулда күтәреп йөрөтөү 2. что кейә биреү, кейеү; поносить старое пальто иҫке пальтоны кейә биреү
ПОНОСИТЬ II несов. кого-что (ругать) ҡаты тиргәү, һүгеп әрләү
ПОНОШЕННЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от поносить I; 2. прил. кейелгән, иҫке; поношенная одежда кейелгән кейем
ПОНРАВИТЬСЯ сов. см. нравиться
ПОНТОН м понтон (1. кәмәләр өҫтөнә һалынған кцпер 2. батҡан карапты кцтәртә торган эсе ҡыуыш ҡулайлама)
ПОНТОННЫЙ, -ая, -ое 1. понтон ...ы; понтонный парк понтон паркы 2. понтонлы; понтонный мост понтонлы күпер
ПОНУДИТЕЛЬНЫЙ, -ая, -ое мәжбүри; понудительные меры мәжбүри саралар ♦ понудительный залог грам. йөкмәтеү йүнәлеше
ПОНУДИТЬ сов. кого-что; книжн. мәжбүр итеү, көсләп (ирекһеҙләп) ҡушыу
ПОНУЖДАТЬ несов. см. понудить
ПОНУЖДЕНИЕ с см. понудить — понуждать
ПОНУКАНИЕ с см. понукать
ПОНУКАТЬ несов. кого 1. налау, на-на тип ҡыуыу; понукать лошадь атты на-на тип ҡыуыу 2. перен., разг. (торопить) әйҙәләү, ҡабаландырыу
123