Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 127 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОРАЗИТЬ
ПОПУЛЯРИЗАЦИЯ ж см. популяризировать
ПОПУЛЯРИЗИРОВАТЬ сов., несов. что популярлаштырыу, популяр итеү, аңлатып биреү
ПОПУЛЯРИЗОВАТЬ сов., несов. см. популяризировать
ПОПУЛЯРНОСТЬ ж 1. популярлыҡ, еңел аңлайышлылыҡ; популярность изложения әйтелгән (яҙылған) һүҙҙең еңел аңлайышлылығы 2. (известность) танылғанлыҡ, популярлыҡ, киң танылған булыу; пользоваться популярностью киң танылған булыу
ПОПУЛЯРНЫЙ, -ая, -ое 1. еңел, аңлайышлы, популяр; книга написана популярным языком китап аңлайышлы тел менән яҙылған 2. (киң) танылған, популяр; популярный писатель танылған яҙыусы
ПОПУРРИ с нескл.; муз. попурри, теҙмә; попурри из народных мелодий халыҡ көйҙәренән теҙмә
ПОПУСТИТЕЛЬСТВО с ирек (юл) ҡуйыу
ПОПУСТИТЕЛЬСТВОВАТЬ несов. кому-че-му кемгәлер-нимәгәлер ирек (юл) ҡуйыу, уҙын-дырыу, буйлатыу
ПОПУСТУ нареч.; разг. юҡҡа, бушҡа, тиккә, заяға, ҡороға; не тратить время попусту юҡҡа ваҡыт әрәм итмәү
ПОПУТАТЬ сов. кого; разг. ҡотортоу, аҙҙырыу ♦ бес попутал шайтан ҡотортто (кыманга цкенес белдереп әйтелә)
ПОПУТНО нареч. 1. бер ыңғайҙан; попутно задать вопрос бер ыңғайҙан һорау биреү 2. разг. юл айҡан, юл ыңғайы(нда); заехать попутно юл айҡан һуғылып сығыу
ПОПУТНЫЙ, -ая, -ое 1. (движущийся в одном направлении с кем-чем-л.) ыңғай, юл айҡан, уңай, юл ыңғайына, бер юлдан бара торған, юл ыңғай осраған; попутный ветер ыңғай ел; попутная машина юл ыңғай осраған машина 2. (совершаемый одновременно с чем-л. основным) (һүҙ) ыңғайында; попутный вопрос һүҙ ыңғайында бирелгән һорау
ПОПУТЧИК м и ПОПУТЧИЦА ж 1. юлдаш 2. перен. эйәреүсе (берәй сәйәси хәрәкәткә ваҡытлыса ҡушылган кеше)
ПОПЫТАТЬ сов. что, чего; разг. һынау, һынап ҡарау ♦ попытать счастья (счастье) бәхетте һынап ҡарау
ПОПЫТАТЬСЯ сов. с неопр. тырышыу, тырышып (маташып) ҡарау; попытайся сам решить задачу мәсьәләне үҙең сисергә тырышып ҡара
ПОПЫТКА ж; в разн. знач. тырышыу, маташыу, уҡталыу; тщетные попытки файҙаһыҙ маташыуҙар; предпринять попытку маташып ҡарау; взять барьер с первой попытки барьерҙы беренсе уҡталыуҙа уҡ алыу ♦ попытка не пытка ятып ҡалғансы атып ҡал
ПОПЫХИВАТЬ несов.; разг. пыхылдау, пых-пых килеү
ПОПЯТИТЬСЯ сов. сигенеү, сигенә төшөү; попятиться назад артҡа сигенеү
ПОПЯТНЫЙ, -ая, -ое кире, артҡа табан ♦ идти на попятный (на попятную) үҙ һүҙенән кире ҡайтыу, һүҙендә тормау
ПОРА ж 1. ваҡыт, саҡ, мәл; весенняя пора яҙ ваҡыты; зимняя пора ҡышҡы мәл; пора жатвы ураҡ мәле 2. кому в знач. сказ., безл. ваҡыт; пора на работу эшкә барырға ваҡыт ♦ в (самую) пору үҙ ваҡытында; в ту пору ул саҡта; до поры, до времени ваҡыты еткәнсә; до сих пор; до сих пор: 1) (о времени) әлегә тиклем, ошоға ҡәҙәр; до сих пор не знать әлегә тиклем белмәү; 2) (о месте) ошо ергә тиклем; до каких пор ҡасанға тиклем; до тех пор шуға тиклем; на первых порах тәү башта; с давних пор әллә ҡасандан бире, күптән
ПОРАБОТАТЬ сов. эшләү, эшләп алыу
ПОРАБОТИТЕЛЬ м ҡол итеүсе, иҙеүсе, ҡоллоҡҡа төшөрөүсе
ПОРАБОТИТЬ сов. кого-что 1. (лишить свободы) иҙеү, ҡол итеү, ҡоллоҡҡа төшөрөү 2. (полностью подчинить себе) үҙенә буйһондороу (бағындырыу)
ПОРАБОЩАТЬ несов. см. поработить
ПОРАБОЩЕНИЕ с ҡоллоҡ, бойондороҡлоҡ; находиться в порабощении бойондороҡлоҡта булыу
ПОРАВНЯТЬСЯ сов. с кем-чем тигеҙләнеү, йәнәшләү, арттан килеп етеү
ПОРАДОВАТЬ сов. кого-что ҡыуандырыу, һөйөндөрөү, шатландырыу
ПОРАДОВАТЬСЯ сов. ҡыуаныу, һөйөнөү, шатланыу
ПОРАЖАТЬ несов. см. поразить
ПОРАЖАТЬСЯ несов. 1. см. поразиться 2. страд. от поражать
ПОРАЖЕНИЕ с 1. см. поразить 1 — поражать; поражение цели сәпкә тейҙереү 2. еңелеү; потерпеть поражение еңелеүгә дусар булыу 3. (повреждение) зарарланыу; поражение зрительного нерва күреү нервыһының зарарла-ныуы ♦ поражение прав (в правах) юр. хоҡуҡтан мәхрүм итеү
ПОРАЖЕНЧЕСТВО с еңелеү яғында тороу (1. һугышта цҙ хөкцмәтенец ецелецен кцҙәт-кән сәйәсәт 2. берәй идея, уй, эштец барып сыгыуына икеләнеп ҡарау)
ПОРАЗИТЕЛЬНЫЙ, -ая, -ое иҫ киткес, таң ҡалдырғыс, һоҡландырғыс; поразительная красота һоҡландырғыс матурлыҡ; поразительная память иҫ киткес хәтер
ПОРАЗИТЬ сов. кого-что 1. (атып) тейҙереү, емереү, зыян итеү; поразить цель сәпкә тейҙереү; поразить снарядом танк снаряд менән танкыға атып тейҙереү 2. (победить, разбить)
127
ПОПУЛЯРИЗАЦИЯ ж см. популяризировать
ПОПУЛЯРИЗИРОВАТЬ сов., несов. что популярлаштырыу, популяр итеү, аңлатып биреү
ПОПУЛЯРИЗОВАТЬ сов., несов. см. популяризировать
ПОПУЛЯРНОСТЬ ж 1. популярлыҡ, еңел аңлайышлылыҡ; популярность изложения әйтелгән (яҙылған) һүҙҙең еңел аңлайышлылығы 2. (известность) танылғанлыҡ, популярлыҡ, киң танылған булыу; пользоваться популярностью киң танылған булыу
ПОПУЛЯРНЫЙ, -ая, -ое 1. еңел, аңлайышлы, популяр; книга написана популярным языком китап аңлайышлы тел менән яҙылған 2. (киң) танылған, популяр; популярный писатель танылған яҙыусы
ПОПУРРИ с нескл.; муз. попурри, теҙмә; попурри из народных мелодий халыҡ көйҙәренән теҙмә
ПОПУСТИТЕЛЬСТВО с ирек (юл) ҡуйыу
ПОПУСТИТЕЛЬСТВОВАТЬ несов. кому-че-му кемгәлер-нимәгәлер ирек (юл) ҡуйыу, уҙын-дырыу, буйлатыу
ПОПУСТУ нареч.; разг. юҡҡа, бушҡа, тиккә, заяға, ҡороға; не тратить время попусту юҡҡа ваҡыт әрәм итмәү
ПОПУТАТЬ сов. кого; разг. ҡотортоу, аҙҙырыу ♦ бес попутал шайтан ҡотортто (кыманга цкенес белдереп әйтелә)
ПОПУТНО нареч. 1. бер ыңғайҙан; попутно задать вопрос бер ыңғайҙан һорау биреү 2. разг. юл айҡан, юл ыңғайы(нда); заехать попутно юл айҡан һуғылып сығыу
ПОПУТНЫЙ, -ая, -ое 1. (движущийся в одном направлении с кем-чем-л.) ыңғай, юл айҡан, уңай, юл ыңғайына, бер юлдан бара торған, юл ыңғай осраған; попутный ветер ыңғай ел; попутная машина юл ыңғай осраған машина 2. (совершаемый одновременно с чем-л. основным) (һүҙ) ыңғайында; попутный вопрос һүҙ ыңғайында бирелгән һорау
ПОПУТЧИК м и ПОПУТЧИЦА ж 1. юлдаш 2. перен. эйәреүсе (берәй сәйәси хәрәкәткә ваҡытлыса ҡушылган кеше)
ПОПЫТАТЬ сов. что, чего; разг. һынау, һынап ҡарау ♦ попытать счастья (счастье) бәхетте һынап ҡарау
ПОПЫТАТЬСЯ сов. с неопр. тырышыу, тырышып (маташып) ҡарау; попытайся сам решить задачу мәсьәләне үҙең сисергә тырышып ҡара
ПОПЫТКА ж; в разн. знач. тырышыу, маташыу, уҡталыу; тщетные попытки файҙаһыҙ маташыуҙар; предпринять попытку маташып ҡарау; взять барьер с первой попытки барьерҙы беренсе уҡталыуҙа уҡ алыу ♦ попытка не пытка ятып ҡалғансы атып ҡал
ПОПЫХИВАТЬ несов.; разг. пыхылдау, пых-пых килеү
ПОПЯТИТЬСЯ сов. сигенеү, сигенә төшөү; попятиться назад артҡа сигенеү
ПОПЯТНЫЙ, -ая, -ое кире, артҡа табан ♦ идти на попятный (на попятную) үҙ һүҙенән кире ҡайтыу, һүҙендә тормау
ПОРА ж 1. ваҡыт, саҡ, мәл; весенняя пора яҙ ваҡыты; зимняя пора ҡышҡы мәл; пора жатвы ураҡ мәле 2. кому в знач. сказ., безл. ваҡыт; пора на работу эшкә барырға ваҡыт ♦ в (самую) пору үҙ ваҡытында; в ту пору ул саҡта; до поры, до времени ваҡыты еткәнсә; до сих пор; до сих пор: 1) (о времени) әлегә тиклем, ошоға ҡәҙәр; до сих пор не знать әлегә тиклем белмәү; 2) (о месте) ошо ергә тиклем; до каких пор ҡасанға тиклем; до тех пор шуға тиклем; на первых порах тәү башта; с давних пор әллә ҡасандан бире, күптән
ПОРАБОТАТЬ сов. эшләү, эшләп алыу
ПОРАБОТИТЕЛЬ м ҡол итеүсе, иҙеүсе, ҡоллоҡҡа төшөрөүсе
ПОРАБОТИТЬ сов. кого-что 1. (лишить свободы) иҙеү, ҡол итеү, ҡоллоҡҡа төшөрөү 2. (полностью подчинить себе) үҙенә буйһондороу (бағындырыу)
ПОРАБОЩАТЬ несов. см. поработить
ПОРАБОЩЕНИЕ с ҡоллоҡ, бойондороҡлоҡ; находиться в порабощении бойондороҡлоҡта булыу
ПОРАВНЯТЬСЯ сов. с кем-чем тигеҙләнеү, йәнәшләү, арттан килеп етеү
ПОРАДОВАТЬ сов. кого-что ҡыуандырыу, һөйөндөрөү, шатландырыу
ПОРАДОВАТЬСЯ сов. ҡыуаныу, һөйөнөү, шатланыу
ПОРАЖАТЬ несов. см. поразить
ПОРАЖАТЬСЯ несов. 1. см. поразиться 2. страд. от поражать
ПОРАЖЕНИЕ с 1. см. поразить 1 — поражать; поражение цели сәпкә тейҙереү 2. еңелеү; потерпеть поражение еңелеүгә дусар булыу 3. (повреждение) зарарланыу; поражение зрительного нерва күреү нервыһының зарарла-ныуы ♦ поражение прав (в правах) юр. хоҡуҡтан мәхрүм итеү
ПОРАЖЕНЧЕСТВО с еңелеү яғында тороу (1. һугышта цҙ хөкцмәтенец ецелецен кцҙәт-кән сәйәсәт 2. берәй идея, уй, эштец барып сыгыуына икеләнеп ҡарау)
ПОРАЗИТЕЛЬНЫЙ, -ая, -ое иҫ киткес, таң ҡалдырғыс, һоҡландырғыс; поразительная красота һоҡландырғыс матурлыҡ; поразительная память иҫ киткес хәтер
ПОРАЗИТЬ сов. кого-что 1. (атып) тейҙереү, емереү, зыян итеү; поразить цель сәпкә тейҙереү; поразить снарядом танк снаряд менән танкыға атып тейҙереү 2. (победить, разбить)
127