Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 128 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОРАЗИТЬСЯ
тар-мар итеү; поразить неприятеля дошманды тар-мар итеү 3. зарарлау, зарар килтереү; болезнь поразила слух ауырыу ҡолаҡҡа зарар килтергән 4. (изумить) иҫте китереү, ғәжәпкә (таңға, хайранға) ҡалдырыу
ПОРАЗИТЬСЯ сов. иҫ китеү, ғәжәпләнеү, таң (хайран) ҡалыу; поразиться известию хәбәргә иҫ китеү
ПОРАЗМЫСЛИТЬ сов. о ком-чём, над чем и без доп.; разг. төптән уйлау, ныҡлап фекер йөрөтөү
ПОРАНИТЬ сов. кого-что (бер аҙ) яралау, йәрәхәтләү
ПОРАНИТЬСЯ сов. (бер аҙ) яраланыу, йәрәхәтләнеү
ПОРАСКИНУТЬ: пораскинуть умом прост. см. раскинуть
ПОРАСТАТЬ несов. см. порасти 1
ПОРАСТИ сов. 1. чем баҫыу, ҡаплау; тропинка поросла травой һуҡмаҡты үлән баҫҡан 2. (прибавиться в росте) үҫә биреү (төшөү), бер аҙ үҫеү
ПОРВАТЬ сов. что 1. разг. йыртыу, йыртып ташлау (ебәреү); (нитку) өҙөү; порвать рубашку күлдәкте йыртыу; порвать письмо хатты йыртып ташлау 2. перен. өҙөү; порвать отношения с кем-л. кем менәндер мөнәсәбәтте өҙөү; порвать договор килешеүҙе өҙөү
ПОРВАТЬСЯ сов. 1. прям., перен. өҙөлөү, йыртылыу; нитка порвалась еп өҙөлдө; пальто порвалось пальто йыртылған; голос порвался тауыш өҙөлдө 2. перен. (об отношениях) өҙөлөү; связь порвалась бәйләнеш өҙөлдө
ПОРЕДЕТЬ сов. см. редеть
ПОРЕЗ м 1. см. порезать 1, порезаться 2. (рана) яра, ҡырҡылған (киҫелгән) ер; глубокий порез тәрән яра
ПОРЕЗАТЬ сов. 1. что ҡырҡыу, киҫеү; порезать руку ҡулды киҫеү 2. что, чего; разг. ҡырҡыу, киҫеү, телеү, турау; порезать мясо ит турау
ПОРЕЗАТЬСЯ сов. ҡырҡылыу, киҫелеү, ҡырҡып (киҫеп) ебәреү; порезаться стеклом быялаға ҡырҡылыу
ПОРЕЙ м ялпаҡ һуған
ПОРЕКОМЕНДОВАТЬ сов. 1. кого-что тәҡдим итеү; порекомендовать работника хеҙмәткәр тәҡдим итеү 2. что и с неопр. кәңәш итеү (биреү); порекомендовать прочесть интересную книгу ҡыҙыҡлы китапты уҡырға кәңәш биреү
порЕчье с йылға буйы, үҙән буйы
ПОРИСТЫЙ, -ая, -ое күҙәүле, күҙгәнәсле, күҙәнәкле; пористая кожа күҙгәнәсле тире; пористый хлеб күҙәнәкле икмәк; пористый чугун күҙәнәкле суйын
ПОРИЦАНИЕ с шелтә; вынести порицание шелтә белдереү
ПОРИЦАТЬ несов. кого-что шелтәләү
пОрка i ж см. пороть I; порка платья күлдәк һүтеү
пОрка ii ж; разг. см. пороть II
ПОРНОГРАФИЧЕСКИЙ, -ая, -ое порнографик; порнографический роман порнографик роман
порнография ж порнография (енси мөнәсәбәтте һцрәтләцҙәге оятһыҙлыҡ)
ПОРОВНУ нареч. тигеҙләп, тигеҙ итеп; разделить поровну тигеҙ итеп бүлеү
порОг м 1. прям., перен. тупһа; высокий порог бейек тупһа; вернуться к отчему порогу атай тупһаһына әйләнеп ҡайтыу; переступить порог тупһаны аша атлау 2. һикәлтә; порог на горной реке тау йылғаһындағы һикәлтә 3. чего; перен. (преддверие, граница) алдында; на пороге важных событий мөһим ваҡиғалар алдында 4. спец. (наименьшая степень проявления че-го-л.) сик; порог слышимости ишетелеш сиге ♦ на пороге бына-бына була, бик тиҙҙән етә; на порог не пускать кого тупһаға баҫтырмау
ПОРОДА ж 1. тоҡом, нәҫел; башкирская порода лошадей башҡорт тоҡомло аттар; охотничья порода собак һунар эттәре тоҡомо 2. (вид растений) төр; древесные породы ағас төрҙәре 3. (категория людей) зат; из богатырской породы людей баһадирҙар затынан 4. (минерал) тоҡом; горная порода тау тоҡомо
ПОРОДИСТЫЙ, -ая, -ое яҡшы тоҡомло (нәҫелле); породистая лошадь яҡшы тоҡомло ат
ПОРОДИТЬ сов. что; перен. (послужить причиной) килтереп сығарыу, сәбәпсе булыу; породить недоразумение аңлашылмаусылыҡ килтереп сығарыу
ПОРОДНИТЬ сов. кого-что, с кем-чем туғанлаштырыу, яҡынайтыу, туған итеү; породнить чуждые друг другу роды бер-береһенә сит ырыуҙарҙы туғанлаштырыу
ПОРОДНИТЬСЯ сов. туғанлашыу, туған булыу
ПОРОЖДАТЬ несов. см. породить
ПОРОЖДЕНИЕ с тыуҙырған нәмә, нигеҙендә барлыҡҡа килгән нәмә; порождение общества йәмғиәт тыуҙырған нәмә
ПОРОЖИСТЫЙ, -ая, -ое тупһалы, һикәлтәле; порожистая река һикәлтәле йылға
ПОрОжНИЙ, -яя, -ее разг. буш, әйбер тейәлмәгән; порожнее ведро буш биҙрә ♦ переливать из пустого в порожнее юҡты бушҡа ауҙарыу
ПОРОЖНЯК м; разг. буш (йөкһөҙ) транспорт
ПОРОЖНЯКОМ нареч.; разг. буш көйө, йөкһөҙ, йөк тейәмәйенсә; ехать порожняком йөк тейәмәйенсә китеп барыу
ПОРОЗНЬ нареч. айырым, башҡа, айырым-айырым; действовать порознь айырым эш итеү
порозоветь сов. алһыуланып китеү
128
тар-мар итеү; поразить неприятеля дошманды тар-мар итеү 3. зарарлау, зарар килтереү; болезнь поразила слух ауырыу ҡолаҡҡа зарар килтергән 4. (изумить) иҫте китереү, ғәжәпкә (таңға, хайранға) ҡалдырыу
ПОРАЗИТЬСЯ сов. иҫ китеү, ғәжәпләнеү, таң (хайран) ҡалыу; поразиться известию хәбәргә иҫ китеү
ПОРАЗМЫСЛИТЬ сов. о ком-чём, над чем и без доп.; разг. төптән уйлау, ныҡлап фекер йөрөтөү
ПОРАНИТЬ сов. кого-что (бер аҙ) яралау, йәрәхәтләү
ПОРАНИТЬСЯ сов. (бер аҙ) яраланыу, йәрәхәтләнеү
ПОРАСКИНУТЬ: пораскинуть умом прост. см. раскинуть
ПОРАСТАТЬ несов. см. порасти 1
ПОРАСТИ сов. 1. чем баҫыу, ҡаплау; тропинка поросла травой һуҡмаҡты үлән баҫҡан 2. (прибавиться в росте) үҫә биреү (төшөү), бер аҙ үҫеү
ПОРВАТЬ сов. что 1. разг. йыртыу, йыртып ташлау (ебәреү); (нитку) өҙөү; порвать рубашку күлдәкте йыртыу; порвать письмо хатты йыртып ташлау 2. перен. өҙөү; порвать отношения с кем-л. кем менәндер мөнәсәбәтте өҙөү; порвать договор килешеүҙе өҙөү
ПОРВАТЬСЯ сов. 1. прям., перен. өҙөлөү, йыртылыу; нитка порвалась еп өҙөлдө; пальто порвалось пальто йыртылған; голос порвался тауыш өҙөлдө 2. перен. (об отношениях) өҙөлөү; связь порвалась бәйләнеш өҙөлдө
ПОРЕДЕТЬ сов. см. редеть
ПОРЕЗ м 1. см. порезать 1, порезаться 2. (рана) яра, ҡырҡылған (киҫелгән) ер; глубокий порез тәрән яра
ПОРЕЗАТЬ сов. 1. что ҡырҡыу, киҫеү; порезать руку ҡулды киҫеү 2. что, чего; разг. ҡырҡыу, киҫеү, телеү, турау; порезать мясо ит турау
ПОРЕЗАТЬСЯ сов. ҡырҡылыу, киҫелеү, ҡырҡып (киҫеп) ебәреү; порезаться стеклом быялаға ҡырҡылыу
ПОРЕЙ м ялпаҡ һуған
ПОРЕКОМЕНДОВАТЬ сов. 1. кого-что тәҡдим итеү; порекомендовать работника хеҙмәткәр тәҡдим итеү 2. что и с неопр. кәңәш итеү (биреү); порекомендовать прочесть интересную книгу ҡыҙыҡлы китапты уҡырға кәңәш биреү
порЕчье с йылға буйы, үҙән буйы
ПОРИСТЫЙ, -ая, -ое күҙәүле, күҙгәнәсле, күҙәнәкле; пористая кожа күҙгәнәсле тире; пористый хлеб күҙәнәкле икмәк; пористый чугун күҙәнәкле суйын
ПОРИЦАНИЕ с шелтә; вынести порицание шелтә белдереү
ПОРИЦАТЬ несов. кого-что шелтәләү
пОрка i ж см. пороть I; порка платья күлдәк һүтеү
пОрка ii ж; разг. см. пороть II
ПОРНОГРАФИЧЕСКИЙ, -ая, -ое порнографик; порнографический роман порнографик роман
порнография ж порнография (енси мөнәсәбәтте һцрәтләцҙәге оятһыҙлыҡ)
ПОРОВНУ нареч. тигеҙләп, тигеҙ итеп; разделить поровну тигеҙ итеп бүлеү
порОг м 1. прям., перен. тупһа; высокий порог бейек тупһа; вернуться к отчему порогу атай тупһаһына әйләнеп ҡайтыу; переступить порог тупһаны аша атлау 2. һикәлтә; порог на горной реке тау йылғаһындағы һикәлтә 3. чего; перен. (преддверие, граница) алдында; на пороге важных событий мөһим ваҡиғалар алдында 4. спец. (наименьшая степень проявления че-го-л.) сик; порог слышимости ишетелеш сиге ♦ на пороге бына-бына була, бик тиҙҙән етә; на порог не пускать кого тупһаға баҫтырмау
ПОРОДА ж 1. тоҡом, нәҫел; башкирская порода лошадей башҡорт тоҡомло аттар; охотничья порода собак һунар эттәре тоҡомо 2. (вид растений) төр; древесные породы ағас төрҙәре 3. (категория людей) зат; из богатырской породы людей баһадирҙар затынан 4. (минерал) тоҡом; горная порода тау тоҡомо
ПОРОДИСТЫЙ, -ая, -ое яҡшы тоҡомло (нәҫелле); породистая лошадь яҡшы тоҡомло ат
ПОРОДИТЬ сов. что; перен. (послужить причиной) килтереп сығарыу, сәбәпсе булыу; породить недоразумение аңлашылмаусылыҡ килтереп сығарыу
ПОРОДНИТЬ сов. кого-что, с кем-чем туғанлаштырыу, яҡынайтыу, туған итеү; породнить чуждые друг другу роды бер-береһенә сит ырыуҙарҙы туғанлаштырыу
ПОРОДНИТЬСЯ сов. туғанлашыу, туған булыу
ПОРОЖДАТЬ несов. см. породить
ПОРОЖДЕНИЕ с тыуҙырған нәмә, нигеҙендә барлыҡҡа килгән нәмә; порождение общества йәмғиәт тыуҙырған нәмә
ПОРОЖИСТЫЙ, -ая, -ое тупһалы, һикәлтәле; порожистая река һикәлтәле йылға
ПОрОжНИЙ, -яя, -ее разг. буш, әйбер тейәлмәгән; порожнее ведро буш биҙрә ♦ переливать из пустого в порожнее юҡты бушҡа ауҙарыу
ПОРОЖНЯК м; разг. буш (йөкһөҙ) транспорт
ПОРОЖНЯКОМ нареч.; разг. буш көйө, йөкһөҙ, йөк тейәмәйенсә; ехать порожняком йөк тейәмәйенсә китеп барыу
ПОРОЗНЬ нареч. айырым, башҡа, айырым-айырым; действовать порознь айырым эш итеү
порозоветь сов. алһыуланып китеү
128