Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 131 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОРЫЖЕЛЫЙ, -ая, -ое уңып һарғайған, көнгә көйгән, ерән төҫкә ингән; порыжелая трава көнгә көйгән үлән
ПОРЫЖЕТЬ сов. уңып һарғайыу, көнгә көйөү, ерән төҫкә инеү
ПОРЫХЛЕТЬ сов. см. рыхлеть
ПОРЯДКОВЫЙ, -ая, -ое рәт ...ы; порядковый номер рәт номеры; порядковое числительное грам. рәт һаны
ПОРЯДКОМ нареч.; разг. 1. (изрядно) байтаҡ, шаҡтай, етерлек; порядком надоело шаҡтай туйҙырҙы 2. (как следует) тейешенсә, йүнләп, рәтләп; порядком разобраться в чём-л. берәй нәмәне тейешенсә тикшереү
ПОРЯДОК м; в разн. знач. тәртип; алфавитный порядок алфавит тәртибе; образцовый порядок өлгөлө тәртип; походный порядок поход тәртибе; порядок комплектования библиотеки китапхананы комплектлау тәртибе; в порядке обсуждения фекер алышыу тәртибендә; привести в порядок тәртипкә килтереү ♦ в порядке что; в знач. сказ. тәртиптә; в порядке чего ; в знач. предлога йөҙөнән; в порядке вещей тәбиғи; в рабочем порядке эш барышында; для порядка: 1) (для поддержания норм в чём-л.) тәртип булһын өсөн; 2) (для соблюдения принятых правил) йола һаҡлау маҡсатында; порядок дня көн тәртибе; своим порядком кәрәгенсә, тейешенсә, үҙ яйы менән
ПОРЯДОЧНО нареч. 1. намыҫлы, рәтле, йүнле; вести себя порядочно үҙеңде йүнле тотоу 2. в знач. числ. (достаточно, много кого-че-го-л.) байтаҡ, арыу уҡ; ждать пришлось порядочно арыу уҡ көтөргә тура килде
ПОРЯДОЧНОСТЬ ж намыҫлылыҡ, әҙәплелек
ПОРЯДОЧНЫЙ, -ая, -ое 1. (честный) намыҫлы, әҙәпле; порядочный человек намыҫлы кеше 2. (довольно хороший) йүнле, рәтле, арыу 3. (значительный) байтаҡ ҡына, шаҡтай (ярайһы) ғына; порядочная сумма байтаҡ ҡына сумма; сегодня порядочный мороз бөгөн ярайһы ғына һыуыҡ
ПОСАДИТЬ сов. см. сажать; посадить цветы сәскә ултыртыу; посадить за стол өҫтәл артына ултыртыу; посадить в поезд поезға ултыртыу; умело посадить самолёт самолётты оҫта ултыртыу; посадить в тюрьму төрмәгә ултыртыу; посадить птицу в клетку ҡошто ситлеккә ябыу; посадить больного на диету ауырыуҙы диетаға ултыртыу ♦ посадить в калошу кого ағас атҡа атландырыу; посадить на мель: 1) что ҡомға ултыртыу; 2) кого-что; перен. (поставить в затруднительное положение) ауыр хәлгә ҡалдырыу; посадить на шею кому елкәгә ултыртыу (кеше иҫәбенә йәшәтец)
ПОСАДКА ж 1. см. посадить; посадка картофеля бәрәңге ултыртыу; посадка начинается в
ПОСЕВНОЙ
час сәғәт берҙә ултыртыу башлана 2. ултырыу; вынужденная посадка самолёта самолёттың сараһыҙҙан ергә ултырыуы; плохая посадка в седле эйәрҙә насар ултырыу
ПОСАДОЧНЫЙ, -ая, -ое 1. в разн. знач. ултыртыу ...ы; посадочные машины ултыртыу машиналары; посадочные работы ултыртыу эштәре 2. ав. ултырыу ...ы; посадочная площадка ултырыу майҙаны; посадочный знак ултырыу билдәһе; посадочный талон ултырыу талоны
ПОСАЖЁНЫЙ: посажёный отец үкел (ҡиәмәтлек, морондоҡ) атай; посажёная мать ҡиәмәтлек (үкел, морондоҡ) инәй (әсәй)
ПОСАПЫВАТЬ несов. мышылдау, мыш-мыш килеү, мышнау
ПОСВАТАТЬ сов. см. сватать 1, 2
ПОСВАТАТЬСЯ сов. см. свататься
ПОСВЕЖЕТЬ сов. см. свежеть
ПОСВЕТИТЬ сов. кому-чему и без доп. яҡтыртып тороу, бер аҙ яҡтыртыу
ПОСВЕТЛЕТЬ сов. см. светлеть 1—3; небо посветлело күк йөҙө яҡтырып китте; лицо его посветлело уның йөҙө асылып китте
пОсвист м һыҙғырыу, һыҙғырыҡ; молодецкий посвист егеттәрсә һыҙғырыу
ПОСВИСТАТЬ сов. 1. см. посвистеть 2. кого-что ; разг. (подозвать свистом) һыҙғырып саҡырыу
посвистеть сов. һыҙғырыу, һыҙғырып алыу
ПОСВИСТЫВАТЬ несов. һыҙғырғылау, һыҙғырыныу
ПО-СВОЙСКИ нареч.; разг. 1. (по своему усмотрению) үҙенсә, үҙ иркенсә; расправиться по-свойски с кем-л. берәйһенән үҙенсә үс алыу 2. (как принято у близких) үҙ итеп, дуҫтарса; скажу тебе по-свойски һиңә үҙ итеп әйтәм
ПОСВЯТИТЬ сов. 1. кого-что, во что таныштырыу, асып һалыу; посвятить друга в свою тайну дуҫыңа сереңде асып һалыу 2. кому-чему арнау, бағышлау, биреү; посвятить свою жизнь искусству ғүмереңде сәнғәткә арнау 3. (с предлогом “в” и старой формой вин. п. мн. ч.) сафына ылыҡтырыу (алыу); посвятить в механизаторы механизаторҙар сафына алыу; посвятить в рабочие эшселәр сафына алыу
ПОСВЯЩАТЬ несов. см. посвятить
ПОСВЯЩЕНИЕ с 1. см. посвятить — посвящать 2. (надпись) бағышлама (арнау яҙыуы); посвящение в стихах шиғыр менән яҙылған бағышлама
посЕв м 1. см. посеять; посев озимых ужым сәсеү 2. (то, что посеяно) сәсеү, сәсеүлек; площадь посевов сәсеүлек майҙаны
ПОСЕВНОЙ, -ая, -ое 1. сәсеү ...ы; посевной овёс сәсеү һолоһо; посевные машины сәсеү машиналары 2. в знач. сущ. посевная ж; разг. сәсеү, сәсеү ваҡыты
131
5*
ПОРЫЖЕТЬ сов. уңып һарғайыу, көнгә көйөү, ерән төҫкә инеү
ПОРЫХЛЕТЬ сов. см. рыхлеть
ПОРЯДКОВЫЙ, -ая, -ое рәт ...ы; порядковый номер рәт номеры; порядковое числительное грам. рәт һаны
ПОРЯДКОМ нареч.; разг. 1. (изрядно) байтаҡ, шаҡтай, етерлек; порядком надоело шаҡтай туйҙырҙы 2. (как следует) тейешенсә, йүнләп, рәтләп; порядком разобраться в чём-л. берәй нәмәне тейешенсә тикшереү
ПОРЯДОК м; в разн. знач. тәртип; алфавитный порядок алфавит тәртибе; образцовый порядок өлгөлө тәртип; походный порядок поход тәртибе; порядок комплектования библиотеки китапхананы комплектлау тәртибе; в порядке обсуждения фекер алышыу тәртибендә; привести в порядок тәртипкә килтереү ♦ в порядке что; в знач. сказ. тәртиптә; в порядке чего ; в знач. предлога йөҙөнән; в порядке вещей тәбиғи; в рабочем порядке эш барышында; для порядка: 1) (для поддержания норм в чём-л.) тәртип булһын өсөн; 2) (для соблюдения принятых правил) йола һаҡлау маҡсатында; порядок дня көн тәртибе; своим порядком кәрәгенсә, тейешенсә, үҙ яйы менән
ПОРЯДОЧНО нареч. 1. намыҫлы, рәтле, йүнле; вести себя порядочно үҙеңде йүнле тотоу 2. в знач. числ. (достаточно, много кого-че-го-л.) байтаҡ, арыу уҡ; ждать пришлось порядочно арыу уҡ көтөргә тура килде
ПОРЯДОЧНОСТЬ ж намыҫлылыҡ, әҙәплелек
ПОРЯДОЧНЫЙ, -ая, -ое 1. (честный) намыҫлы, әҙәпле; порядочный человек намыҫлы кеше 2. (довольно хороший) йүнле, рәтле, арыу 3. (значительный) байтаҡ ҡына, шаҡтай (ярайһы) ғына; порядочная сумма байтаҡ ҡына сумма; сегодня порядочный мороз бөгөн ярайһы ғына һыуыҡ
ПОСАДИТЬ сов. см. сажать; посадить цветы сәскә ултыртыу; посадить за стол өҫтәл артына ултыртыу; посадить в поезд поезға ултыртыу; умело посадить самолёт самолётты оҫта ултыртыу; посадить в тюрьму төрмәгә ултыртыу; посадить птицу в клетку ҡошто ситлеккә ябыу; посадить больного на диету ауырыуҙы диетаға ултыртыу ♦ посадить в калошу кого ағас атҡа атландырыу; посадить на мель: 1) что ҡомға ултыртыу; 2) кого-что; перен. (поставить в затруднительное положение) ауыр хәлгә ҡалдырыу; посадить на шею кому елкәгә ултыртыу (кеше иҫәбенә йәшәтец)
ПОСАДКА ж 1. см. посадить; посадка картофеля бәрәңге ултыртыу; посадка начинается в
ПОСЕВНОЙ
час сәғәт берҙә ултыртыу башлана 2. ултырыу; вынужденная посадка самолёта самолёттың сараһыҙҙан ергә ултырыуы; плохая посадка в седле эйәрҙә насар ултырыу
ПОСАДОЧНЫЙ, -ая, -ое 1. в разн. знач. ултыртыу ...ы; посадочные машины ултыртыу машиналары; посадочные работы ултыртыу эштәре 2. ав. ултырыу ...ы; посадочная площадка ултырыу майҙаны; посадочный знак ултырыу билдәһе; посадочный талон ултырыу талоны
ПОСАЖЁНЫЙ: посажёный отец үкел (ҡиәмәтлек, морондоҡ) атай; посажёная мать ҡиәмәтлек (үкел, морондоҡ) инәй (әсәй)
ПОСАПЫВАТЬ несов. мышылдау, мыш-мыш килеү, мышнау
ПОСВАТАТЬ сов. см. сватать 1, 2
ПОСВАТАТЬСЯ сов. см. свататься
ПОСВЕЖЕТЬ сов. см. свежеть
ПОСВЕТИТЬ сов. кому-чему и без доп. яҡтыртып тороу, бер аҙ яҡтыртыу
ПОСВЕТЛЕТЬ сов. см. светлеть 1—3; небо посветлело күк йөҙө яҡтырып китте; лицо его посветлело уның йөҙө асылып китте
пОсвист м һыҙғырыу, һыҙғырыҡ; молодецкий посвист егеттәрсә һыҙғырыу
ПОСВИСТАТЬ сов. 1. см. посвистеть 2. кого-что ; разг. (подозвать свистом) һыҙғырып саҡырыу
посвистеть сов. һыҙғырыу, һыҙғырып алыу
ПОСВИСТЫВАТЬ несов. һыҙғырғылау, һыҙғырыныу
ПО-СВОЙСКИ нареч.; разг. 1. (по своему усмотрению) үҙенсә, үҙ иркенсә; расправиться по-свойски с кем-л. берәйһенән үҙенсә үс алыу 2. (как принято у близких) үҙ итеп, дуҫтарса; скажу тебе по-свойски һиңә үҙ итеп әйтәм
ПОСВЯТИТЬ сов. 1. кого-что, во что таныштырыу, асып һалыу; посвятить друга в свою тайну дуҫыңа сереңде асып һалыу 2. кому-чему арнау, бағышлау, биреү; посвятить свою жизнь искусству ғүмереңде сәнғәткә арнау 3. (с предлогом “в” и старой формой вин. п. мн. ч.) сафына ылыҡтырыу (алыу); посвятить в механизаторы механизаторҙар сафына алыу; посвятить в рабочие эшселәр сафына алыу
ПОСВЯЩАТЬ несов. см. посвятить
ПОСВЯЩЕНИЕ с 1. см. посвятить — посвящать 2. (надпись) бағышлама (арнау яҙыуы); посвящение в стихах шиғыр менән яҙылған бағышлама
посЕв м 1. см. посеять; посев озимых ужым сәсеү 2. (то, что посеяно) сәсеү, сәсеүлек; площадь посевов сәсеүлек майҙаны
ПОСЕВНОЙ, -ая, -ое 1. сәсеү ...ы; посевной овёс сәсеү һолоһо; посевные машины сәсеү машиналары 2. в знач. сущ. посевная ж; разг. сәсеү, сәсеү ваҡыты
131
5*