Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 132 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОСЕДЕЛЫЙ
ПОСЕДЕЛЫЙ, -ая, -ое разг. сал төшкән, салланған, ағарған; поседелые волосы салланған сәстәр
ПОСЕДЕТЬ сов. см. седеть
ПОСЕЛЕНЕЦ м 1. күскенсе 2. (сосланный на поселение) һөргөнгә ебәрелгән кеше
ПОСЕЛЕНИЕ с 1. см. поселить — поселять 1, поселиться — поселяться 2. (селение) ултыраҡ, ауыл; на целинных землях появились новые поселения сиҙәм ерҙәрҙә яңы ауылдар барлыҡҡа килде 3. һөргөн; отправить на поселение һөргөнгә ебәреү
ПОСЕЛИТЬ сов. 1. кого-что урынлаштырыу; поселить туристов в гостинице туристарҙы ҡунаҡханаға урынлаштырыу 2. что; перен. (вызвать) тыуҙырыу, уятыу, килтереп сығарыу; поселить сомнение шик тыуҙырыу
ПОСЕЛИТЬСЯ сов. ултыраҡланыу, урынлашыу; поселиться в центре города ҡаланың үҙәгенә урынлашыу
ПОСЕЛКОВЫЙ, -ая, -ое ҡасаба ...ы; поселковая больница ҡасаба хәстәханаһы
ПОСЁЛОК м ҡасаба; рабочий посёлок эшселәр ҡасабаһы
ПОСЕЛЯТЬ несов. см. поселить
ПОСЕЛЯТЬСЯ несов. 1. см. поселиться 2. страд. от поселять
ПОСЕРЕБРИТЬ сов. см. серебрить; посеребрить ложку ҡалаҡҡа көмөш йүгертеү; седина посеребрила виски сал сикәләрҙе көмөшләндерҙе
ПОСЕРЕДИНЕ нареч. и предлог 1. нареч. уртала, уртанан; стоять посередине уртала тороу 2. предлог с род. п. уртаһында; посередине комнаты бүлмә уртаһында
ПОСЕРЕТЬ сов. см. сереть 1; небо посерело күк йөҙө ҡараңғыланды; лицо посерело йөҙө ҡарайҙы
ПОСЕРЬЁЗНЕТЬ сов.; разг. етдиләнеү, етдиләнеп китеү; его лицо посерьёзнело уның йөҙө етдиләнеп китте
ПОСЕТИТЕЛЬ м и ПОСЕТИТЕЛЬНИЦА ж килеүсе, ҡарарға (күрергә) килеүсе, йомош менән килеүсе; посетитель музея музей ҡарарға килеүсе
ПОСЕТИТЬ сов. кого-что килеү, барыу, килеп (барып) сығыу; посетить знакомых таныштарға барып сығыу; посетить выставку күргәҙмә ҡарарға барыу
ПОСЕТОВАТЬ сов. см. сетовать 2; посетовать на свою болезнь үҙенең ауырыуына зарланыу
ПОСЕЩАЕМОСТЬ ж йөрөү, йөрөш; посещаемость уроков дәрестәргә йөрөш
ПОСЕЩАТЬ несов. см. посетить
ПОСЕЩЕНИЕ с см. посетить; посещение театра театрға барыу
ПОСЕЯТЬ сов. 1. см. сеять 1, 2; что посеешь, то и пожнёшь ни сәсһәң, шуны урырһың;
посеять вражду дошманлыҡ таратыу 2. разг. (потерять) юғалтыу; посеять перчатки бирсәткә юғалтыу
посидЕлки только мн. ултырма, аулаҡ (өй), кис ултырыу; пойти на посиделки ултырмаға барыу
посидеть сов. ултырып алыу (тороу), әҙерәк (бер аҙ) ултырыу; посидеть у соседей күршеләрҙә бер аҙ ултырыу
ПОСИЛЬНЫЙ, -ая, -ое көс етерлек, ҡулдан (көстән) килерлек, ҡулдан килгән тиклем; посильный труд көс етерлек хеҙмәт; посильная помощь ҡулдан килгән тиклем ярҙам
посинелый, -ая, -ое күгәргән, күгәреп бөткән; посинелые губы күгәргән ирендәр
посинЕть сов. см. синеть 1; посинеть от холода һыуыҡтан күгәреп бөтөү
ПОСКАКАТЬ сов. 1. (понестись вскачь) саба башлау, сабып китеү 2. (попрыгать) һикереү, һикергеләү; поскакать на одной ноге һыңар аяҡта һикереү
ПОСКОБЛИТЬ сов. что ҡырып алыу, ҡырыу
ПОСКОЛЬЗНУТЬСЯ сов. тайып китеү; поскользнуться и упасть тайып китеп йығылыу
ПОСКОЛЬКУ союз (так как) -лыҡ-тан/-лектән, -ға/-гә күрә, -ғас/-гәс, -ған/-гән икән; поскольку ты спешишь, поговорим после һин ҡабаланғас, аҙаҡ һөйләшербеҙ инде ♦ постольку поскольку см. постольку
ПОСКРЕСТИ сов. что и без доп. (бер аҙ) ҡырыу, ҡырғылау, тырнаштырыу; поскрести сапоги итекте ҡырғылау
ПОСКРЕСТИСЬ сов.; разг. ҡыштырлап (тырнап) алыу, шытырлатып ҡуйыу поскрипеть сов. шығырлау, шығырлап ҡуйыу, шығырлатыу, шығырлатып ҡуйыу; поскрипеть зубами теште шығырлатыу; дверь поскрипывает ишек шығырлай
ПОСКРИПЫВАТЬ несов. 1. шығырлау, шығыр-шығыр килеү; полозья поскрипывают по крепкому снегу сана табандары ҡаты ҡарҙа шығыр-шығыр килә 2. чем шығырлатыу, шығыр-шығыр килтереү
ПОСКУПИТЬСЯ сов. на что, с неопр. и без доп. һаранланыу, һаранлыҡ күрһәтеү; поскупиться на подарки бүләк биреүгә һаранлыҡ күрһәтеү
ПОСЛАБЛЕНИЕ с йомшаҡлыҡ; дать послабление йомшаҡлыҡ күрһәтеү
ПОСЛАНЕЦ м илсе, вәкил; посланцы народа халыҡ вәкилдәре
ПОСЛАНИЕ с хат, яҙма мөрәжәғәт; любовное послание мөхәббәт хаты; послание президента конгрессу президенттың конгресҡа яҙма мөрәжәғәте
ПОСЛАННИК м 1. кесе илсе (дипломатик вәкил) 2. трад.-поэт. см. посланец
132
ПОСЕДЕЛЫЙ, -ая, -ое разг. сал төшкән, салланған, ағарған; поседелые волосы салланған сәстәр
ПОСЕДЕТЬ сов. см. седеть
ПОСЕЛЕНЕЦ м 1. күскенсе 2. (сосланный на поселение) һөргөнгә ебәрелгән кеше
ПОСЕЛЕНИЕ с 1. см. поселить — поселять 1, поселиться — поселяться 2. (селение) ултыраҡ, ауыл; на целинных землях появились новые поселения сиҙәм ерҙәрҙә яңы ауылдар барлыҡҡа килде 3. һөргөн; отправить на поселение һөргөнгә ебәреү
ПОСЕЛИТЬ сов. 1. кого-что урынлаштырыу; поселить туристов в гостинице туристарҙы ҡунаҡханаға урынлаштырыу 2. что; перен. (вызвать) тыуҙырыу, уятыу, килтереп сығарыу; поселить сомнение шик тыуҙырыу
ПОСЕЛИТЬСЯ сов. ултыраҡланыу, урынлашыу; поселиться в центре города ҡаланың үҙәгенә урынлашыу
ПОСЕЛКОВЫЙ, -ая, -ое ҡасаба ...ы; поселковая больница ҡасаба хәстәханаһы
ПОСЁЛОК м ҡасаба; рабочий посёлок эшселәр ҡасабаһы
ПОСЕЛЯТЬ несов. см. поселить
ПОСЕЛЯТЬСЯ несов. 1. см. поселиться 2. страд. от поселять
ПОСЕРЕБРИТЬ сов. см. серебрить; посеребрить ложку ҡалаҡҡа көмөш йүгертеү; седина посеребрила виски сал сикәләрҙе көмөшләндерҙе
ПОСЕРЕДИНЕ нареч. и предлог 1. нареч. уртала, уртанан; стоять посередине уртала тороу 2. предлог с род. п. уртаһында; посередине комнаты бүлмә уртаһында
ПОСЕРЕТЬ сов. см. сереть 1; небо посерело күк йөҙө ҡараңғыланды; лицо посерело йөҙө ҡарайҙы
ПОСЕРЬЁЗНЕТЬ сов.; разг. етдиләнеү, етдиләнеп китеү; его лицо посерьёзнело уның йөҙө етдиләнеп китте
ПОСЕТИТЕЛЬ м и ПОСЕТИТЕЛЬНИЦА ж килеүсе, ҡарарға (күрергә) килеүсе, йомош менән килеүсе; посетитель музея музей ҡарарға килеүсе
ПОСЕТИТЬ сов. кого-что килеү, барыу, килеп (барып) сығыу; посетить знакомых таныштарға барып сығыу; посетить выставку күргәҙмә ҡарарға барыу
ПОСЕТОВАТЬ сов. см. сетовать 2; посетовать на свою болезнь үҙенең ауырыуына зарланыу
ПОСЕЩАЕМОСТЬ ж йөрөү, йөрөш; посещаемость уроков дәрестәргә йөрөш
ПОСЕЩАТЬ несов. см. посетить
ПОСЕЩЕНИЕ с см. посетить; посещение театра театрға барыу
ПОСЕЯТЬ сов. 1. см. сеять 1, 2; что посеешь, то и пожнёшь ни сәсһәң, шуны урырһың;
посеять вражду дошманлыҡ таратыу 2. разг. (потерять) юғалтыу; посеять перчатки бирсәткә юғалтыу
посидЕлки только мн. ултырма, аулаҡ (өй), кис ултырыу; пойти на посиделки ултырмаға барыу
посидеть сов. ултырып алыу (тороу), әҙерәк (бер аҙ) ултырыу; посидеть у соседей күршеләрҙә бер аҙ ултырыу
ПОСИЛЬНЫЙ, -ая, -ое көс етерлек, ҡулдан (көстән) килерлек, ҡулдан килгән тиклем; посильный труд көс етерлек хеҙмәт; посильная помощь ҡулдан килгән тиклем ярҙам
посинелый, -ая, -ое күгәргән, күгәреп бөткән; посинелые губы күгәргән ирендәр
посинЕть сов. см. синеть 1; посинеть от холода һыуыҡтан күгәреп бөтөү
ПОСКАКАТЬ сов. 1. (понестись вскачь) саба башлау, сабып китеү 2. (попрыгать) һикереү, һикергеләү; поскакать на одной ноге һыңар аяҡта һикереү
ПОСКОБЛИТЬ сов. что ҡырып алыу, ҡырыу
ПОСКОЛЬЗНУТЬСЯ сов. тайып китеү; поскользнуться и упасть тайып китеп йығылыу
ПОСКОЛЬКУ союз (так как) -лыҡ-тан/-лектән, -ға/-гә күрә, -ғас/-гәс, -ған/-гән икән; поскольку ты спешишь, поговорим после һин ҡабаланғас, аҙаҡ һөйләшербеҙ инде ♦ постольку поскольку см. постольку
ПОСКРЕСТИ сов. что и без доп. (бер аҙ) ҡырыу, ҡырғылау, тырнаштырыу; поскрести сапоги итекте ҡырғылау
ПОСКРЕСТИСЬ сов.; разг. ҡыштырлап (тырнап) алыу, шытырлатып ҡуйыу поскрипеть сов. шығырлау, шығырлап ҡуйыу, шығырлатыу, шығырлатып ҡуйыу; поскрипеть зубами теште шығырлатыу; дверь поскрипывает ишек шығырлай
ПОСКРИПЫВАТЬ несов. 1. шығырлау, шығыр-шығыр килеү; полозья поскрипывают по крепкому снегу сана табандары ҡаты ҡарҙа шығыр-шығыр килә 2. чем шығырлатыу, шығыр-шығыр килтереү
ПОСКУПИТЬСЯ сов. на что, с неопр. и без доп. һаранланыу, һаранлыҡ күрһәтеү; поскупиться на подарки бүләк биреүгә һаранлыҡ күрһәтеү
ПОСЛАБЛЕНИЕ с йомшаҡлыҡ; дать послабление йомшаҡлыҡ күрһәтеү
ПОСЛАНЕЦ м илсе, вәкил; посланцы народа халыҡ вәкилдәре
ПОСЛАНИЕ с хат, яҙма мөрәжәғәт; любовное послание мөхәббәт хаты; послание президента конгрессу президенттың конгресҡа яҙма мөрәжәғәте
ПОСЛАННИК м 1. кесе илсе (дипломатик вәкил) 2. трад.-поэт. см. посланец
132