Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 134 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПОСЛЮНИТЬ
ПОСЛЮНИТЬ сов. что шайыҡлау, шыла-ғайлау, төкөрөкләү
ПОСМАТРИВАТЬ несов. ҡараштырыу, күҙ һалғылау, ҡарап алғылау; посматривать в окно тәҙрәгә күҙ һалғылау
ПОСМЕИВАТЬСЯ несов. көлгөләү, көлөп (көлөп-көлөп) ҡуйыу; посмеиваться про себя эстән генә көлөп ҡуйыу
ПОСМЕННЫЙ, -ая, -ое алмашлап, алмашлы, сменалы; посменное дежурство алмашлап тороу; посменная работа сменалы эш
посмертный, -ая, -ое үлгәндән һуң (һуңғы); посмертное издание үлгәндән һуңғы баҫма
посмЕть сов. 1. с неопр. (осмелиться) батырсылыҡ итеү, баҙнат итеү, ҡыйыу; посметь сказать өндәшергә баҙнат итеү 2. обычно с отрицанием (иметь право на что-л.) хаҡы булмау, хаҡы юҡ; не посмеешь этого сказать быны әйтергә хаҡың юҡ
ПОСМЕШИТЬ сов. кого-что көлдөрөү, көлдөрөп алыу
ПОСМЕШИЩЕ с 1. әҙәм көлкөһө; стать посмешищем әҙәм көлкөһөнә ҡалыу 2. (глумление) мыҫҡыл, мәсхәрә; выставить на посмешище ко-го-л. берәйһен мәсхәрәгә ҡалдырыу
ПОСМЕЯТЬСЯ сов. 1. көлөү, көлөп алыу; любить посмеяться көлөргә яратыу 2. над кем-чем көлөү, көлөп ҡарау
ПОСМОТРЕТЬ сов. 1. см. смотреть 1 — 4, 6; посмотреть кинофильм кинофильм ҡарау; посмотреть в окно тәҙрәнән ҡарау 2. с отрица-нием; разг. (не остановиться перед чем-л.) ҡарап тормау; я не посмотрю, что ты старше мин һине өлкән кеше тип ҡарап тормам 3. в 1 л. мн. ч. буд. вр. посмотрим; разг. ҡарап ҡарарбыҙ; посмотрим, может приду ҡарап ҡарарбыҙ, бәлки килермен
ПОСМОТРЕТЬСЯ сов. ҡарау, ҡараныу; посмотреться в зеркало көҙгөгә ҡарау
ПОСОБИЕ с 1. (денежное) ярҙам; пособие многодетным матерям күп балалы әсәләргә ярҙам 2. (учебное) ҡулланма, әсбап; наглядные пособия күргәҙмә әсбаптар
ПОСОБНИК м и ПОСОБНИЦА ж; неодобр. ярҙамсы, булышсы (берәй насар эштә)
ПОСОБНИЧЕСТВО с булышлыҡ, булышлыҡ итеү (насар эшкә); пособничество беглецам ҡасҡындарға булышлыҡ итеү
ПОСОВЕСТИТЬСЯ сов.; разг. оялыу, тартыныу; посовеститься выпить много күп эсергә тартыныу
ПОСОВЕТОВАТЬ сов. см. советовать
ПОСОВЕТОВАТЬСЯ сов. см. советоваться
ПОСОВЕЩАТЬСЯ сов. кәңәшләшеп алыу, бер аҙ кәңәшләшеү; посовещаться с мастером мастер менән кәңәшләшеп алыу
ПОСОДЕЙСТВОВАТЬ сов. кому-чему бер аҙ ярҙам итеү (күрһәтеү); посодействовать в ре-
134
шении вопроса мәсьәләне хәл итеүҙә бер аҙ ярҙам итеү
посОл I м илсе; посол государства дәүләт илсеһе
посОл II м см. посолить; посол капусты кәбеҫтә тоҙлау
ПОСОЛИТЬ сов. 1. см. солить 1; посолить суп ашҡа тоҙ һалыу 2. что, чего тоҙлау, тоҙлап ҡуйыу; посолить огурцы ҡыяр тоҙлап ҡуйыу
ПОСОЛЬСТВО с илселек; состав посольства илселек составы; секретарь посольства илселек сәркәтибе
ПОСОСАТЬ сов. что (бер аҙ) имеү, имеп (һурып) алыу, һурыу; пососать соску бер аҙ имеҙлек һурыу
пОсох м таяҡ; опираться на посох таяҡҡа таяныу
ПОСОХНУТЬ сов.; разг. 1. (засохнуть — о всём, многом) кибеү, ҡороу, кибеп (ҡороп) бөтөү; цветы посохли сәскәләр кибеп бөткән 2. (некоторое время) кибеңкерәү, һурығыу
ПОСОЧУВСТВОВАТЬ сов. кому-чему хәленә инеү (кереү), хәлен (ҡайғыһын) уртаҡлашыу, ҡыҙғаныу
ПОСПАТЬ сов. йоҡлап алыу; ребёнок поспал бала йоҡлап алды
ПОСПЕВАТЬ I несов. см. поспеть I
ПОСПЕВАТЬ II несов. см. поспеть II
поспЕтьI сов. өлгөрөү, бешеү, бешеп етеү; ягоды поспели еләк-емеш өлгөрә
поспЕть II сов.; разг. өлгөрөү, етешеү, барып (килеп) етеү; поспеть на поезд поезға өлгөрөү; невозможно поспеть за кем-л. кемдеңдер артынан етешеп булмай
ПОСПЕШИТЬ сов. см. спешить 1 ♦ поспешишь — людей насмешишь ашыҡҡан ашҡа бешкән
ПОСПЕШНОСТЬ ж ашығыслыҡ, ҡабаланыу; проявить поспешность ашығыслыҡ күрһәтеү поспешный, -ая, -ое ашығыс, ҡабалан; поспешный отъезд ашығыс китеп барыу; поспешный вывод ашығыс һығымта
ПОСПЛЕТНИЧАТЬ сов. ғәйбәт һатып алыу, (әҙерәк) ғәйбәт һатыу; любитель посплетничать ғәйбәт һатырға яратҡан кеше
ПОСПОРИТЬ сов. 1. см. спорить 2. (провести некоторое время в споре) бәхәсләшеү, һүҙ көрәштереү, бәхәсләшеп (һүҙ көрәштереп) алыу
ПОСРАМИТЬ сов. кого-что 1. (навлечь позор ) мәсхәрәләү, оятлы итеү, оятҡа ҡалдырыу; посрамить перед людьми кеше алдында оятлы итеү 2. (развенчать) дәрәжәһен (абруйын, данын) төшөрөү
ПОСРАМЛЯТЬ несов. см. посрамить 2
ПОСРЕДИ нареч. и предлог 1. нареч. уртала, уртаһында 2. предлог с род. п. уртаһында; посреди улицы урам уртаһында
ПОСРЕДИНЕ нареч. и предлог см. посередине
ПОСЛЮНИТЬ сов. что шайыҡлау, шыла-ғайлау, төкөрөкләү
ПОСМАТРИВАТЬ несов. ҡараштырыу, күҙ һалғылау, ҡарап алғылау; посматривать в окно тәҙрәгә күҙ һалғылау
ПОСМЕИВАТЬСЯ несов. көлгөләү, көлөп (көлөп-көлөп) ҡуйыу; посмеиваться про себя эстән генә көлөп ҡуйыу
ПОСМЕННЫЙ, -ая, -ое алмашлап, алмашлы, сменалы; посменное дежурство алмашлап тороу; посменная работа сменалы эш
посмертный, -ая, -ое үлгәндән һуң (һуңғы); посмертное издание үлгәндән һуңғы баҫма
посмЕть сов. 1. с неопр. (осмелиться) батырсылыҡ итеү, баҙнат итеү, ҡыйыу; посметь сказать өндәшергә баҙнат итеү 2. обычно с отрицанием (иметь право на что-л.) хаҡы булмау, хаҡы юҡ; не посмеешь этого сказать быны әйтергә хаҡың юҡ
ПОСМЕШИТЬ сов. кого-что көлдөрөү, көлдөрөп алыу
ПОСМЕШИЩЕ с 1. әҙәм көлкөһө; стать посмешищем әҙәм көлкөһөнә ҡалыу 2. (глумление) мыҫҡыл, мәсхәрә; выставить на посмешище ко-го-л. берәйһен мәсхәрәгә ҡалдырыу
ПОСМЕЯТЬСЯ сов. 1. көлөү, көлөп алыу; любить посмеяться көлөргә яратыу 2. над кем-чем көлөү, көлөп ҡарау
ПОСМОТРЕТЬ сов. 1. см. смотреть 1 — 4, 6; посмотреть кинофильм кинофильм ҡарау; посмотреть в окно тәҙрәнән ҡарау 2. с отрица-нием; разг. (не остановиться перед чем-л.) ҡарап тормау; я не посмотрю, что ты старше мин һине өлкән кеше тип ҡарап тормам 3. в 1 л. мн. ч. буд. вр. посмотрим; разг. ҡарап ҡарарбыҙ; посмотрим, может приду ҡарап ҡарарбыҙ, бәлки килермен
ПОСМОТРЕТЬСЯ сов. ҡарау, ҡараныу; посмотреться в зеркало көҙгөгә ҡарау
ПОСОБИЕ с 1. (денежное) ярҙам; пособие многодетным матерям күп балалы әсәләргә ярҙам 2. (учебное) ҡулланма, әсбап; наглядные пособия күргәҙмә әсбаптар
ПОСОБНИК м и ПОСОБНИЦА ж; неодобр. ярҙамсы, булышсы (берәй насар эштә)
ПОСОБНИЧЕСТВО с булышлыҡ, булышлыҡ итеү (насар эшкә); пособничество беглецам ҡасҡындарға булышлыҡ итеү
ПОСОВЕСТИТЬСЯ сов.; разг. оялыу, тартыныу; посовеститься выпить много күп эсергә тартыныу
ПОСОВЕТОВАТЬ сов. см. советовать
ПОСОВЕТОВАТЬСЯ сов. см. советоваться
ПОСОВЕЩАТЬСЯ сов. кәңәшләшеп алыу, бер аҙ кәңәшләшеү; посовещаться с мастером мастер менән кәңәшләшеп алыу
ПОСОДЕЙСТВОВАТЬ сов. кому-чему бер аҙ ярҙам итеү (күрһәтеү); посодействовать в ре-
134
шении вопроса мәсьәләне хәл итеүҙә бер аҙ ярҙам итеү
посОл I м илсе; посол государства дәүләт илсеһе
посОл II м см. посолить; посол капусты кәбеҫтә тоҙлау
ПОСОЛИТЬ сов. 1. см. солить 1; посолить суп ашҡа тоҙ һалыу 2. что, чего тоҙлау, тоҙлап ҡуйыу; посолить огурцы ҡыяр тоҙлап ҡуйыу
ПОСОЛЬСТВО с илселек; состав посольства илселек составы; секретарь посольства илселек сәркәтибе
ПОСОСАТЬ сов. что (бер аҙ) имеү, имеп (һурып) алыу, һурыу; пососать соску бер аҙ имеҙлек һурыу
пОсох м таяҡ; опираться на посох таяҡҡа таяныу
ПОСОХНУТЬ сов.; разг. 1. (засохнуть — о всём, многом) кибеү, ҡороу, кибеп (ҡороп) бөтөү; цветы посохли сәскәләр кибеп бөткән 2. (некоторое время) кибеңкерәү, һурығыу
ПОСОЧУВСТВОВАТЬ сов. кому-чему хәленә инеү (кереү), хәлен (ҡайғыһын) уртаҡлашыу, ҡыҙғаныу
ПОСПАТЬ сов. йоҡлап алыу; ребёнок поспал бала йоҡлап алды
ПОСПЕВАТЬ I несов. см. поспеть I
ПОСПЕВАТЬ II несов. см. поспеть II
поспЕтьI сов. өлгөрөү, бешеү, бешеп етеү; ягоды поспели еләк-емеш өлгөрә
поспЕть II сов.; разг. өлгөрөү, етешеү, барып (килеп) етеү; поспеть на поезд поезға өлгөрөү; невозможно поспеть за кем-л. кемдеңдер артынан етешеп булмай
ПОСПЕШИТЬ сов. см. спешить 1 ♦ поспешишь — людей насмешишь ашыҡҡан ашҡа бешкән
ПОСПЕШНОСТЬ ж ашығыслыҡ, ҡабаланыу; проявить поспешность ашығыслыҡ күрһәтеү поспешный, -ая, -ое ашығыс, ҡабалан; поспешный отъезд ашығыс китеп барыу; поспешный вывод ашығыс һығымта
ПОСПЛЕТНИЧАТЬ сов. ғәйбәт һатып алыу, (әҙерәк) ғәйбәт һатыу; любитель посплетничать ғәйбәт һатырға яратҡан кеше
ПОСПОРИТЬ сов. 1. см. спорить 2. (провести некоторое время в споре) бәхәсләшеү, һүҙ көрәштереү, бәхәсләшеп (һүҙ көрәштереп) алыу
ПОСРАМИТЬ сов. кого-что 1. (навлечь позор ) мәсхәрәләү, оятлы итеү, оятҡа ҡалдырыу; посрамить перед людьми кеше алдында оятлы итеү 2. (развенчать) дәрәжәһен (абруйын, данын) төшөрөү
ПОСРАМЛЯТЬ несов. см. посрамить 2
ПОСРЕДИ нареч. и предлог 1. нареч. уртала, уртаһында 2. предлог с род. п. уртаһында; посреди улицы урам уртаһында
ПОСРЕДИНЕ нареч. и предлог см. посередине