Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 147 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПРАВОВОЙ
риза булғайны ♦ правда глаза колет тураһын әйткән туғанына ярамаған; всеми правдами и неправдами алдап-йолдап, һәр төрлө юл менән; по правде говоря в знач. вводн. сл. дөрөҫөн әйткәндә; правду-матку резать күҙгә ҡарап тура әйтеү; смотреть правде в глаза дөрөҫлөктән ҡасмау, дөрөҫлөктән ҡурҡмау
ПРАВДИВО нареч. хаҡ, дөрөҫ; правдиво описывать события ваҡиғаларҙы дөрөҫ яҙыу
ПРАВДИВОСТЬ ж дөрөҫлөк, ғәҙеллек, ысынлыҡ; правдивость твоих слов һинең һүҙҙәреңдең дөрөҫлөгө
ПРАВДИВЫЙ, -ая, -ое 1. (содержащий правду) дөрөҫ, тоғролоҡло, хаҡ, раҫ; правдивое слово дөрөҫ һүҙ, хаҡ һүҙ; быть правдивым тоғролоҡло булыу 2. (стремящийся к правде) тура, хыянатһыҙ, ғәҙел; правдивый человек ғәҙел кеше
ПРАВДОПОДОБИЕ с дөрөҫлөк ишараты, ысынға оҡшаш, дөрөҫкә яҡын
ПРАВДОПОДОБНЫЙ, -ая, -ое дөрөҫкә оҡшаған, ышанырлыҡ, кеше ышанырлыҡ; правдоподобный рассказ дөрөҫкә оҡшаған хикәйә
ПРАВЕДНИК м и ПРАВЕДНИЦА ж 1. диндар (тәҡүә) кеше 2. перен., обычно ирон. хыянатһыҙ, үтә тоғролоҡло кеше
ПРАВЕДНЫЙ, -ая, -ое высок. хаҡ, хыянатһыҙ, ғәҙел
правЕть несов.; полит. уңға китеү, уңға боролоу (сәйәсәттә реакцион йцнәлеш алыу)
ПРАВИЛО с 1. в разн. знач. ҡағиҙә, тәртип; правила внутреннего распорядка эске тәртип ҡағиҙәләре; правила дорожного движения юл йөрөү ҡағиҙәләре; правило буравчика физ. бырау ҡағиҙәһе; правила сложения мат. ҡушыу ҡағиҙәләре; правила игры уйын тәртибе; знать правила хорошего тона әҙәп ҡағиҙәләрен белеү 2. (норма поведения) ҡағиҙә, ғәҙәт, ҡылыҡ, заң; человек строгих правил ҡаты тәртипкә өйрәнгән кеше ♦ как правило ҡағиҙә булараҡ; по всем правилам урынына (еренә) еткереп
ПРАВИЛО с 1. тех. тигеҙләгес (тигеҙләц йәки тигеҙлекте билдәләц ҡулайламаһы) 2. (весло или жердь для управления чем-л.) кәмә ҡойроғо, һал ҡойроғо, ҡолға
ПРАВИЛЬНО 1. нареч. дөрөҫ; правильно читать дөрөҫ уҡыу; поступить правильно дөрөҫ эш итеү 2. в знач. сказ.; разг. (как утверждение) дөрөҫ, раҫ, хаҡ, ысын
ПРАВИЛЬНОСТЬ ж дөрөҫлөк, дөрөҫ булыу; правильность решения ҡарарҙың дөрөҫлөгө
правильный, -ая, -ое в разн. знач. дөрөҫ, тура, ысын, тәртипле, хаҡ, тәртип буйынса; правильный перевод дөрөҫ тәржемә; правильное сообщение дөрөҫ хәбәр; правильный ответ дөрөҫ яуап; правильное питание тәртип буйынса туҡланыу ♦ правильная пирамида мат. төҙөк пирамида; правильная дробь мат. дөрөҫ кәсер
ПРАВИТЕЛЬ м 1. хаким, хөкүмәт башлығы, хөкөмдар 2. уст. (управляющий) идара итеүсе
ПРАВИТЕЛЬНИЦА ж хакимә, хөкүмәт башындағы ҡатын-ҡыҙ, хөкөмдар
ПРАВИТЕЛЬСТВЕННЫЙ, -ая, -ое хөкүмәт ...ы, хөкүмәт тарафынан сығарылған; правительственное заявление хөкүмәт белдереүе
ПРАВИТЕЛЬСТВО с хөкүмәт; члены правительства хөкүмәт ағзалары
ПРАВИТЬ I несов. кем-чем и без доп. 1. (руководить ) идара итеү, етәкселек итеү; править государством дәүләт менән идара итеү 2. (направлять ход движения кого-чего-л.) тотоу, тотоп барыу, йөрөтөү; править машиной машина йөрөтөү
ПРАВИТЬ II несов. что 1. (исправлять) төҙәтеү, дөрөҫләү; править рукопись ҡулъяҙманы төҙәтеү 2. спец. (выпрямлять, выравнивать ) төҙәйтеү, тигеҙләү; править жесть ҡалай төҙәйтеү 3. (точить) яныу, үткерләү, беләүләү; править косу салғы яныу
ПРАВКА ж см. править II; правка текста текст төҙәтеү
ПРАВЛЕНИЕ с 1. см. править I 1; форма правления идара итеү рәүеше 2. (выборный орган , стоящий во главе учреждения, организации ) идара; правление колхоза колхоз идараһы; заседание правления идара ултырышы ♦ бразды правления баш булыу, идара итеү
ПРАВНУК м бүлә (ейән йәки ейәнсәрҙең улы); правнучка ж бүләсәр (ейән йәки ейәнсәрҙең ҡыҙы )
ПРАВО I с 1. хоҡуҡ; избирательное право һайлау хоҡуғы; право собственности милеккә хоҡуҡ; право на труд хеҙмәткә хоҡуҡ 2. (наука, учебная дисциплина) хоҡуҡ фәне; уголовное право енәйәт эштәре тураһында хоҡуҡ фәне 3. (возможность действовать каким-л. образом ) хаҡ, хаҡлыҡ; имеет право хаҡы бар 4. (основание , причина) хаҡ, нигеҙ, сәбәп; по какому праву ты вмешиваешься? ни хаҡың бар ҡьгҫы-лырға? 5. мн. права (документ на управление автомобилем и т. п.) права (автомобиль, мотоцикл һ.б. йөрөтөцгә); водительские права водитель праваһы
ПРАВО II вводн. сл.; разг. (в самом деле) ысынлап та, дөрөҫөн әйткәндә, ысын; я, право, не знаю дөрөҫөн әйткәндә, мин белмәйем
ПРАВОБЕРЕЖНЫЙ, -ая, -ое уң яҡ ярҙағы, уң ярҙағы, уң яр буйы
ПРАВОВЕД м хоҡуҡ белгесе
ПРАВОВЕДЕНИЕ с хоҡуҡ фәне, хоҡуҡ белеме
ПРАВОВЕРНЫЙ, -ая, -ое 1. динсел, дингә ныҡ ышаныусы 2. (мусульманский) мосолман, хаҡ динле
ПРАВОВОЙ, -ая, -ое хоҡуҡи, хоҡуҡ ...ы, юридик, закон буйынса; правовое государство
147
риза булғайны ♦ правда глаза колет тураһын әйткән туғанына ярамаған; всеми правдами и неправдами алдап-йолдап, һәр төрлө юл менән; по правде говоря в знач. вводн. сл. дөрөҫөн әйткәндә; правду-матку резать күҙгә ҡарап тура әйтеү; смотреть правде в глаза дөрөҫлөктән ҡасмау, дөрөҫлөктән ҡурҡмау
ПРАВДИВО нареч. хаҡ, дөрөҫ; правдиво описывать события ваҡиғаларҙы дөрөҫ яҙыу
ПРАВДИВОСТЬ ж дөрөҫлөк, ғәҙеллек, ысынлыҡ; правдивость твоих слов һинең һүҙҙәреңдең дөрөҫлөгө
ПРАВДИВЫЙ, -ая, -ое 1. (содержащий правду) дөрөҫ, тоғролоҡло, хаҡ, раҫ; правдивое слово дөрөҫ һүҙ, хаҡ һүҙ; быть правдивым тоғролоҡло булыу 2. (стремящийся к правде) тура, хыянатһыҙ, ғәҙел; правдивый человек ғәҙел кеше
ПРАВДОПОДОБИЕ с дөрөҫлөк ишараты, ысынға оҡшаш, дөрөҫкә яҡын
ПРАВДОПОДОБНЫЙ, -ая, -ое дөрөҫкә оҡшаған, ышанырлыҡ, кеше ышанырлыҡ; правдоподобный рассказ дөрөҫкә оҡшаған хикәйә
ПРАВЕДНИК м и ПРАВЕДНИЦА ж 1. диндар (тәҡүә) кеше 2. перен., обычно ирон. хыянатһыҙ, үтә тоғролоҡло кеше
ПРАВЕДНЫЙ, -ая, -ое высок. хаҡ, хыянатһыҙ, ғәҙел
правЕть несов.; полит. уңға китеү, уңға боролоу (сәйәсәттә реакцион йцнәлеш алыу)
ПРАВИЛО с 1. в разн. знач. ҡағиҙә, тәртип; правила внутреннего распорядка эске тәртип ҡағиҙәләре; правила дорожного движения юл йөрөү ҡағиҙәләре; правило буравчика физ. бырау ҡағиҙәһе; правила сложения мат. ҡушыу ҡағиҙәләре; правила игры уйын тәртибе; знать правила хорошего тона әҙәп ҡағиҙәләрен белеү 2. (норма поведения) ҡағиҙә, ғәҙәт, ҡылыҡ, заң; человек строгих правил ҡаты тәртипкә өйрәнгән кеше ♦ как правило ҡағиҙә булараҡ; по всем правилам урынына (еренә) еткереп
ПРАВИЛО с 1. тех. тигеҙләгес (тигеҙләц йәки тигеҙлекте билдәләц ҡулайламаһы) 2. (весло или жердь для управления чем-л.) кәмә ҡойроғо, һал ҡойроғо, ҡолға
ПРАВИЛЬНО 1. нареч. дөрөҫ; правильно читать дөрөҫ уҡыу; поступить правильно дөрөҫ эш итеү 2. в знач. сказ.; разг. (как утверждение) дөрөҫ, раҫ, хаҡ, ысын
ПРАВИЛЬНОСТЬ ж дөрөҫлөк, дөрөҫ булыу; правильность решения ҡарарҙың дөрөҫлөгө
правильный, -ая, -ое в разн. знач. дөрөҫ, тура, ысын, тәртипле, хаҡ, тәртип буйынса; правильный перевод дөрөҫ тәржемә; правильное сообщение дөрөҫ хәбәр; правильный ответ дөрөҫ яуап; правильное питание тәртип буйынса туҡланыу ♦ правильная пирамида мат. төҙөк пирамида; правильная дробь мат. дөрөҫ кәсер
ПРАВИТЕЛЬ м 1. хаким, хөкүмәт башлығы, хөкөмдар 2. уст. (управляющий) идара итеүсе
ПРАВИТЕЛЬНИЦА ж хакимә, хөкүмәт башындағы ҡатын-ҡыҙ, хөкөмдар
ПРАВИТЕЛЬСТВЕННЫЙ, -ая, -ое хөкүмәт ...ы, хөкүмәт тарафынан сығарылған; правительственное заявление хөкүмәт белдереүе
ПРАВИТЕЛЬСТВО с хөкүмәт; члены правительства хөкүмәт ағзалары
ПРАВИТЬ I несов. кем-чем и без доп. 1. (руководить ) идара итеү, етәкселек итеү; править государством дәүләт менән идара итеү 2. (направлять ход движения кого-чего-л.) тотоу, тотоп барыу, йөрөтөү; править машиной машина йөрөтөү
ПРАВИТЬ II несов. что 1. (исправлять) төҙәтеү, дөрөҫләү; править рукопись ҡулъяҙманы төҙәтеү 2. спец. (выпрямлять, выравнивать ) төҙәйтеү, тигеҙләү; править жесть ҡалай төҙәйтеү 3. (точить) яныу, үткерләү, беләүләү; править косу салғы яныу
ПРАВКА ж см. править II; правка текста текст төҙәтеү
ПРАВЛЕНИЕ с 1. см. править I 1; форма правления идара итеү рәүеше 2. (выборный орган , стоящий во главе учреждения, организации ) идара; правление колхоза колхоз идараһы; заседание правления идара ултырышы ♦ бразды правления баш булыу, идара итеү
ПРАВНУК м бүлә (ейән йәки ейәнсәрҙең улы); правнучка ж бүләсәр (ейән йәки ейәнсәрҙең ҡыҙы )
ПРАВО I с 1. хоҡуҡ; избирательное право һайлау хоҡуғы; право собственности милеккә хоҡуҡ; право на труд хеҙмәткә хоҡуҡ 2. (наука, учебная дисциплина) хоҡуҡ фәне; уголовное право енәйәт эштәре тураһында хоҡуҡ фәне 3. (возможность действовать каким-л. образом ) хаҡ, хаҡлыҡ; имеет право хаҡы бар 4. (основание , причина) хаҡ, нигеҙ, сәбәп; по какому праву ты вмешиваешься? ни хаҡың бар ҡьгҫы-лырға? 5. мн. права (документ на управление автомобилем и т. п.) права (автомобиль, мотоцикл һ.б. йөрөтөцгә); водительские права водитель праваһы
ПРАВО II вводн. сл.; разг. (в самом деле) ысынлап та, дөрөҫөн әйткәндә, ысын; я, право, не знаю дөрөҫөн әйткәндә, мин белмәйем
ПРАВОБЕРЕЖНЫЙ, -ая, -ое уң яҡ ярҙағы, уң ярҙағы, уң яр буйы
ПРАВОВЕД м хоҡуҡ белгесе
ПРАВОВЕДЕНИЕ с хоҡуҡ фәне, хоҡуҡ белеме
ПРАВОВЕРНЫЙ, -ая, -ое 1. динсел, дингә ныҡ ышаныусы 2. (мусульманский) мосолман, хаҡ динле
ПРАВОВОЙ, -ая, -ое хоҡуҡи, хоҡуҡ ...ы, юридик, закон буйынса; правовое государство
147