Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 148 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПРАВОМЕРНОСТЬ
хоҡуҡи дәүләт; правовой статус хоҡуҡи хәл; правовой акт юридик акт; правовая охрана закон буйынса һаҡлау
ПРАВОМЕРНОСТЬ ж хаҡлыҡ, законлылыҡ, нигеҙлелек
ПРАВОМЕРНЫЙ, -ая -ое нигеҙле, урынлы, хаҡлы; правомерный вывод хаҡлы һығымта
ПРАВОМОЧИЕ с и ПРАВОМОЧНОСТЬ ж; юр. хоҡуҡлылыҡ, тулы хоҡуҡлы булыу, хоҡуғы булыу
ПРАВОМОЧНЫЙ, -ая, -ое юр. хоҡуҡлы, тулы хоҡуҡлы; правомочное лицо тулы хоҡуҡлы шәхес
ПРАВОНАРУШЕНИЕ с; юр. закон (хоҡуҡ) (тәртип) боҙоу, тәртип боҙоу; административное правонарушение административ тәртип боҙоу
ПРАВОНАРУШИТЕЛЬ м и ПРАВОНАРУШИТЕЛЬНИЦА ж; юр. тәртип (хоҡуҡ) боҙоусы, енәйәтсе
ПРАВООТНОШЕНИЕ с; юр. хоҡуҡ мөнәсәбәте
ПРАВООХРАНИТЕЛЬНЫЙ, -ая, -ое хоҡуҡ тәртибен һаҡлау, законлылыҡты һаҡлау; правоохранительная деятельность хоҡуҡ тәртибен һаҡлау эшмәкәрлеге
ПРАВОПИСАНИЕ с дөрөҫ яҙыу, орфография; правила правописания дөрөҫ яҙыу ҡағиҙәләре
ПРАВОПОРЯДОК м; юр. хоҡуҡ тәртибе, закон тәртибе
ПРАВОПРЕЕМНИК м; юр. хоҡуҡ вариҫы (кеше йәки ойошма)
ПРАВОПРЕЕМСТВО с; юр. хоҡуҡтарҙың мираҫ булып күсеүе, хоҡуҡтарҙың мираҫлылығы
ПРАВОСЛАВИЕ с православие (христиан диненец төп бер төрө)
ПРАВОСЛАВНЫЙ, -ая, -ое 1. православие ...ы, православие динендәге; православная церковь православие сиркәүе 2. в знач. сущ. православный м и православная ж православие динендәге кеше
ПРАВОСОЗНАНИЕ с; юр. хоҡуҡи аң, хоҡуҡтарҙы аңлау
ПРАВОСПОСОБНОСТЬ ж; юр. хоҡуҡи һәләтлелек, хоҡуҡҡа эйә булыу, хоҡуҡлы булыу
ПРАВОСПОСОБНЫЙ, -ая, -ое юр. хоҡуҡлы, хоҡуҡҡа эйә, хоҡуғы булған
ПРАВОСТОРОННИЙ, -яя, -ее уң яҡ, уң яҡтағы
ПРАВОСУДИЕ с 1. (судебная деятельность государства) хөкөм эше, суд, суд эшмәкәрлеге, суд органдарының эше 2. (справедливое решение ) ғәҙел хөкөм, хаҡ хөкөм; требовать правосудия ғәҙел хөкөм талап итеү
ПРАВОТА ж хаҡлыҡ, дөрөҫлөк, ғәҙеллек; верить в правоту своего дела үҙ эшеңдең хаҡлығына ышаныу; чувствовать свою правоту үҙеңдең хаҡлығыңды тойоу
ПРАВОФЛАНГОВЫЙ, -ая, -ое 1. уң яҡтағы, уң флангылағы 2. в знач. сущ. правофланговый м: 1) уң флангылағы кеше, уң флангыла тороусы; 2) перен. (служащий примером) үрнәк, өлгө булып тороусы, алдынғы, еңеүсе
правый I, -ая, -ое 1. уң, уң яҡ; правая рука уң ҡул 2. полит. уң (реакцион, консерватив ); правая партия уң фирҡә 3. в знач. сущ. правые мн.; полит. уң, уңсылар, уңдар ♦ правая рука чья кемдецдер уң ҡанаты
ПРАВЫЙ II, -ая, -ое 1. ( невиновный ) ғәйепһеҙ, гөнаһһыҙ; защищать правого ғәйепһеҙ кешене яҡлау 2. (справедливый) ғәҙел, хаҡ, дөрөҫ; правое дело ғәҙел эш 3. (правильно говорящий , поступающий и т.п.) хаҡлы, дөрөҫ; быть правым хаҡлы булыу
ПРАВЯЩИЙ, -ая, -ее 1. прич. от править I; 2. прил. етәксе, хакимлыҡ (етәкселек) итеүсе, хаким; правящие круги етәксе даирәләр; правящий класс хаким синыф
ПРАГМАТИЗМ м; в разн. знач. прагматизм
ПРАДЕД м 1. ҡарт олатай (олатайҙың йәки өләсәйҙец атаһы) 2. мн. прадеды (предки) ата-бабалар
ПРАДЕДУШКА м см. прадед 1
ПРАЗДНЕСТВО с байрам, тантана, тантаналы байрам
ПРАЗДНИК м; в разн. знач. байрам; национальный праздник милли байрам; праздник Победы Еңеү байрамы ♦ будет и на нашей улице праздник беҙгә лә байрам килер әле, беҙҙең урамда ла байрам булыр әле
ПРАЗДНИЧНОСТЬ ж тантаналыҡ, байрам-салыҡ
ПРАЗДНИЧНЫЙ, -ая, -ое 1. байрам ...ы; праздничные дни байрам көндәре; праздничный наряд байрам кейеме 2. (нарядный) байрам ...ы, байрамса булған, байрамға хас; праздничный вид байрамса төҫ 3. перен. (торжественно-радостный ) тантаналы, шатлыҡлы; праздничное настроение тантаналы кәйеф
ПРАЗДНОВАНИЕ с см. праздновать; празднование Первого мая Беренсе майҙы байрам итеү
ПРАЗДНОВАТЬ несов. что и без. доп. байрам итеү
ПРАЗДНОВАТЬСЯ несов. ( отмечаться ) байрам ителеү
ПРАЗДНОСЛОВИЕ с; книжн. буш һүҙ, буш һүҙ һөйләү
ПРАЗДНОСТЬ ж 1. эшләмәй (эшһеҙ) йәшәү, ғәмһеҙ йәшәү 2. перен. (бессодержательность, пустота) мәғәнәһеҙлек, маҡсатһыҙ йәшәү
прАздный, -ая, -ое 1. (ничем не занятый, свободный) эшһеҙ, тиккә үткән; праздная жизнь тиккә үткән ғүмер 2. перен. (пустой, бесцельный ) буш, мәғәнәһеҙ; праздный вопрос мәғәнәһеҙ һорау
148
хоҡуҡи дәүләт; правовой статус хоҡуҡи хәл; правовой акт юридик акт; правовая охрана закон буйынса һаҡлау
ПРАВОМЕРНОСТЬ ж хаҡлыҡ, законлылыҡ, нигеҙлелек
ПРАВОМЕРНЫЙ, -ая -ое нигеҙле, урынлы, хаҡлы; правомерный вывод хаҡлы һығымта
ПРАВОМОЧИЕ с и ПРАВОМОЧНОСТЬ ж; юр. хоҡуҡлылыҡ, тулы хоҡуҡлы булыу, хоҡуғы булыу
ПРАВОМОЧНЫЙ, -ая, -ое юр. хоҡуҡлы, тулы хоҡуҡлы; правомочное лицо тулы хоҡуҡлы шәхес
ПРАВОНАРУШЕНИЕ с; юр. закон (хоҡуҡ) (тәртип) боҙоу, тәртип боҙоу; административное правонарушение административ тәртип боҙоу
ПРАВОНАРУШИТЕЛЬ м и ПРАВОНАРУШИТЕЛЬНИЦА ж; юр. тәртип (хоҡуҡ) боҙоусы, енәйәтсе
ПРАВООТНОШЕНИЕ с; юр. хоҡуҡ мөнәсәбәте
ПРАВООХРАНИТЕЛЬНЫЙ, -ая, -ое хоҡуҡ тәртибен һаҡлау, законлылыҡты һаҡлау; правоохранительная деятельность хоҡуҡ тәртибен һаҡлау эшмәкәрлеге
ПРАВОПИСАНИЕ с дөрөҫ яҙыу, орфография; правила правописания дөрөҫ яҙыу ҡағиҙәләре
ПРАВОПОРЯДОК м; юр. хоҡуҡ тәртибе, закон тәртибе
ПРАВОПРЕЕМНИК м; юр. хоҡуҡ вариҫы (кеше йәки ойошма)
ПРАВОПРЕЕМСТВО с; юр. хоҡуҡтарҙың мираҫ булып күсеүе, хоҡуҡтарҙың мираҫлылығы
ПРАВОСЛАВИЕ с православие (христиан диненец төп бер төрө)
ПРАВОСЛАВНЫЙ, -ая, -ое 1. православие ...ы, православие динендәге; православная церковь православие сиркәүе 2. в знач. сущ. православный м и православная ж православие динендәге кеше
ПРАВОСОЗНАНИЕ с; юр. хоҡуҡи аң, хоҡуҡтарҙы аңлау
ПРАВОСПОСОБНОСТЬ ж; юр. хоҡуҡи һәләтлелек, хоҡуҡҡа эйә булыу, хоҡуҡлы булыу
ПРАВОСПОСОБНЫЙ, -ая, -ое юр. хоҡуҡлы, хоҡуҡҡа эйә, хоҡуғы булған
ПРАВОСТОРОННИЙ, -яя, -ее уң яҡ, уң яҡтағы
ПРАВОСУДИЕ с 1. (судебная деятельность государства) хөкөм эше, суд, суд эшмәкәрлеге, суд органдарының эше 2. (справедливое решение ) ғәҙел хөкөм, хаҡ хөкөм; требовать правосудия ғәҙел хөкөм талап итеү
ПРАВОТА ж хаҡлыҡ, дөрөҫлөк, ғәҙеллек; верить в правоту своего дела үҙ эшеңдең хаҡлығына ышаныу; чувствовать свою правоту үҙеңдең хаҡлығыңды тойоу
ПРАВОФЛАНГОВЫЙ, -ая, -ое 1. уң яҡтағы, уң флангылағы 2. в знач. сущ. правофланговый м: 1) уң флангылағы кеше, уң флангыла тороусы; 2) перен. (служащий примером) үрнәк, өлгө булып тороусы, алдынғы, еңеүсе
правый I, -ая, -ое 1. уң, уң яҡ; правая рука уң ҡул 2. полит. уң (реакцион, консерватив ); правая партия уң фирҡә 3. в знач. сущ. правые мн.; полит. уң, уңсылар, уңдар ♦ правая рука чья кемдецдер уң ҡанаты
ПРАВЫЙ II, -ая, -ое 1. ( невиновный ) ғәйепһеҙ, гөнаһһыҙ; защищать правого ғәйепһеҙ кешене яҡлау 2. (справедливый) ғәҙел, хаҡ, дөрөҫ; правое дело ғәҙел эш 3. (правильно говорящий , поступающий и т.п.) хаҡлы, дөрөҫ; быть правым хаҡлы булыу
ПРАВЯЩИЙ, -ая, -ее 1. прич. от править I; 2. прил. етәксе, хакимлыҡ (етәкселек) итеүсе, хаким; правящие круги етәксе даирәләр; правящий класс хаким синыф
ПРАГМАТИЗМ м; в разн. знач. прагматизм
ПРАДЕД м 1. ҡарт олатай (олатайҙың йәки өләсәйҙец атаһы) 2. мн. прадеды (предки) ата-бабалар
ПРАДЕДУШКА м см. прадед 1
ПРАЗДНЕСТВО с байрам, тантана, тантаналы байрам
ПРАЗДНИК м; в разн. знач. байрам; национальный праздник милли байрам; праздник Победы Еңеү байрамы ♦ будет и на нашей улице праздник беҙгә лә байрам килер әле, беҙҙең урамда ла байрам булыр әле
ПРАЗДНИЧНОСТЬ ж тантаналыҡ, байрам-салыҡ
ПРАЗДНИЧНЫЙ, -ая, -ое 1. байрам ...ы; праздничные дни байрам көндәре; праздничный наряд байрам кейеме 2. (нарядный) байрам ...ы, байрамса булған, байрамға хас; праздничный вид байрамса төҫ 3. перен. (торжественно-радостный ) тантаналы, шатлыҡлы; праздничное настроение тантаналы кәйеф
ПРАЗДНОВАНИЕ с см. праздновать; празднование Первого мая Беренсе майҙы байрам итеү
ПРАЗДНОВАТЬ несов. что и без. доп. байрам итеү
ПРАЗДНОВАТЬСЯ несов. ( отмечаться ) байрам ителеү
ПРАЗДНОСЛОВИЕ с; книжн. буш һүҙ, буш һүҙ һөйләү
ПРАЗДНОСТЬ ж 1. эшләмәй (эшһеҙ) йәшәү, ғәмһеҙ йәшәү 2. перен. (бессодержательность, пустота) мәғәнәһеҙлек, маҡсатһыҙ йәшәү
прАздный, -ая, -ое 1. (ничем не занятый, свободный) эшһеҙ, тиккә үткән; праздная жизнь тиккә үткән ғүмер 2. перен. (пустой, бесцельный ) буш, мәғәнәһеҙ; праздный вопрос мәғәнәһеҙ һорау
148