Баш
Рус
Урыҫса-башҡортса һүҙлек, З. Ғ. Ураҡсин редакцияһында. II том. 150 бит
Һүҙлектәр буйынса эҙләү
ПРЕВОЗНЕСТИСЬ
ПРЕВОЗНЕСТИСЬ сов.; уст. ҙурланыу, күтәрелеү, кәрәгенән артыҡ маҡталыу
ПРЕВОЗНОСИТЬ несов. см. превознести
ПРЕВОЗНОСИТЬСЯ несов. 1. см. превознестись 2. страд. от превозносить
ПРЕВОЗНОШЕНИЕ с см. превозносить
ПРЕВОСХОДИТЕЛЬСТВО с; уст. ғали йәнәп, хәҙрәт; ваше превосходительство ғали йәнәптәре (ҙур дәрәжәле кешеләргә мөрәжәғәт һцҙе )
ПРЕВОСХОДИТЬ несов. см. превзойти
ПРЕВОСХОДНО нареч. бик яҡшы, ғәжәп, бик шәп; она превосходно играет на рояле ул роялдә бик яҡшы уйнай
ПРЕВОСХОДНЫЙ, -ая, -ое бик яҡшы (һәйбәт, шәп); превосходная погода бик яҡшы көн ♦ превосходная степень грам. артыҡлыҡ дәрәжәһе (сифатта, рәцештә)
ПРЕВОСХОДСТВО с өҫтөнлөк, артыҡлыҡ, өҫтөнлөк итеү; демонстрировать превосходство өҫтөнлөк күрһәтеү; иметь превосходство в технике техникала өҫтөнлөк итеү
ПРЕВОСХОДЯЩИЙ, -ая, -ее прич. и прил. өҫтөнлөклө, өҫтөн; считать превосходящим өҫтөн һанау
ПРЕВРАТИТЬ сов. кого-что, в кого-что әүерелдереү, әйләндереү, һабыштырыу, бороу; превратить воду в пар һыуҙы боҫҡа әйләндереү; превратить в лентяя ялҡауға әйләндереү; превратить в шутку уйынға һабыштырыу
ПРЕВРАТИТЬСЯ сов. в кого-что әүерелеү, әйләнеү; вода превратилась в лёд һыу боҙға әйләнде ♦ превратиться в слух ҡолаҡ торғоҙоп тыңлау, йотлоғоп тыңлау
ПРЕВРАТНОСТЬ ж 1. (изменчивость) үҙгәреүсәнлек, үҙгәрешлелек; яңылыш булыу 2. обычно мн. превратности; уст. (дурной поворот событий) көтөлмәгән үҙгәреш, кирелек, ғәләмәт; превратности судьбы яҙмыш кирелектәре
ПРЕВРАТНЫЙ, -ая, -ое 1. уст. (переменчивый ) үҙгәреүсән, үҙгәрешле 2. (ложный, искажённый ) үҙгәртелгән, боҙолған, яңылыш; превратное понятие яңылыш фекер
ПРЕВРАЩАТЬ несов. см. превратить
ПРЕВРАЩАТЬСЯ несов. 1. см. превратиться 2. страд. от превращать
ПРЕВРАЩЕНИЕ с 1. см. превратить — превращать, превратиться — превращаться; превращение элементов хим. элементтарҙың әүере-леүе; неполное превращение физ. тулы булмаған әүерелеү 2. (резкое изменение) ҡапыл (көтөлмәгән) үҙгәреш, үҙгәреп китеү, әүерелеү
ПРЕВЫСИТЬ сов. что 1. арттырыу, аштырыу, аштырып ебәреү; превысить план планды арттырыу 2. (выйти за пределы допустимого) аштырыу, арттырып ебәреү; превысить меру саманан аштырыу
ПРЕВЫШАТЬ несов. см. превысить
ПРЕВЫШАТЬСЯ несов. страд. от превышать
ПРЕВЫШЕ нареч.; высок. юғарыраҡ, бик юғары ♦ превыше всего барынан да юғары, бөтәһенән дә өҫтөн (тороу)
ПРЕВЫШЕНИЕ с 1. см. превысить — превышать; превышение власти властан артыҡ файҙаланыу 2. (излишек) артыҡ; выполнить план с превышением планды артығы менән үтәү
ПРЕГРАДА ж 1. кәртә, ҡойма 2. перен. кәр-тә, ҡамасау, тотҡарлыҡ, ҡаршылыҡ; искусственные преграды яһалма тотҡарлыҡтар
ПРЕГРАДИТЬ сов. что кәртәләү, кәртә ҡуйыу, арҡыры төшөү; преградить дорогу юлды кәртәләү; преградить путь (юлға) арҡыры төшөү
ПРЕГРАЖДАТЬ несов. см. преградить
ПРЕГРАЖДЕНИЕ с см. преградить — преграждать
ПРЕГРАЖДАТЬСЯ несов. страд. от преграждать
ПРЕД и ПРЕДО предлог; книжн. см. перед
ПРЕД..., ПРЕДО..., ПРЕДЪ... приставка 1. ҡылымдар, сифаттар яһаганда ҡулланылып , эштец алдан эшләнец мәғәнәһен ацлата, мәҫ., предвидеть алдан күреү 2. исемдәр һәм сифаттар яһаганда ҡулланылып, “ алды ”, “ яны ” һцҙҙәре менән тәржемә ителә, мәҫ., предбанник мунса алды; предпраздничный байрам алды
ПРЕДАВАТЬ несов. см. предать
ПРЕДАВАТЬСЯ несов. 1. см. предаться 2. страд. от предавать
ПРЕДАНИЕ I с см. предать 3; предание суду судҡа биреү, хөкөм ителеү
ПРЕДАНИЕ II и ПРЕДАНЬЕ с риүәйәт; народное предание халыҡ риүәйәте
ПРЕДАННОСТЬ ж ( (ысын күңелдән, йән-тән менән) бирелгәнлек, тоғролоҡ; преданность Родине Ватанға тоғролоҡ
ПРЕДАННЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от предать 2. прил. (верный) ысын күңелдән бирелгән, тоғро, фиҙаҡәр; преданный друг тоғро дуҫ
ПРЕДАТЕЛЬ м и ПРЕДАТЕЛЬНИЦА ж һатлыҡ йән, хыянатсы, хаин
ПРЕДАТЕЛЬСКИЙ, -ая, -ое 1. хыянатсыл, хыянат итеүсән, вәғәҙәһен боҙған, хаиндарса; предательский поступок хыянатсыл ҡылыҡ 2. перен. (коварный, обманчивый) мәкерле, хәйләле, алдатҡыс, ышанысһыҙ; предательское место алдатҡыс урын
ПРЕДАТЕЛЬСТВО с хыянат, хаинлыҡ, һатылыу; совершить предательство хаинлыҡ ҡылыу, хыянат(лыҡ) итеү; предательство дружбы дуҫлыҡҡа хыянат
ПРЕДАТЬ сов. кого-что 1. (изменнически выдать) хыянат итеү, тотоп биреү, хыянатсыл (хыянат ҡылып) һатыу 2. (нарушить верность) һатыу, хыянат итеү; предать Родину Тыуған ил-
150
ПРЕВОЗНЕСТИСЬ сов.; уст. ҙурланыу, күтәрелеү, кәрәгенән артыҡ маҡталыу
ПРЕВОЗНОСИТЬ несов. см. превознести
ПРЕВОЗНОСИТЬСЯ несов. 1. см. превознестись 2. страд. от превозносить
ПРЕВОЗНОШЕНИЕ с см. превозносить
ПРЕВОСХОДИТЕЛЬСТВО с; уст. ғали йәнәп, хәҙрәт; ваше превосходительство ғали йәнәптәре (ҙур дәрәжәле кешеләргә мөрәжәғәт һцҙе )
ПРЕВОСХОДИТЬ несов. см. превзойти
ПРЕВОСХОДНО нареч. бик яҡшы, ғәжәп, бик шәп; она превосходно играет на рояле ул роялдә бик яҡшы уйнай
ПРЕВОСХОДНЫЙ, -ая, -ое бик яҡшы (һәйбәт, шәп); превосходная погода бик яҡшы көн ♦ превосходная степень грам. артыҡлыҡ дәрәжәһе (сифатта, рәцештә)
ПРЕВОСХОДСТВО с өҫтөнлөк, артыҡлыҡ, өҫтөнлөк итеү; демонстрировать превосходство өҫтөнлөк күрһәтеү; иметь превосходство в технике техникала өҫтөнлөк итеү
ПРЕВОСХОДЯЩИЙ, -ая, -ее прич. и прил. өҫтөнлөклө, өҫтөн; считать превосходящим өҫтөн һанау
ПРЕВРАТИТЬ сов. кого-что, в кого-что әүерелдереү, әйләндереү, һабыштырыу, бороу; превратить воду в пар һыуҙы боҫҡа әйләндереү; превратить в лентяя ялҡауға әйләндереү; превратить в шутку уйынға һабыштырыу
ПРЕВРАТИТЬСЯ сов. в кого-что әүерелеү, әйләнеү; вода превратилась в лёд һыу боҙға әйләнде ♦ превратиться в слух ҡолаҡ торғоҙоп тыңлау, йотлоғоп тыңлау
ПРЕВРАТНОСТЬ ж 1. (изменчивость) үҙгәреүсәнлек, үҙгәрешлелек; яңылыш булыу 2. обычно мн. превратности; уст. (дурной поворот событий) көтөлмәгән үҙгәреш, кирелек, ғәләмәт; превратности судьбы яҙмыш кирелектәре
ПРЕВРАТНЫЙ, -ая, -ое 1. уст. (переменчивый ) үҙгәреүсән, үҙгәрешле 2. (ложный, искажённый ) үҙгәртелгән, боҙолған, яңылыш; превратное понятие яңылыш фекер
ПРЕВРАЩАТЬ несов. см. превратить
ПРЕВРАЩАТЬСЯ несов. 1. см. превратиться 2. страд. от превращать
ПРЕВРАЩЕНИЕ с 1. см. превратить — превращать, превратиться — превращаться; превращение элементов хим. элементтарҙың әүере-леүе; неполное превращение физ. тулы булмаған әүерелеү 2. (резкое изменение) ҡапыл (көтөлмәгән) үҙгәреш, үҙгәреп китеү, әүерелеү
ПРЕВЫСИТЬ сов. что 1. арттырыу, аштырыу, аштырып ебәреү; превысить план планды арттырыу 2. (выйти за пределы допустимого) аштырыу, арттырып ебәреү; превысить меру саманан аштырыу
ПРЕВЫШАТЬ несов. см. превысить
ПРЕВЫШАТЬСЯ несов. страд. от превышать
ПРЕВЫШЕ нареч.; высок. юғарыраҡ, бик юғары ♦ превыше всего барынан да юғары, бөтәһенән дә өҫтөн (тороу)
ПРЕВЫШЕНИЕ с 1. см. превысить — превышать; превышение власти властан артыҡ файҙаланыу 2. (излишек) артыҡ; выполнить план с превышением планды артығы менән үтәү
ПРЕГРАДА ж 1. кәртә, ҡойма 2. перен. кәр-тә, ҡамасау, тотҡарлыҡ, ҡаршылыҡ; искусственные преграды яһалма тотҡарлыҡтар
ПРЕГРАДИТЬ сов. что кәртәләү, кәртә ҡуйыу, арҡыры төшөү; преградить дорогу юлды кәртәләү; преградить путь (юлға) арҡыры төшөү
ПРЕГРАЖДАТЬ несов. см. преградить
ПРЕГРАЖДЕНИЕ с см. преградить — преграждать
ПРЕГРАЖДАТЬСЯ несов. страд. от преграждать
ПРЕД и ПРЕДО предлог; книжн. см. перед
ПРЕД..., ПРЕДО..., ПРЕДЪ... приставка 1. ҡылымдар, сифаттар яһаганда ҡулланылып , эштец алдан эшләнец мәғәнәһен ацлата, мәҫ., предвидеть алдан күреү 2. исемдәр һәм сифаттар яһаганда ҡулланылып, “ алды ”, “ яны ” һцҙҙәре менән тәржемә ителә, мәҫ., предбанник мунса алды; предпраздничный байрам алды
ПРЕДАВАТЬ несов. см. предать
ПРЕДАВАТЬСЯ несов. 1. см. предаться 2. страд. от предавать
ПРЕДАНИЕ I с см. предать 3; предание суду судҡа биреү, хөкөм ителеү
ПРЕДАНИЕ II и ПРЕДАНЬЕ с риүәйәт; народное предание халыҡ риүәйәте
ПРЕДАННОСТЬ ж ( (ысын күңелдән, йән-тән менән) бирелгәнлек, тоғролоҡ; преданность Родине Ватанға тоғролоҡ
ПРЕДАННЫЙ, -ая, -ое 1. прич. от предать 2. прил. (верный) ысын күңелдән бирелгән, тоғро, фиҙаҡәр; преданный друг тоғро дуҫ
ПРЕДАТЕЛЬ м и ПРЕДАТЕЛЬНИЦА ж һатлыҡ йән, хыянатсы, хаин
ПРЕДАТЕЛЬСКИЙ, -ая, -ое 1. хыянатсыл, хыянат итеүсән, вәғәҙәһен боҙған, хаиндарса; предательский поступок хыянатсыл ҡылыҡ 2. перен. (коварный, обманчивый) мәкерле, хәйләле, алдатҡыс, ышанысһыҙ; предательское место алдатҡыс урын
ПРЕДАТЕЛЬСТВО с хыянат, хаинлыҡ, һатылыу; совершить предательство хаинлыҡ ҡылыу, хыянат(лыҡ) итеү; предательство дружбы дуҫлыҡҡа хыянат
ПРЕДАТЬ сов. кого-что 1. (изменнически выдать) хыянат итеү, тотоп биреү, хыянатсыл (хыянат ҡылып) һатыу 2. (нарушить верность) һатыу, хыянат итеү; предать Родину Тыуған ил-
150